Frank en Lieve in China

2007-09-01T17:20:00.000+02:00

Vanaf heden verhuist onze blog naar een nieuw adres.

www.frankenlieve.cn

De nieuwe blog is mooier, practischer.
Bovendien kunnen we hem nu ook zelf bekijken; de oude wordt namelijk in China geblokkeerd, vermoedelijk omwille van het woord blog in de titel.

2007-09-01T17:12:00.000+02:00

Een propvolle week
Maandag 27/8
Aan het werk…als leraar Engels
Gisterenmiddag was er eindelijk volk aanwezig op de faculteit. …Maar niet mijn coordinator, die liet me telefonisch het uurrooster weten. Acht uur ‘Engels opstel’ bovenop vier uur Franse conversatie; er is een cursus maar wanneer die te krijgen is? Ik ga goeiedag zeggen bij de dekaan en kaart het probleem aan; een leraar zonder cursus of begeleiding zo maar in een nieuw vak storten? Hij lacht dat hij in mij wel een ontdekkingsreiziger ziet , maar geeft me ook een aantal ideeën voor de aanpak van de klas. En of ik misschien in plaats van talen geen Europese cultuur kan geven? Waarom niet, indien ze me tijdig verwittigen zodat ik kan voorbereiden is geen uitdaging me te gek. En ben ik misschien geen cultuurmens?
In de late namiddag staat mijn telefoon niet stil: twee oproepen van collega’s die hetzelfde vak geven en moeten coordineren; zit de sterke hand van de dekaan erachter? Veel kom ik niet te weten, de cursus zou nieuw zijn en zolang we die niet hebben moeten we de studenten maar bezighouden met onze eigen inspiratie. Mijn noodplan om hen een dagbladartikel te laten samenvatten en bespreken wordt ter plekke aanvaard. In de late namiddag nog een telefoontje van mijn afdelingschef: of ik toch wel weet dat er morgenvroeg om 8 uur les marketing is? Bedankt voor de informatie! Gelukkig heb ik nog ergens een lesvoorbereiding quasi kant en klaar liggen, dat wordt net geen slapeloze nacht.
Dat maakt dus alles samen 14 uur per week, alles in de voormiddag. Elke namiddag vrij, het oogt goed, maar… ik had zoveel mogelijk lessen in de namiddag gevraagd, om ’s morgens zelf Chinees te kunnen volgen.

Vier uren les op maandagmorgen met een gebrekkige voorbereiding; ik maak me er niet meer echt zenuwachtig om, tenslotte heb al een jaar ervaring als leraar, ik ben al een oude rot in het vak! In de marketing les moeten de leerlingen discussieren over ‘marketing in een socialistisch land’, het is nogal hoog gegrepen maar moeizaam komen er toch relevante ideeën uit. De Engelse les is wat bizarrer: om me de beschikking te geven over de modernste technieken, gaat twee van de vier klassen door in het internetlokaal: de leerlingen zitten in een individuele hokjes, elk met met een computer; voor wie het systeem goed kent biedt het ongetwijfeld veel mogelijkheden maar ik verlies met de technicus van dienst al een zee van tijd om een simpel tekstje van mijn flash memory op het scherm van de studenten te krijgen. Vanop mijn plaats zie ik de kruin van de studenten op de eerste rij, niets meer. Probeer zo maar iets interactiefs te doen! Dan maar al pratend tussen de rijen lopen en ‘over de schutting’ kijken. Als ik niet oppas wordt dit een vervelende bedoening: met de micro opdrachten geven en dan de studenten in hun computerhokje laten schrijven, op papier! De dekaan waarschuwde me daar al voor; afwisseling zoeken wordt de leuze. Het grootste werk aan die kursus schijnt het verbeteren van al die teksten te zijn; mijn vroegere collega Jennifer suggereert alles eerst door de leerlingen zelf te laten verbeteren en er dan enkele uit te pikken; het proberen waard!
Klap op de vuurpijl: geen enkele leraar weet wanneer de cursus komt, maar alle studenten hebben hem al! Ik ga de faculteitssecretaris opzoeken, tot mijn verrassing haalt hij een exemplaar uit de hoek; ‘juist toegekomen, ons eerste exemplaar is voor u’. Op het eerste zicht is het een degelijke leidraad met practische oefeningen en voorbeelden; deze week bestuderen en volgende maandag ga ik ermee aan de slag.

Intussen weet ik ook naar welke geheimzinnige conferentie de voltallige staf van de faculteit de vorige dagen was; de dekaan vertelde me zonder omwegen dat ze vier dagen naar de bergen trokken, het was heel prettig. Incentive trips vermomd als symposia zijn courant. Een verantwoordelijke van de faculteit vertelde dat hij deze zomer tweemaal ‘op seminarie’ ging, naar Xian en Nanjing, twee toeristische toppers. Het doet me denken aan mijn tijd bij Glaverbel, toen de Chinezen massaal op onderhandelings- of studiereis naar Europa kwamen. Ooit had ik het geluk dat de ze een machine uit Griekenland wilden kopen; dat leverde een week ‘onderhandelen’ onder de Griekse zon op.

Gisteravond ontmoette ik nog andere nieuwe buren: een Amerikaanse familie met twee tienerkinderen. Ze hebben eigenlijk vier kinderen, maar één zit al aan de unief in Amerika en een andere volgt Chinese les aan de andere kant van China. De man is professor aan de universiteit van Pennsylvania, en komt voor de derde keer in tien jaar een semester les geven aan onze school; meer afwezigheid staat zijn universiteit niet toe. Iedere keer brengt hij vrouw en kinderen mee, ze houden van China. Ik zou wel graag meer over hun motivatie weten, doch de man is van de zwijgzame soort, wat ruimschoots gecompenseerd wordt door zijn vrouw die me een lezing geeft over de evolutie van de verschillende markten en supermarkten in Shenyang sinds tien jaar. Zij kookt ook graag en bracht een oventje mee. Dat ziet er goed uit voor Lieve, na onze Russische collega nu ook al een Amerikaanse met een oven, allebei keukenprinsessen en allebei nodigen ze me uit om er te komen van genieten… nadat Lieve aangekomen is. Voorlopig kan ik nog elke avond alleen mijn bol noedels gaan opeten. Maar de Amerikanen kopen wel mijn oude fiets; nu kan ik een sportmodel kopen, Lieve zal me niet zo gemakkelijk meer uit de wielen rijden.

Zaterdag 1 september

Nog geen tien dagen hier en alweer druk, druk…

Mijnex-collega Jennifer indachtig heb ik de studenten Engels opstel in de klas een tekst doen schrijven, en daarna vier studenten gevraagd om samen met me te verbeteren. Een ideetje dat op zijn minst nog moet bijgeschaafd worden.Ik ben al twee halve dagen kwijt, inclusief werk tot middernacht, en heb nog maar twee van de vier klassen kunnen verbeteren. Het discussieren met de studenten en het nazien van hun vereteringswerk en het geven van punten op een opstel vragen tijd.
Het voordeel is dat je zo de studenten wel beter leert kennen; en ze vonden het zelf prettig. De actiefste leerling tot nu toe, speelde vorig jaar in de toneelwedstrijd in vreemde talen de rol van Assepoester en viel ons toen al op. Lieve ging haar feliciteren en dat weet ze nog. Het kind is nogal stevig gebouwd, ik weet nu waarom; ze was ooit geselecteerd om topathlete kogelstoten te worden, maar koos op aandringen van haar ouders voor de universiteit. Ze is naast klasverantwoordelijke ook kandidaat vrijwilliger voor de Olympische Spelen in Shenyang, en wordt met haar sportachtergrond zo goed als zeker gekozen. Er is ook een groepje vrijwilligers dat naar Beijing mag, maar van die selectie hoorde ze te laat! Zo gaat dat in China, zegt ze. Je hebt voor alles relaties nodig, anders kom je niet eens te weten dat er iets interessant staat te gebeuren.

De leerlingen moesten in de klas een krantenartikel samenvatten en hun eigen opinie geven. Het artikel pleit ervoor studenten niet langer als kinderen te behandelen en hen meer vrijheid te geven , om op kot te wonen of te trouwen bijvoorbeeld. Hoe denk je dat Chinese studenten van 21-22 jaar daarop reageren? Een kleine meerderheid van wat ik al verbeterde vind het maar best dat ze nog niet volwassen moeten zijn!

Met een week vertraging ben ik ook te weten gekomen dat drie van de vier klassen een ECHT examen hebben. Het dagelijks werk is maar een klein deel van hun punten, het is helemaal niet belangrijk alles te verbeteren. De nieuwe suggestie van mijn coordinator is enkele werken gewoon in de klas te verbeteren tot lering van de anderen…In de vierde klas moet ik wel zien zelf genoeg testen te geven, dat zijn er namelijk die wel Engels studeren maar geen leraar willen worden, dus die moeten geen examen afleggen; bizar. Elke dag kom je hier wel weer iets te weten.

Drie van mijn vier klassen gaan nu ook door in het internet lokaal; mooi uitgerust met computers, DVD speler, en andere snufjes, alles netjes met menus in het Chinees en een Chinees sprekende technicus die het de tweede dag al na vijf minuten opgeeft. De studenten vertellen me na de klas dat ze verwachten dat ik die snufjes gebruik, geen ouderwets gepraat of geschrijf op het bord meer (er is trouwens geen bord!); tja, wie gaat me dat aanleren? Gelukkig is er collega Lili die belooft me volgende week te helpen.
Naast het gevecht met de nieuwe kursus was het de week van nieuwelingen ontmoeten, en oude gezichten terugzien.

De nieuwelingen:
Nog een Amerikaanse leraar ontmoet, die niet op de campus woont, en een Japanner die onze buurman wordt. Het ziet er een vlotte kerel uit, ik kijk er naar uit eens met hem te gaan eten. En een jonge Fransman, blijven plakken aan een Chinees meisje en nu op zoek naar werk; heeft nog nooit voor een klas gestaan maar komt in het zwart zes uur per week les geven aan onze faculteit, het officiele quota buitenlandse leraars zit vol. Verder bij een barbecue op een terrasje buiten de unief een groepje leraars ontmoet van de Technische Hogeschool en de Liaoning universiteit die allebei op een boogscheut liggen. Ondermeer een gepensioneerde Canadees- naamkaartje achtergelaten, benieuwd of hij reageert- en ja, een Antwerpenaar! 36 jaar, ex-journalist, ook al met een Chinees liefje, hangt hier al een paar jaar rond als leraar maar wil in de business gaan om meer te verdienen; komt daarom aan onze school Chinees studeren; een wonder dat ik hem vorig jaar niet tegen het lijf liep.
Mijn nieuwe privé-leraar Chinees; de vorige lerares is afgestudeerd als licentiate in de klassieke litteratuur, voor zover hij weet heeft ze nog geen werk; hij studeert dit jaar af; de perspectieven voor licentiaten in de litteratuur zijn zwak.

De oude gezichten:
Mijn Chinese vriend Yang, 32, leraar electronica en ongehuwd. Hij ging deze zomer niet terug naar zijn geboortestad, want te druk bezig met onderzoek naar een electronisch toestel waarmee hij eventueel een eigen zaak wil starten. Dacht ik, tot we samen gaan eten. Na een tijdje komt het eruit. Hij heeft drie maanden geleden, tussen de vele dates eindelijk de ware gevonden; is intussen al op bezoek geweest bij de toekomstige schoonouders die verschillende apotheken hebben in een stadje op 50 kilometer; schoonmama heeft voor hen een appartement gekocht, iets meer dan 100 vierkante meter, niet te ver van het centrum, voor 45.000 euro. Misschien trouwen ze al op één januari, alleen, het huis is nog niet af, om precies te zijn, de oude gebouwen op het terrein zijn juist afgebroken; hij weet ook nog niet op welke verdieping hij zal zitten. Tja, ze laten er hier letterlijk en figuurlijk geen gras over groeien.

ane, mijn coordinatrice van het departement heeft inderdaad haar best gedaan om mij zoals gevraagd alleen ’s morgens les te laten geven! Het vergt wat moed om haar te zeggen dat het juist omgekeerd moest. Als troost biedt ze me een peer aan.
Ik had me voorgenomen de Franse conversatie dit jaar wat moeilijker te maken; bij het weerzien blijkt hun nivaeu lager dan ik me herinnerde; mijn verhaal over onze reis in Tibet is te hoog gegrepen.
Links en rechts op de campus ontmoet ik ook nog andere leerlingen van vorig jaar ; ze gaan dit jaar afstuderen als kandidaat en beginnen aan werk te denken; hooguit één uit tien wil meedoen aan het ingangsexamen voor de licenties; de plaatsen aan de befaamde universiteit in Beijing en dergelijke zijn geteld, en een licentie volgen aan onze lager gekwoteerde school is de tijd (drie jaar) en het schoolgeld (3.500 euro voor drie jaar, vooraf te betalen), niet waard.

Onze huisbewaarder Chang, mijn gelegenheidstrainer Xin Yi Liu He Quan, is intussen 63, een stuk voorbij de wettelijke pensoenleeftijd; ik moet hem toch eens in mijn beste Chinees vragen waarom hij nog verder werkt. Het duurt een week voor ik de moed heb om de training te hernemen. 6.30H tot 7.30H is vroeg, en om 7.55H moet ik in de klas zijn; niet veel tijd voor douchen, omkleden , eten en hollen, liefst zonder mijn papieren te vergeten.

Mijn Amerikaanse buurman Dan, 36 jaar en fanatiek beoefenaar van Chinese krijgskunsten geeft om geld te verdienen dit semester twee volledige uurroosters les in drie scholen. Dan aanvaardt voor het eerst in een half jaar om samen te gaaan eten; waarom wordt me snel duidelijk; hij stond op het punt te trouwen en een huis te komen, was begonnen met de formaliteiten en heeft het vorige week afgemaakt; of hij ooit nog terug naar Amerika trekt weet hij niet. We praten over Tibet, hij heeft in Amerika veel over Tibet gelezen, heeft een vriendin die de dalai lama persoonlijk kent en is voorstander van onafhankelijkheid; ik probeer uit te leggen dat er ook wel argumenten voor het Chinese standpunt zijn, maar hij heeft geen zin in een discussie.

Jim, mijn zwarte Amerikaanse vriendin arriveerde pas donderdag. Ze geeft nu les in een andere faculteit, de Amerikaanse school voor internationale handel, en begint een week na ons; we lopen mekaar tegen het lijf en trekken meteen samen op restaurant (ja lezer, het wordt eentonig, al die restaurants; ik heb dan ook juist geteld nog maar één keer zelf gekookt- rijstpap natuurlijk) ; ze is niets veranderd en tatert er nog altijd op los; en ze roddelt; over onze Amerikaanse collega Ed, die zoals zij van faculteit veranderd is; hij heeft in het geheim al maandenlang een verhouding met een Chinese licenciaatsstudente, een vriendin van haar die Lieve en ik ook kennen – wij vermoedden inderdaad niets-, en zou willen trouwen; hij is 55 en al twee keer getrouwd, zij 28; maar zijn huidige Chinese vrouw die met hem een privé-school opgestart heeft op 60 kilometer van hier, wil van geen echtscheiding weten. Mooi en Meedogenloos in China?

Mijn lerares Chinees van vorig jaar, Bonestaak, valt me bijna in de armen; ik twijfel of ik de Chinese conventies opzij mag zetten en haar drie kussen geven, maar houd het toch maar bij een slap handje. Ze springt gezwind achteraan op mijn (Lieve’s) fiets – veel verschil maakt het niet uit- en we rijden naar de leraarskantine. Een andere oude kennis, Wilson, een Chinees leraar Engels, is er ook. Ze zijn erg geïnteresseerd in onze reis naar Tibet, en schrikken wanneer ik vertel dat niet alle Tibetanen even enthoesiast zijn over de Chinese regering; het wordt een levendige discussie waarbij Bonestaak toch als lid van de Partij uit de hoek komt. Ik moet haar en/of Wilson absoluut een interview afnemen, om antwoorden te krijgen op de vele concrete vragen over het dagelijkse leven die me in België gesteld werden.

Vandaag zaterdagnamiddag gewerkt voor Lieve: onderlagen schilderen; op haar schilderijen ligt evenveel verf van mij als van haar! Het gaat goed maar ik moet nog minstens twee keer terug om alles af te krijgen voor ze aankomt op 19 september. Dan kan ze meteen met de echte ‘productie’ starten.Zondagmorgen naar het museum van Zhang Xueliang, een lokale politicus die in de jaren 30 een nationale held werd. Vorig jaar ben ik er niet geraakt en ik weet niet zeker of het Lieve interesseert. Bonestaak heeft aangeboden om de Chinese uitleg te vertalen; Bob en Gretchen, mijn Amerikaanse bovenburen, gaan ook mee.

2007-08-26T04:33:00.000+02:00

Spannende dagen…
Zaterdag, 25 augustus 2007

Terug in Shenyang, precies één jaar na de eerste keer; het begint meteen spannend…
in april kreeg ik het lesprogramma voor dit schooljaar: veertien uur per week, marketing, internationale handel en Franse conversatie. Goed zo.
Midden in onze Tibet-reis kwam een korte e-mail: alle economische vakken geschrapt; in de plaats komt ‘Engels schrijven’. Op mijn protest dat dit geen gebruikt maakt van mijn belangrijkste kennis kwam het ‘geruststellende’ antwoord: ‘t’ zal wel gaan’.
Hier zit ik nu sinds vrijdagmorgen. Op het bureel van de faculteit is niemand aanwezig, de volledige staf is naar een ‘conferentie’. Op de administratie denkt men dat er morgen zondag, één dag voor de lessen beginnen, wel iemand moet aanwezig zijn die me kan vertellen wat mijn uurrooster is en lesboeken meegeven. Laat ons hopen. Voor de klas staan met een onbekend vak, zonder leerboek noch voorbereiding, spannend ja, maar efficient? Tenzij ze me helemaal niet meer verwachten natuurlijk, dan wordt het echt leuk; misschien had ik toch wel mijn aankomst per e-mail moeten bevestigen…

Op één na zijn al mijn oude buitenlandse collega’s weg: van de universiteit of uit ons logement. In de plaats: een Amerikaans gezin van vier, een Japans ditto, een Russische en een Japanse vrouw; op onze verdieping staan twee van de vier appartementen leeg. Ik volg Lieve’s goede raad: ga je als ancien voorstellen aan de nieuwelingen en bied je hulp aan.
Bij de eerste deur heb ik al succes: een wat oudere dame in kimono doet open, dat zal wel de Japanse zijn; ik probeer tevergeefs Engels en haal dan maar mijn beste Chinees boven, en ja, ze antwoordt in gebrekkig, dus voor mij verstaanbaar Chinees. Galina is bij nader toezien een Russin, uit Irkoetsk. Ze heeft in de jaren 80 nog in Syrië gewerkt, maar nu, na haar pensioen als lerares op 55, komt ze niet rond met 80 euro per maand waarvan twee derden naar huishuur gaat; daarom geeft ze al zes jaar les in China. Ze bleef de hele zomer in Shenyang en gaat nooit op restaurant; de reden moet ik niet vragen, sparen voor de oude dag is de leuze. Ze heeft één zoon en een kleinkind, maar daarop moet ze niet rekenen voor steun; sinds twee jaar heeft hij een eigen reisbureau dat volgens haar schoondochter niet genoeg opbrengt voor henzelf. De situatie in Rusland is nog altijd katastrofaal, maar Putin heeft al heel veel gedaan om de achteruitgang te stoppen en langzaam uit het dal te klimmen, aldus Galina. Kon hij maar nog eens vier jaar president blijven. Ze heeft in Shenyang heel weinig contacten en blijft maar herhalen hoe tof ze het vindt dat ik haar opzocht. En nu komt het: eind augustus krijgt ze van een Duitse die terug naar Europa keert een échte oven cadeau; dat opent perspectieven voor Lieve’s brood en mijn cakes! Alleen vraag ik me af hoe ze dat stuk in haar keuken, die even klein is als de onze, moet gaan installeren.
Enkele uren later krijg ik ook respons aan een andere deur. Ik denk eerst dat het Chinezen op doortocht zijn, maar het is een gezin van vier Japanners; het oudste meisje is al bijna een tiener, de vader hoorde ik vanmiddag vlot Chinees spreken; het is mama die hier les komt geven; deze keer heb ik minder geluk,ze bedanken me vriendelijk maar ik geraak niet voorbij de deur, ook niet wanneer ik verwijs naar onze uitstekende relaties met Sato, de Japanse van vorig jaar. Gaan die Japanners hier met vier wonen in een flatje dat voor ons twee eigenlijk klein is?
Van de studenten Chinees heb ik ook al twee anciens ontmoet: een jonge Rus en een Indiër. Die Indiër heeft al een MBA diploma maar daar kan je bij hem thuis de kasseien mee leggen; hij hoopt dat de kennis van het Chinees de poorten naar een goedbetaalde job zal openen. De twee Indiers die vorig jaar in mijn klas zaten werken intussen allebei in de toeristische sector: Chinezen opvangen die naar India komen.

Terug in Shenyang, wat is direct opvallende verschil met België? België is properder, meer gereglementeerd en gedisciplineerd. Kortom, meer rijkdom voor minder mensen.Vanavond ben ik op een terrasje gaan eten en viel het me op hoe druk en luidruchtig de Chinezen zijn; of moet/mag ik zeggen spontaner, levendiger? En natuurlijk is er de onvergelijkbaar snelle verandering; ik bezocht het bouwproject Nieuw Temse en zag na een jaar met moeite verandering; het stukje verbindingsweg van 200 meter voor fietsers langs de Durme in Waasmunster ligt er vijf jaar na de beslissing nog altijd niet en met de uitvoering van het ‘superdringend’ project van de nieuwe Scheldebrug is al evenmin begonnen.

Vandaag tegen wil en dank dus geen lesvoorbereiding, maar wel een verkenningstocht in de buurt. Het plan om op een oppervlakte van 200 km²- een Nieuw Noord Shenyang te bouwen wordt in ijltempo gerealiseerd; ter vergelijking, dat is 250 keer het naar Belgische normen gigantische Nieuw Temse project op de terreinen van de vroeger zeescheepswerf: alles afbreken, een nieuw maas van hoofdwegen aanleggen, en dan maar woonsteden en industriezones bouwen om ter meest. Onze buurt, de ‘universiteitsstad’ heeft ondermeer recht op twee musea, een vijfsterrenhotel en een shoppingcenter. Een twintigtal grote publiciteitsborden langs de omheining van de campus tonen het publiek plannen en maquettes. Ik fiets wat kriskras rond, en noteer dat de koeienboerderij en de steenbakkerij dicht bij ons samen met enkele kleine fabriekjes nog altijd stand houden in al dat geweld. Het afbraakvirus heeft intussen wel al de volgende dorpen deerlijk aangetast; veel van de huizen daar zijn/waren zo goed als nieuw! Bulldozers trekken het spoor voor de nieuwe wegen; de collectoren van de riolering gaan het traagst vooruit; sommige sleuven liggen al meer dan drie maanden open; goed om mijn fietstochtje in een cross country te veranderen.
De hoofdweg die vorig jaar in september nog niet eens af was begint al aardig vol te lopen met vrachtwagens. Langs het noorden en oosten is onze universiteit, een jaar geleden nog op de buiten, nu volledig omringd door nieuwe stad in opbouw. Jammer voor Lieve’s fietsambities, er is geen doorkomen voor een ochtendlijke tocht meer bij; mijn laatste hoop is dwars door het ‘kleine’ industrieterrein in het westen te rijden en daar hopelijk het platteland terug te vinden.

Op de unief wordt het nieuwe seizoen voorbereid; de studenten komen aan. Het onderhoud van de plantsoenen is volop bezig.De bruingedroogde en bruingevroren winterse grasvelden liggen er onwaarschijnlijk groen bij. Er komen voor het eerst dit jaar grasmaaiers aan te pas.
In de vijver bloeien de laatste lotussen. Rondom staan nieuwe bankjes. Gedaan met vechten voor een plaatsje! Na een kwartiertje heb ik zoals gewoonlijk gezelschap: een boekhouder uit Shenzhen die door zijn firma naar Liaoning gestuurd is. In Shenzhen, de vitrine van het buitenlands kapitalisme kon hij zijn plan trekken in het Chinees, maar hier in het ‘achtergebleven’ noordoosten ontdekte hij de noodzaak van vreemde talen; aan onze universiteit kan hij elk weekend Engels komen studeren, hij moet er zich dan wel honderd kilometer voor verplaatsen. Hij is de eerste Chinees die klaagt over het gebrek aan vrijheid; zijn Engels en mijn Chinees zijn helaas te slecht om uit te vinden wat hij precies bedoelt; volgende week meer?

Het wordt een zwoele avond, regen op komst? De ramen staan open, krekels sjirpen, vuurwerk knalt. Het gebrom van het verkeer is me nooit zo sterk opgevallen,of is het intussen toch alweer erger geworden?

2007-07-28T05:46:00.000+02:00

MAANDAG 16.07.07
MIJN - Lieve’s- VERHAAL OVER TIBET, TOT HET EIND

Het vervelende is dat ikzelf mijn blog niet kan opvragen waardoor ik niet goed weet wat ik al schreef, wat niet…
Ik weet wel nog dat ik de laatste keer schreef vanuit Saga: daar had ik de was in een wasserij binnengedragen, goed nagegaan bij Frank of hij wel alles uit zijn broekzakken haalde… Toen ik later iets wou betalen in een winkel sloeg mijn hart over, wat niet zo moeilijk is op deze hoogte maar met sterke emoties erbij grenst het snel aan het levensgevaarlijke: MIJN portefeuille zat nog in MIJN broek! De lijkbleke toeriste rennend door de straat op zoek naar de wasserij zullen ze in Saga niet snel vergeten… Gelukkig hebben de Tibetanen alleen op bepaalde momenten van de dag water: ze waren nog niet aan de was begonnen.
Saga was ook de stad waar we eerst in een supersmerig hotel terecht gekomen, protest hoefde niet echt: de gidsen zagen dat dit niet kon: ze stuurden ons naar de nieuwe vleugel. Maar daar waren de mensen zo onvriendelijk, dat hebben we nergens meegemaakt. Daarenboven stond op het papier gemeld dat we water hadden van 06 uur tot 09 uur in de morgen maar toen wij onder de douche sprongen om 08 uur kregen we geen drup meer uit de kraan. De gidsen zelf sliepen wel in het oude hotel maar liepen ’s anderendaags krom van de vlooienbeten! Wij hadden moeten vechten om een ontbijt te krijgen, de gidsen hadden het opgegeven: ze vertrokken met honger! Dàg Saga… we vergeten je makkelijk: daar zorgen de prachtige landschappen met rivier én heuse, blanke duinen voor.
’s Middags aten we in een echt woestijndopr Paryang. Midden een gigantische vlakte stonden huizen, bleke huizen zoals het hoort in een woestijn, vaak ommuurd en ze waren op zijn nomadisch geplaatst: kris kras door elkaar, met grote ruimten tussenin. Her en der staan er tenten. Ook hier: vuil, geen water, geen elektriciteit. Al zijn er gemeenschappelijke toiletten,vde nomaden doen het liever op de straat, voor de deur… Ik denk aan China van 25 jaar geleden: hoe arm men toen ook was, ik was er steeds van onder de indruk hoe net men oogde. Het idee om in arme landen te zorgen voor een gemeenschappelijke kraan of wasplaats is niet slecht, zou hier toch beter ook toegepast worden. Maar nomaden hebben duidelijk het elk voor zich gevoel. We eten er heerlijke courgette, beetgaar gebakken, met gember en look: bij een Chinees, natuurlijk. Officieel luidt het dat we op een ongeregeld eetuur komen en dan koken de Tibetanen niet…
We genieten erg van dit dorp maar de jeep wacht, het zou beter zijn als we nog even verder reden.
We komen aan een rivier waar veel auto’s stilstaan: ze zijn de brug aan het bouwen, we moeten door het water. Gezien er een jeep met vijf mensen, scheefhangend in het water vastzit, durven velen deze oversteek niet nemen. Onze chauffeur stapt uit, schat de situatie als ongevaarlijk in en rijdt erdoor. Feilloos. Allen moeten hartelijk lachen als het eerste wat ik daarna vraag een plasstop is…
Onderweg hebben we nog een stop in een thee-tent. De gidsen bieden ons de plaatselijke thee aan die ik echt niet te drinken vind: veel boter en melk erbij. Jakkes, de geur alleen al maakt het mij onmogelijk beleefd te blijven. De tent is prima uitgerust: erachter staat er een parabool voor de televisie en een zonnepaneel voor de elektriciteit…
Lakba en Dawa genoten zo van hun theetje dat ze lachend verder rijden, normalerwijze doet Lakba dat alleen als hij mooi vrouwvolk zag… vreemd.
Wij kunnen lachen om de vele marmotten en de massa’s stof die via het raam op ons terechtkomen: de kleur van de koffers is niet meer te duiden.
Aan het checkpoint van de westelijke regio Ngari blijkt dat we een papier tekort hebben. Dit is wel even paniek. De gidsen onderhandelen geduldig. Als straf moeten we twee dagen een grenswachter meenemen in onze jeep: de man heeft een taxi nodig. Al snel worden we gered: er komt net een vrachtwagen langs die dezelfde kant uitrijdt maar sneller als wij de plaats waar de grenswachter wil zijn zal bereiken: daar zijn we ook mooi vanaf…
Aha, we hadden het kunnen weten: in het gasthuis waar we slapen, merk op dat we vanaf nu nooit meer van hotel zullen praten, werkt een mooi meisje. Vandaar dat we beter niet in het woestijndorp bleven, vandaar de mooie lach… ah jongen, het is je zo gegund! Trouwens, ik geniet er ook van vrouwelijk mooi: ’s avonds toen we met zijn allen in het salon van de familie zaten – restaurant, café, hotel, salon en slaapplaats van de familie zijn dikwijls één en dezelfde ruimte- kwam een prachtige, jonge, traditionele vrouw binnen. Ik keek mijn ogen nog meer uit naar haar kledij dan zij naar de mijne. Ze droeg een lange rok van omgekeerd schaap. Die was onderaan afgewerkt in stroken, gekleurd schapevachtleder. Erboven een schortje in aardetinten, en een felgroene bloes waar je alleen één mouw van zag want over de andere arm zat door een lange jas uit dezelfde ‘stof’ (omgekeerde schapevacht) prachtig afgewerkt in felle kleurstroken en met een zijden biesje. De ene arm in de jas, de andere eruit: de jas hangt dan half rond het lijf en wordt door een prachtige gordel vastgehouden. (met de jas zo half aan lopen de Tibetanen vaak) Aan de gordel hangt allerlei: een mes, een zilveren geldbeugel, nog wat decoratie. Het meisje droeg wel dertig ringen om de pols. En niet te tellen hoeveel halskettingen. Ze had een prachtig gebit, een prachtige lach. Ze zocht me, we praten met de ogen en de lach. Ik vergeet haar nooit.
Ik vraag me wel af wat die mensen in de winter dragen? Wetende dat het hier min veertig graden wordt. Je kan toch geen twee schapevachtrokken boven elkaar dragen?
Ze kwam uit een tent, vlakbij, wat gezelschap zoeken. Dat vond ze hier wel: Het lemen huis zat vol grenswachters… Het was bijna middernacht en het meisje van de zaak, samen met een grenswachter waren nog in de potten aan het roeren; al twee uur lang. Inderdaad, om middernacht aten ze.Dat scenario zagen we wel meer. Vreemd, ik zou gedacht hebben dat nomaden leefden volgens de wet van de zon…
De gids vertelt beschaamd dat hier noch water, noch elektriciteit is… wij vinden het alleen maar romantisch. Zeker nadat we al ondervonden dat indien het zo niet is, de prijs voor je elektriciteit een luidruchtige generator is die aanslaat rond tien uur: een luid gebrul midden de stilte van deze prachtige natuur op het moment dat je wil slapengaan? Neen, liever kaarslicht!
’s Nachts als we opstaan voor een plas, genieten we van een sterrenhemel zoals we nog nooit eentje zagen! Miljarden sterren, en een melkweg zo duidelijk.

’s Anderendaags eten we platte broden door de vrouw des huizes bereid, ze zijn niet slecht, ware het niet dat we haar met dezelfde handen waarmee ze ons voedsel bereidt de kachel zagen vullen met lappen koeiestront.
Voor het vertrek neem ik nog een foto van de meest intelligente wc die ik ooit zag: je moet tien treden op, daar doe je je drukje boven een ommuurd gat, en het resultaat valt de hoogte van tien treden lager… geen dak boven het hoofd, goed voor de geur; ook geen deur: iedereen ziet je zitten.
Na eindeloze vlaktes en enkele bergkammen duikt de Kailash bergvoor ons op. Wauw, een stompe sneeuwtop met onbesneeuwde horizontale kringen om hem heen. Je wilt er inderdaad zo omheen gaan cirkelen! Je gelooft ook meteen de legende: de Indiers wilden deze Heilige berg meenemen naar Indie. Vrouwelijke godinnen verleiden de Indiers terwijl anderen touwen rond de mount Kailach gooiden, de blote kringen die je ziet zijn er de sporen van, om hem terug te trekken…
Het laatste dorp voor de berg lijkt echt op een basiskamp. Zo chaotisch! Maar, leve de Chinezen: er is hier een badhuis! Ik erheen, natuurlijk! Al is het een soort container, al moet je roepen naar iemand aan de andere kant van de wand om de kraan open, dicht, warm, koud te draaien, al is de massage maar zo zo: ik geniet met volle teugen!
Hier is de sociale basis van de Chinezen duidelijk: er staat een elektriciteitscentrale gebouwd in 1999, er staan een vijftal gloednieuwe waterputten en een brug: allen al half afgebroken… verwarrend. Ook hier doet men hét liever in de straat dan in het toilet.
In een Chinees restaurant, wanneer Tibetaans alstublieft (de gidsen beloven het voor morgenvroeg), eten we lekker maar vooral: er is een erg toffe sfeer. We ontmoeten er jonge Tibetanen en een groep van vijf Europese jonge mannen die morgen ook de bergtocht maken.

DINSDAG 17.07.07
WAT ALS JE JE GELIEFDE ZIET IN MOOTJES HAKKEN
We moesten vroeg uit bed om vroeg aan de tocht te beginnen. Gezien Frank lijdt aan slapeloosheid, hier op deze hoogte, deed het opstaan pijn. Het Tibetaans restaurant verwachtte ons, nochtans moesten we hen uit bed halen bij aankomst, het vuur moest nog worden gestookt… Ik begrijp dat Tibetanen Chinezen als een bedreiging zien maar het is op commercieel gebied nu werkelijk niet moeilijk om Tibetanen voorbij te steken, stel je dan nog voor dat je een Chinees bent!
De tocht begint met een hoogtepunt: een groep Tibetanen begint ook aan de tocht: op handen en voeten! Rechtstaand brengen ze de handen op drie verschillende hoogtes, daarna gaan ze op de knieën en dan schuiven ze handen en lichaam, ze dragen hand-en kniebescherming, naar voor tot ze met het voorhoofd de grond raken, dan weer rechtop springen; een stap doen en zo weer naar de grond, drie weken lang! Dit zagen we al in Lhasa, het choqueert me. De waarde van een pelgrimtocht kan ik nog begrijpen maar dit is er zo over! En ik kan me niet van de vraag losmaken waarom mensen van bij ons vaak de islam zo bedreigend vinden maar alles wat met boeddhisme of dalai lama te maken heeft zo onkritisch omarmen…Al vind ik mijn denken ook terug in de mooie, romantische kant van het boeddhisme, de realiteit kan ik niet ontwijken.
Maar dat zijn te grote bedenkingen op deze mooie plek, ik beloofde mezelf niet teveel te denken en vooral te genieten. Na een moeizame klim, de hoogte slaat in je benen als tien Hoegaarden, komen we op de plaats waar de doden in stukken gehakt worden en aan de gieren en honden gegeven worden. Netter dan diep onder de grond door wormpjes opgegeten worden. Zeker zo op deze hoogte, dicht bij de wolken: zo mag het mij verlopen. Al kan ik me moeilijk voorstellen dat ik er zit op te kijken als mijn geliefde in mootjes gehakt wordt… wellicht zijn ze lang bezig met hakken en snijden, het zijn professionele hakkers die dit doen, het moeten kleine stukjes zijn want het enige wat we nog vinden is een stukje kaaksbeen en een rugwervel. Gestold bloed, messen, bijlen en kledingsstukken, dat zie je veel: ook een omgekeerde schapevachtjas met kleuren…
Ik bekom van deze cultuurschok in een aquarelletje. Het is een begenadigd moment want ik doe iets met mijn verf dat ik nooit eerder deed en het geeft in een korte tijd een knap resultaat. Leuk is dat!
Ergens in de klim houdt een Tibetaanse vrouw me tegen. Ze neemt mijn sjaal van mijn hoofd. Ze houdt hem tegen mijn hart en dan tegen mijn schaamheuvel en klampt zich vast aan me, kust mijn hand…
Om 15u30, na 7 uur trekken, komen we aan in ons ‘slaapkot’. Niet meer anders te noemen. Wat ben ik gelukkig dat ik mijn eigen slaapzak mee heb: een zak van pure zijde nog wel! (Ooit, toen de zijde nog betaalbaar was in China, kocht Frank meters zijde voor me. Ik wist niet wat ik ermee aanvangen moest en kreeg op een dag het idee er een slaapzak van te maken, mooi met de hand dichtgenaaid) Dat is nogal een zicht om die glimmende maagdelijk witte, alhoewel: cremekleur is beter, zak te zien liggen tussen die aarden vloer, lemen muren, stro dak op een ijzeren geraamte of in een houten bak…
We voelen ons niet echt moe en gaan de gletsjer zoeken gelegen voor de Kailash berg: twee uur klimmen, zegt de gids. Die hoogte werkt werkelijk verlammend. Heel erg traag stijgen we, toch gaat mijn milt protesteren. Ik denk dat ik moet opgeven maar ga steeds tot om dié hoek, en dan nog een hoekje verder, en nog eentje tot ik, jawel de gletsjer zie. Prachtig! Frank gaat tot tegen de gletsjer. Ik ga hier schilderen. We spreken een sein af: indien het heel erg mooi is dichtbij moet hij me wenken. Ik schilder deze knappe Heilige reus: niemand mag hem beklimmen: zo heilig is ie. Maar ik moet ondervinden dat je hem ook niet mag schilderen! Een onverwachtse, erg plotse en erg hevige rukwind blaast al mijn spullen weg! Mijn aquareldoos neemt een verre duik, mijn blok waartussen mijn mooie aquarel van deze morgen zit vliegt de lucht in, OVER de rivier, weg, alles weg! Ik sta verstomd te kijken en ben al blij dat Frank er niet is: hij zou erachter springen, het water in! En wat moet ik nu doen, gillen, wenen, roepen? Ik doe niets en kijk en kijk. Ik kan mijn ogen niet geloven. Uiteindelijk bekijk ik de stompe, besneeuwde schoonheid met horizontale lijnen en beslis dat het misschien wel tijd was voor een offer… het doet me haast deugd.
Frank wenkt me. Ik klim verder. Ja, het is er erg mooi, gletsjers zijn fascinerend.Veel later vraagt hij me hoe mijn schilderij meeviel. Het is zijn buurt om met open mond naar mijn verhaal te luisteren. Maar toch kan ik het niet echt laten, ik vraag de dame mooi of ik toch niet een klein souveniertje mag hebben aan dit uniek moment: ik schilder en hou mijn blad stevig vast… (verf en blok papier kon ik recupereren)
Zeer gelukkig om wat we zagen dalen we af.
Het slaapkot is luxueus in vergelijking met de eettent, lees: leef- en slaaptent voor de hele familie: wel zo’n zeven man. De zetels waar wij op zitten, waar zij op slapen zijn gestapelde keien met doeken over. We hopen dat het eten goed doorkookt is…
Wij gaan vroeg slapen, in de tent gaat het leven door tot 02.30.

WOENSDAG 18.07.07
24 JAAR EN HIER DOODVALLEN DOOR DE HOOGTE
Het is tijd om mijn noodransoen aan te spreken: Albran met gesneden appel, overgoten met wat er is: thee. Een brei die ik thuis geen blik zou gunnen, smaakt me hier als een ‘godenmaal’, toepasselijk. Frank eet de plaatselijke tsampa: een soort ongebakken deeg maar dan zonder eieren.
We slepen ons de eerste heuvel op. Lastig! Eenmaal boven vertelt de gids dat het de berg van de zonde was: hoe moeilijker je er op geraakt, hoe meer zonde je in je lijf hebt…
Een meisje spreekt me aan: met duidelijke gebarentaal legt ze me uit dat er gisteren een man doodgevallen is, even verderop, boven aan de kam. Hij was 24 jaar, een buitenlander. Mijn hart slaat om, ik denk aan die vier jonge mannen die we eerder ontmoeten…
We klimmen verder. Dicht bij en op de hoogste pas is de sfeer euforisch: mensen klimmen zingend, hoe mooi, lachend zeggen ze telkens weer; tachidalei wat ik duizend keer beantwoord. We worden zo welkom gegeten, een man geeft ons een stuk van zijn kostbaar eten dat ie meesleurt en zelf zo nodig heeft: een stukje keiharde zure kaas of boter… ik doe alsof ik het eet maar gooi het later weg, dit zit werkelijk vol bacteriën… het spijt me. Een meisje geeft me verderop een stuk suiker…
Ontelbare gebedsvlaggetjes in felle kleuren wapperen in de wind. De wind zal de positieve gebeden en gedachten verspreiden van de 5650 meter hoogte tot…bij jou, indien je goed luistert….
We dalen af.
Op de middag eten we in een tent, nog vuiler als gisteren, we dachten dat het niet kon.

Schilderachtig of gewoon erg vuil?

We houden het bij een kom prefabnoedels. De mensen rond ons zien er zeer ‘schilderachtig’ uit.
We stappen weer door een eindeloos dal, zo mooi, je hebt er alles voor over om hier te mogen lopen. Het stoort me niet dat het veel verder is dan we dachten. Af en toe moeten we wijken voor een groep yaks. Al dan niet geladen. Normalerwijze hadden wij ook een yak gehuurd als drager maar het bleek dat je steeds drie yaks moest huren, want een yak is een kuddebeest en daarenboven betaal je meer voor een yak als voor een man, en de Tibetanen waarderen het niet zo erg als je het een beest gunt en hen niet: zo komt het dat wij een man-drager hebben. Niet zo exotisch en wat gênant maar hij is lief en daarenboven zijn wij maar al te blij dat we het niet in ons hoofd haalden om zelf onze rugzak te dragen.
’s Avonds aan de slaapplaats, ontmoeten we terug de jonge buitenlanders. Eén van hen komt me vragen of ik een pijnstiller voor hem heb: zijn borst, rug en arm doet zo’n pijn, hij is totaal in paniek. Zonder dat hij het hoort vraag ik zijn vrienden of ze het verhaal van de gestorven Indier hoorden. Ze wisten van niets. We spreken af om te zwijgen. Ik geef de jongen onze laatste hoogtepillen, morgen dalen we, dus we hopen dat wij zonder kunnen. We praten nog veel, zijn gedachten worden erdoor afgeleid, hij is ook een gezellig prater en hij voelt zich gelukkig al beter. Dagen later ontmoeten we hen nog eens: gezond en wel: oef…
Op deze slaapplaats logeren een groep Indische pelgrims, goed georganiseerd met Nepalese keuken en koks: ze verwennen ons met soep en popcorn!

Indisch-Nepalese soep en popcorn op ons terrasje in de bergen...

We klimmen even een heuveltje op om het klooster te bezoeken. De monnik oogt arm, loopt blootsvoets maar is de enige die een parabool heeft voor zijn televisie en stromend water. Hij wil ons zegenen: we drinken water waarvan ik nog lang de nasmaak van koper proef.
’s Avonds wordt er in de woonruimte samen gedronken en gezongen. Ik voel me voor de zoveelste maal heel erg gefrustreerd dat wij geen zangcultuur hebben: kon ik op hun vraag om iets te zingen maar ingaan!

DONDERDAG 19.07.07
BADEN IN HEILIG WATER, IN HET PARADIJS
Om 6u30 zien we al tientallen pelgrims voorbij onze slaapplaats passeren, met een zaklamp: die zijn al heel vroeg vannacht vertrokken aan ons eindpunt, hun beginpunt, om onze driedaagse in één dag te kunnen maken. Boeddhisten , Hindoes en Jain lopen zoals wij kloksgewijs, Tibetaanse Bönn – een soort animisme waar nog wel 20% van de bevolking hier zou in gelooft- lopen tegen de klok zodat we ze kruisen.
We horen dat de gestorven Indier op de berg was met zijn ouders. Zoals velen hadden ze hun huis verkocht om deze heilige tocht te kunnen maken! (Ze betaalden nu 9000 yuan – 900 euro- om het lijk naar beneden te brengen: 6000 voor de yak, drie maal 1000 voor drie dragers. Onze Tibetaanse gids reageert verbolgen op die buitensporige prijs.)
Met noedels (ik) en tsampa (Frank) in onze maag beginnen we aan ons laatste stuk: een afdaling met nog meer stijgen dan verwacht door een buitengewoon mooi dal. Frank vindt dat ik vuur in mijn lijf heb. Ja, het gaat goed!
Na aankomst rijdt de gids ons naar het Manasarovar-meer. Een heilig meer een veertig kilometer verderop. Eigenlijk bedoeld om er uit te rusten, net voor de terugkeer en het eind van de reis…
Maar wat een paradijs als afsluiter?! Een droom. Het meer en de omgeving is wondermooi, het gasthuis een sprookje: erg authentiek maar toch netjes, de gastfamilie: een érg knap, vriendelijk koppeltje met vier kinderen. De man schildert tangka’s, hij ziet er uit als een echte artiest.

Te gast bij een erg proper Tibetaans gezin aan hetr meer.

Daarenboven brengt de gids ons naar ‘een natuurlijk’ badhuis met warm water. Het doet ons denken aan een situatie die we ooit in Ijsland meemaakten en waar we erg veel plezier aan beleefden. Hier was het wat beschaafder… het natuurlijk water liep in een versleten gebouw met een kapot glazen dak. In het gebouw: vijf ‘badkamers’. Maar geen enkele badkuip is lekvrij. Toch baden wij heerlijk:gaten werden met sokken dichtgestopt…
Ik breng mijn avond schilderend door aan het meer, tot ik bevries en Frank me binnenhelpt.

VRIJDAG 20.07.07
DE RAAF VERTELT EEN VERHAAL

Een groot voordeel van dit soort logeren is dat je niet dichter bij het Tibetaanse leven kan komen dan we nu doen. Elk logeren betekent eten, rusten, lezen, zitten in de leefruimte van de familie. Zo ontbijten we, eten we terwijl we zien dat de Tibetanen geen eetcultuur hebben: elk eet waar en hoe hij wil. Tussendoor spelen ze met hun gsm: elk heeft er zowat één. Of met een gameboy: tuut, tutu tuut, in the middle of nowhere. De vader geeft na het eten onderwijs aan zijn zonen. De knappe, jonge moeder breidt wat, ze heeft rugpijn. Ze heeft vanmorgen vroeg, samen met haar dochter al liters, dus kilo’s water uit het meer gehaald. De rand van het meer is vuil, dus hebben ze het water eerst door een gaas laten filteren. Er was nochtans een man en twee oudere broers in huis. Wat heb ik de vrouwen hier al zien sjouwen en werken, zelfs in de bouw, aan de straat… de gids zei:’de vrouw is de os van de man’: ik weet nu dat hij het meent. Het choqueert me, het choqueert me ook dat dit plaatje ook nooit getoond wordt als het over Tibet gaat…Los hiervan stel ik me vaak de vraag: wie leefde zo? Mijn ouders toen ze klein waren? Neen, misschien mijn overgrootouders… ja, het land en zijn natuur is hard voor de mens, maar zijn geloof ook: mensen worden te arm gehouden. Ik moet telkens denken aan wat Frank me vertelde: tien jaar geleden vroeg hij een Tibetaanse monnik in Belgie: “Chinezen brengen jullie onderwijs en ziekenhuizen, jullie hadden dat niet, dat is toch positief”. De monnik antwoordde: “dat had ons volk niet nodig, onze geest was gezond”
Ik was blij dat ik deze morgen om 7 uur zo in mijn schilderen verdiept was dat ik dat gesleur van die vrouw en dat meisje niet opgemerkt heb. Het genot van de prachtige zonsopgang, het proberen vatten in schilderen, snel snel want de kleur verandert zo snel, was enorm. Ik voelde me heel erg gelukkig…
We gaan stappen. Rond het meer zou ons vier à vijf dagen kosten, ik wou dat we die hadden. We moeten nu blij zijn met één dag, een eind en terug.
Een magisch moment dat ik nooit of te nimmer vergeet: eerst wandelen we aan de rand van het meer. Verderop klimmen we even: naar de stupa die we hogerop zien staan. En dan komt het: we komen de heuvelrug op en wat ligt daar letterlijk te schitteren achter de stupa en een eindeloze vlakte: de top van de Kailash! De zon beschijnt de rechterflank waardoor hij goudkleurig schittert maar door een wolkenspel verloopt dat licht heel snel naar de linkerkant. Werkelijk adembenemend mooi. Ik huil. Ik schilder: het doet goed.
Als ik bij Frank kom vraagt hij me waar de ruines van het klooster zouden staan en waar ik naar kijk, naar de schapekeutels? Maar het geeft niet, dat blijken uiteindelijk maar woorden te zijn: ook hij blijkt het intens beleefd te hebben, dit mooie spektakel.
Als we terug aan het meer komen wil hij doen zoals de Indiers: baden in het heilig meer om de zonden van het hele leven te zuiveren. Mij lijkt het te koud maar hij verleidt me en ik ben erg blij dat ik me liet verleiden: het was heerlijk! Als we uit het water komen, komt een raaf aangevlogen, zette zich heel dicht bij ons, op een rots en begon te praten…
We eten wat, rusten en… duiken terug het water in!
We keren terug op de bergrug. Veel, veel verder dan we dachten omdat we een grote omweg moeten nemen om kloven te vermijden. Maar ook hier deert het niet: het is zo mooi, daarenboven ontdekken we een plaats waar lijken verbrand worden. Bij gebrek aan hout gebruiken ze autobanden. Later zegt de gids dat Indiers dat doen, we geloven het niet want er lagen rondom Tibetaanse kleren.
Zij geloven ons niet als we vertellen dat we in het water gingen: ook daarvan blijken velen dood te vallen: te koud. Ik bedenk: te weinig oefening, en Tibetanen zijn gewoon echt bang van water…
Het was werkelijk een prachtige dag, en het vreemde was dat we de hele dag niemand zagen.
We vragen de familie een Tbetaanse maaltijd voor ons te maken. Dit blijkt hetzelfde als gisteren te worden: rijst met groeten, bloemkool: Lieve ik moet aan je denken!, waar veel kerrie bij is. Nu is er ook een beetje gedroogd yakvlees bij.

ZATERDAG 21.07.07
GEITEN ZIJN BANG VOOR DE REGEN

We moeten om 6u30 vertrekken. De rit om terug in de bewoonde wereld te geraken, in Lhasa, zal twee dagen heel intens rijden worden, geen alternatief. En zeggen dat we straks de afstand Shenyang-Tielrode kunnen overbruggen in 20 uur…
Ik vind het heerlijk om in het donker te vertrekken en stilletjes te zien hoe het licht zijn weg zoekt.
Een groot gedaante op een steen, vlakbij, het blijkt een gier te zijn… Monsterlijk groot, klauwen en ogen om van te schrikken.
Een wolk die als gevangen aan een bergtop blijft kleven, ik zou willen blazen.
Het oranje op de bergketen, sneeuw zou dat heten.
Het wordt licht en veel, veel minder magisch, wel mooi.
We rijden de weg die we reden, omgekeerd. Ik vind dat fijn, geeft me tijd om te verwerken.
We geraken niet in het stadje waar een hotel, jawel, op ons wacht. De baan is wegens werken na zes uur ’s avonds afgesloten. We slapen weer in een ‘slaapkot’: het stinkt er vreselijk naar benzine: ik zal er ’s morgens met barstende hoofdpijn van wakker worden.
Daarenboven regent het. Armoede in de regen is nog eens zoveel treuriger! Bijna een anti-climax ware het niet dat we nog warm hebben van de herinneringen.
Geiten schuilen voor de regen op vensterbanken, in deurportalen, onder luifeltjes: het is duidelijk: ze houden ook niet van regen!
We gaan ons boek lezen bij de familie: het is er gezellig warm, buiten is het behoorlijk koud, en er is een leuke sfeer: de oudste dochter krabt de rug van vader, de kleine loopt rond en over de zetels heen om uiteindelijk bij pa halt te houden en haar hoofd onder zijn onderhemd te steken en op zijn blote dikke buik te liggen, de vrouwen koken,… ze storen zich niet aan ons. Om 22u30 begint hun avondmaal.

ZONDAG 22.07.07

Het is zondag: weerom heb ik hallucinaties naar de pistoleetjes van onze bakker, in Tielrode. Nu omdat we helemaal niet kunnen ontbijten. We vertrekken om 7 uur, over ‘bumpy roads’ natuurlijk en houden pas om 11 uur halt bij een Chinees restaurant waar we noedels eten. Ja, dat eerste pistoleetje met jonge kaas zal smaken!
De bumpy road zal snel geschiedenis worden: we rijden langs kilometers wegenwerken.
Rond de middag denk ik dat we er misschien wel nooit zullen geraken, het is oneindig traag en ver. Maar ik ben blij dat ik nooit in slaap val, het is te mooi! Te uniek.
Wat verandert de wereld bruusk eenmaal we weer in landbouwgebied terecht komen! Veel meer rijkdom, groen, glans, kleur…
In Gyantse trakteren we de gidsen op een afscheidsetentje. Leuk dat we hier nog eens terug zijn, dit is een tof stadje.
Dichterbij Lhasa zien we veel feesttentjes bij de boeren en in de boomgaarden staan: blijkt dat men feestviert omdat het regent! De moesson-regens zijn eindelijk aangekomen.
We worden geconfronteerd met een zeer doeltreffende manier van snelheidsbeperking: een controlepost geeft je op punt A een papiertje met je gegevens van je wagen op en een tijd: voor die tijd mag je niet op punt B aankomen of je krijgt een bekeuring…
Om 8u30 komen we in Lhasa aan. We hebben weerom dezelfde mooie kamer met zicht op de Jokhang, als toe we aankwamen, als dat niet prachtig is!

Hotelkamer met zicht op de Barkhor kora (pelgrimstocht) rond de Jokhang tempel, de belangrijkste van Lhasa

MAANDAG 23.07.07

Een zalige dag in Lhasa: nog eens rond de Potala wandelen en de ogen laten rollen bij alles wat rondom ons gebeurt. Op een dakterras lekker gaan eten, een slaatje en allerlei, dit kan in Lhasa, zelfs de pannekoek met chocolade als dessert ontbreekt niet. Op souvenirjacht gaan: erg verleidelijk omdat er hier veel toffe, zotte spullen uit Nepal zijn. En lachen: een vrouw vraagt me waar ik mijn sjaal kocht: ik zeg: ‘in Shenyang’. Blijkt toch wel dat zij uit Shenyang komt én studeerde in onze universiteit!
Mails opvragen, lang geleden en leuk om lezen!
En… discussiëren met iemand van het reisbureau: blijkt dat ze hier in Lhasa niet genoeg van het geld kregen dat wij in Peking betaalden voor ons reisagentschap in Chengdu…ingewikkeld maar zo was het georganiseerd. Eigenlijk was deze situatie ons probleem niet maar op zijn Chinees wordt daar uren en uren verhit over gepraat.. Ze kennen echter Frank nog niet die jaren zaken deed met Chinezen met één houding: ik heb meer geduld dan jullie … morgen volgende zitting!.
We dolen door deze zotte, chaotische oude stad tot in de late uurtjes. Zoals in vele plaatsen hoef je maar één straatje in te slaan, vlak bij een drukke straat, vol pelgrims of vol toeristen en je komt in een stille, andere wereld.

DINSDAG 24.07.07
‘ZE ZIJN TOCH GELUKKIG?’

We bezoeken de oude gevangenis. Hier wordt de situatie getoond van hoe de gevangenen behandeld werden toen de daila lama hier nog aan de macht was, dus toen het volk helemaal in functie van het klooster moest werken. Een lijfeigenschap dat tot 1959 duurde. Onvoorstelbaar eigenlijk.
Later ontmoeten we een Nederlandse vrouw die zo gechoqueerd was over die nieuwe ‘kwaadaardige trein’ waar wij mee gekomen zijn. Ik zei dat het misschien de Tibetanen uit de armoede zou helpen. Ze was enorm verontwaardigd. Toen ik zei dat Tibet toch niet zo arm kon blijven, dat dit te erg was zei ze: maar de mensen zijn gelukkig, weten van niet meer. Heeft zij dan al die parabolen voor de televisie niet gezien? Al die vrouwen met kromme, pijnlijke ruggen van het sjouwen, de kinderen die aan je plakken en ‘money’ roepen van als ze je zien, mensen die geld vragen voor medicijnen? Dit is echt niet zo eenvoudig. Ik heb begrip voor hun schrik voor de consumptiegerichte houding van de Chinezen, maar zo kan het ook niet blijven.
Tot ons vertrek, om 15 uur, verloopt de dag met discussiëren over dat geld dat wij betaalden en zij niet ontvangen. De Chinese vrouw van het plaatselijk reisbureau wil de plaatselijke gidsen niet uitbetalen, ook het hotel niet waar we logeerden. Zeker niet echt bevorderlijk voor de relatie tussen de Chinezen en de Tibetanen! Zelf ons maakt ze constant uit. Frank zijn houding is wijs: niets begrijpen en gewoon verder lezen. We hebben alleen gezegd dat zij verantwoordelijk zullen geacht worden indien we ons vliegtuig zouden missen. Om het te halen moeten ze ons om 15 uur wegbrengen. Ze blijven discussiëren, onder elkaar, de politie kwam er al bij, nog vele anderen, wel zo’n vijftien man en wij maar verder lezen in ons boek! Om 15 uur gaan ze allen weg, behalve onze chauffeur… oef. De man, het hotel en iedereen die aanwezig was geneerde zich tegenover ons, behalve de Chinese, daar was echt geen huis mee te houden.
Om 23uur landen we in Peking. Om 01 uur vinden we een bed. Dat deed goed.

WOENSDAG 25.07.07
IK KUS… LEONIDAS PRALINES

Een dagje Peking. Wat ronddolen in oude hutongs. Er zijn er van allerlei aard: zij die nog echt zijn als ooit, zij die verbouwd zijn tot yuppy – trendy woon- en restaurant toestanden, zij die tot neerleggen gedoemd zijn, zij die al half in puin liggen, zij die helemaal in puin liggen met ervoor grote flashy panelen waarop de toekomst blinkt en glinstert…
Om 17U30 hebben we een afspraak met een groep Belgische vakbondsafgevaardigden op studiereis door China: ze willen onze ervaring horen. We eten samen en daarna wordt er gepraat. We hebben erg veel te vertellen. We hopen dat ze het interessant vonden.Ik heb het doosje Leonidas dat ze voor ons meebrachten gekust!
Daar we op voorhand niet wisten hoe laat die afspraak doorging, konden we onze trein niet reserveren. Blijkt dat alle treinen, trage en snelle volzet zijn. Zo verlieten we om 21 uur de bijeenkomst om naar de bushalte te rijden, via het hotel waar we de koffer moesten ophalen. Maar we rekenden buiten het verkeer in Peking! Dat is erger om tien uur ’s avonds dan op de middag! Geen vijf minuten hadden we over: de bus vertrok om 22U30! Een slaapbus, ook weer een ervaring. Ik was wel even in paniek toen ik merkte dat we er geen water konden kopen. De chauffeur was een heel erg lieve man, hij zag dat ik ongerust was en hij hield ergens halt, er werd een winkel voor mij geopend: ik had mijn water. Dit is ook Chinees: als ze willen helpen ze je, hoe dan ook!

DONDERDAG 26.07.07
DE SINT OP BEZOEK

Na een rit van tien uur komen we aan in Shenyang. Het is prettig ‘thuis’ komen. Daar ben ik blij om, dat zal het terug naar hier toch makkelijker maken als ik straks uit Belgie weer naar hier kom. Over twee dagen vertrekken we…
Eigenlijk was het grappig: bij aankomst kruisten we Jennifer, een collega die hier zes jaar woonde maar nu Engelandwaarts vertrok. Zij liet een doos achter voor ons met haar halve hebben en houden dat ze niet kon meenemen. Zo leek het wel alsof de sint gekomen was terwijl wij op reis waren!
Het werd een dag van wassen en plassen, van heerlijk cocoonen, van spaghetti maken met saus uit blik als verjaardagsmaal voor Frank en het nog gezellig én lekker vinden ook! Vooral als je het kan afronden met… leonidas pralines!

VRIJDAG 27.07.07

We gaan de stad in, nog één en ander kopen en gaan uit eten. Ik was vergeten hoe luidruchtig chinezen zijn, met hoeveel ze zijn, hoeveel lawaai en chaos er is in de straat, en ... hoe elegant ze eruit zien! Wat een stad!

Elegantie?

Het onthutsende is dat we hier na meer dan een half jaar nog niet één plekje, één restaurantje of terrasje hebben waar we naar verlangen, dat we als ‘ons’ plekje kunnen aanvoelen… dit is echt Shenyang! Chinezen hebben daar geen behoefte aan, dus het is er niet. Zij hebben hun plekje in het park waar ze dansen, mahjong spelen of kaarten. Indien we in Peking of Shanghai of om het even welke andere stad zouden wonen waar buitenlanders zijn zouden we dat wel hebben, maar hier is het er niet. Als er iets komt voor de buitenlanders, verdwijnt het binnen de twee maanden: er zijn geen buitenlanders en… Chinezen moeten er echt niet van weten. Je kunt alleen in een stad als deze, ene zonder buitenlanders, echt weten wat Chinezen belangrijk vinden! De etage boven een bakkerij waar we ooit koffie dronken en een gebakje aten? Gesloten, afgelopen: we zaten er toen alleen…
Maar ook nu pas zie ik hoeveel het in de twintig jaar tussen toen ik het voor het eerst bezocht en nu, geëvolueerd is. Het had eenvoudigweg als Tibet kunnen blijven. Dat zou misschien sympathiek geweest zijn als toerist om zien maar daar stopt het bij. Als je van Tibet hier terecht komt, kom je in elk geval een welgesteld land binnen. Daar kun je alleen respect voor hebben, zeker voor een land met zoveel mensen, hoe doen ze het…
Het is hier inmiddels erg warm en vochtig. De natuur is groener dan we ooit zagen. De lotusbloemen puilen uit de vijver. De muggen pesten me: ik gaf nochtans de anti-muggenbus van Jennifer weg: ik had tot nu hier nog geen mug gezien. Te snel geweest!
Morgen in pakken en dan een lange reis, zodat zondagavond Belgie zijn twee burgers tijdelijk terugheeft: nu ik de prins ontmoet heb, pas ik mijn vocabulaire aan… tot in Belgie en zeker: tot in september, dan zijn we hier terug: gelukkig want we voelen dat hier nog heel veel te beleven valt!

Bang voor de zon in Shenyang!

2007-07-26T15:47:00.000+02:00

Tibet, het dak van de wereld. Indrukwekkend is te zwak gezegd. Ik heb er intens van genoten ; nu komt de wroeging: de hele tijd geen blog bijgehouden! De lezer vergeve mij, ik ben nooit goed geweest in het uitdrukken van sterke emoties.

We rijden helemaal naar het bijna onbewoonde westen. Eindeloze vlakten en valleien op 4000, 4500 meter; hoogtewoestijnen; bergpassen boven 5000 meter. We zitten constant boven de top van de Mont-Blanc! Honderden, duizenden pieken boven de 6000 meter; boven 6500 meter begint de eeuwige sneeuw; wie hier een naam wil hebben moet al boven de 7000 meter uitsteken! Het duizelt in ons hoofd, letterlijk en figuurlijk hoogteziekte.

We wachten een namiddag en een voormiddag in het Everest basiskamp – op 5300 meter- tot het wolkengordijn eindelijk enkele minuten wegtrekt en de massieve reus nog eens 3600 meter boven ons, op geen 15 kilometer afstand in al zijn schitterend wit tegen de blauwe achtergrond aftekent; onveergetelijke minuten… wie daar probeert op te klimmen moet wel gek zijn…

We wandelen drie dagen rond de berg Kaiklash, de mythische Meru berg, ‘slechts’ 6700 meter maar wel heilig voor alle grote Aziatische godsdiensten; een steile piramide met de vier zijden precies in de vier windrichtingen; nog nooit heeft een mens een voet op de top gezet; we passeren duizenden pelgrims op de flanken, hallucinant! Zij doen ons traject rap-rap in 15 uur, in één dag, toch diegenen die lopen; de buikkruipers doen er drie weken over. De dag voordien viel op het hoogste punt van deze trek, 5700 meter, nog een jonge Indiër dood: een Tibetaanse vrouw legde dit met gebarentaal uit aan Lieve, net voor wij aan dit punt kwamen: haar gesticuleren was niet mis te verstaan. Op deze trek krijgen we ook eindelijk een ‘open-lucht-begraafplaats’ te zien; op een hoog punt worden de lichamen in stukjes gekapt en achtergelaten voor de gieren en honden; wij vinden er alleen nog de kleren, de gebruikte messen/bijlen (een bijl wordt nooit herbruikt), een stuk kaaksbeen en een grote plek gestold bloed.

Enkele dagen later wandelen we rond een stuk van het al even heilige Manasarovar-meer, op 4800 meter, en ontmoeten de hele dag geen levende ziel! Al even beklijvend, met aan de horizon rondom besneeuwde 7000-ers .We laten ons verleiden tot een heilig bad in het ijskoude water, er is toch niemand die ons hier ziet in ons blootje; hiermee spoelen we alle zonden van dit en enkele vorige levens van ons af.

Altijd sceptisch tegenover godsdienst, ging ik vooral naar Tibet voor de extreme natuur. Ik werd op mijn wensen bediend. Maar er viel niet aan de godsdienst te ontsnappen! Ik heb tempels en kloosters gezien voor de rest van mijn leven en misschien zelfs de volgende. Ooit waren er bijna 7000 en zat 5% van de bevolking achter de muren sutras te lezen, te mediteren of te debateren. De Chinezen hebben na 1959 de talrijke lijfeigenen die moesten werken om dit apparaat in stand te houden, vrijgelaten. Hoeveel kloosters er nu nog overblijven kwam ik niet te weten, in elk geval nog meer dan genoeg, rond de Kailash berg alleen al vijf, rond het meer idem-ditto. Is het de armoede en de moeilijkheden om in deze streek te overleven, die de bevolking zo (bij)gelovig gemaakt hebben? Het Tibetaans boedhisme is erg beinvloed door het vroegere volksgeloof in allerlei geesten. De goden, monsters en boeddhas lopen in de honderden, duizenden. In de kloosters houden de lagere monniken zich bezig met het blindelings aframmelen van de sutras, al dan niet met muziek; de hogere geestelijken, de lamas met mediteren, debateren en filosoferen over de ‘grote waarden van het leven’ of waarover de geschriften van de dalai lama en al zijn voorgangers-lamas ook mogen gaan: werken moeten zij niet doen. ( Ik moet denken aan het boek over Griekse filosofie dat ik juist las: ook de grote Griekse filosofen vonden dat werken te laag bij de grond voor hen was en ze dat beter aan slaven konden overlaten; dat was wel 2500 jaar geleden). Het gewone Tibetaanse volk is te dom om van die verhevenheden iets te kunnen verstaan, zij lezen de sutras niet – vroeger omdat ze niet konden lezen, nu omdat proberen begrijpen van het onbegrijpbare hen afgeraden wordt. Zij proberen vooral een upgrade van hun positie in een volgend leven te verkrijgen door nu goed te leven (ja, ze zijn een eerlijker en vriendelijker dan de doorsnee Chinees) en door zoveel mogelijk riten te vervullen: die riten bestaan uit het eindeloze draaien aan/met gebedstrommels, –molens, -kransen, het ophangen van zoveel mogelijk slierten gebedsvlaggen en het aanslepen van met gebeden gegraveerde stenen op ontoegankelijke plaatsen, het offeren aan de honderden verschillende boeddha’s van yak-vet, gerstebier en bij voorkeur geld; en het lopen van koras – rondjes rond heilige gebouwen, stenen, bergen, meren, gebedspalen enz: niet eén keer maar een heilig aantal keren, tot 103. De echte overtuigden kruipen soms kilometers plat op de buik, waarbij ze bij iedere stap opnieuw volledig rechtop gaan staan om zich dan terug in het stof te gooien. Arme drommels, maar het geeft niet: in een volgend leven komt die gezuiverde man/vrouw misschien terug als lama…

Het overgrote deel van Tibet is volgens mij onbewoonbaar: te hoog, te koud, te droog – ja, het regent/sneeuwt hier bijna nooit. Toch klampen hier en daar nomaden zich vast boven 4 of 5000 meter en overleven met hun yaks, schapen en geiten van een enkele grasspriet of een ander taai hoogte-onkruid. Ze leven zoals altijd al, eten vlees, drinken melk of boterthee, weven wol, koken en verwarmen met gedroogde yak-mest of geitekorrels, halen drinkwater uit een bergbeekje of meertje; steken hun broek af letterlijk waar ze staan en laten alle afval liggen waar het uitkomt. Gerst en aardappelen ruilen ze met de boeren uit de lagere valleien; zichzelf of hun kleren wassen is een onbekende luxe, en ze houden daar ook niet van. Is de moderniteit hier zichtbaar? Ja, ze hebben nu allemaal een zonnepaneel naast de tent en dus ’s avonds verlichting van een spaarlamp op een batterij en je hoort ze tot twee uur s’nachts nog praten. En naast hun paard staat een Chinese motorfiets. En de regering is begonnen met een vestigingsprogramma: ze betaalt de helft van de kosten indien de nomaden zich in een echt huis in een dorp willen vestigen; in alle bergdorpen wordt volop gebouwd, knappe huizen in Tibetaanse stijl…

Maar van een leien dakje verloopt het precies toch niet. In het dorpje Darchen, aan de voet van de Kailash berg, is in 1999 een stuwdammetje gebouwd met twee electrische generatoren op; het gebouwtje staat er vervallen bij, alle electronica kapotgeslagen, de kabels naar het dorp afgeknipt; in het dorp liggen putten die iets moeten te maken hebben met waterleiding of riolering: gevuld met afval; over de bergbeek ligt een betonnen brugje geschikt voor voertuigen: zonder opritten, je kan er te voet opklauteren en boven zit een verkoper van versgeslacht yakvlees.

De Tibetaanse boeren zitten op een hoopje in de enkele bebouwbare lager gelegen valleien van de Yarlung-Brahmapoetra en zijrivieren, lager dan 4000 meter, voor zover de bodem niet te veel uit keien bestaat. Hier en daar zie je een armtierig boompje. Daar vind je ook Lhasa-250.000 inwoners, en misschien een dozijn andere stadjes van meer dan 10.000 inwoners. Tussen de vijf-zes belangrijkste plaatsen loopt een asfaltbaan, in het hele westen is geen kilometer verharde weg te vinden. In het oosten van Tibet gaan de valleien over in diepe moeilijk toegankelijke kloven met bossen; verleidelijk voor een volgend bezoek want daar zijn we deze keer niet geraakt.

Aan de grote rijkversierde huizen te zien zijn sommige boerendorpen welvarend; maar stromend water of electriciteit is er niet; de vrouwen lopen elke dag met kruiken op de rug naar de beek of rivier, water wordt gekookt op parabolische spiegels van welk twee meter, die het zonnelicht concentreren; ’s avonds starten de welgestelden van het dorp hun generator op en kunnen ze dank zij hun satellietantenne TV kijken. Steden en stadjes zijn verdeeld in een oude stad in Tibetaanse bouwstijl, konische toelopende muren, witgekalkte muren met kleurrijke decoratie, en een moderne stad met veel Chinese invloeden. In zo’n oude stad hoef je alleen de electriciteits- en telefoonkabels weg te denken om terug in de middeleeuwen te stappen.

Alles wat modern is in Tibet komt uit China: wegen, electriciteit, communicatie, stromend water in de grootste steden, voertuigen, consumptiegoederen, eten… Toeristische gidsen vermelden expliciet: op deze plaats kan je iets gaan eten, want er is een Chinees restaurant; wijzelf moeten tot de laatste dag van ons bezoek met onze Tibetaanse en anti-chinese gids strijden opdat hij ons naar een Tibetaans restaurant zou willen brengen; iedereen lijkt ervan overtuigd dat de Tibetaanse keuken 1. niet te pruimen is voor Westerlingen 2. niet aan de allerelementairste hygiënische normen voldoet (het is waar, in de nomadententen waar we logeren zien we de kokkin met de hand de koeienstront in de kachel gooien en dan gewoon verder gaan met de bereiding van ons eten…)

Tibetanen hebben buiten spleetoogjes niets gemeen met Han-Chinezen; veel Chinese minderheden kan je niet of nauwelijks onderscheiden van een Han, maar hier gaat het wel degelijk om een ander volk, dat lange tijd bijna volledig geisoleerd van de wereld geleefd heeft. Dat Tibet vandaag bij China behoort heeft alles te maken met de doortastendheid van de Qing keizers. Die stuurden vanaf 1720 hun ambtenaren naar Lhasa om formeel het bewind van de dalai lama te superviseren; in de 19^e eeuw liet de Russische tsaar zijn oog op Tibet vallen – ja kijk maar op de kaart, het ligt niet zover van het toenmalige tsarenrijk af!- en begin twintigste eeuw vielen de Britten binnen, veroverden Lhasa en wilden Tibet bij hun Indische kolonies inlijven; de Qing-keizers bleven bij hun verworven rechten, Russen en Britten moesten bakzeil halen. In 1913 liet de dalai lama weten dat hij het gezag van de pas uitgeroepen moderne Chinese republiek niet zag zitten, maar alle staten in de wereld bleven de souvereiniteit van China over Tibet erkennen. Het duurde tot 1951, drie burgeroorlogen en een wereldoorlog later, voordat de regering van China voldoende stabiel was om haar gezag in Tibet opnieuw te gaan herstellen. Dat gezag werd en wordt nog altijd door alle staten in de wereld erkend; wat sommigen vandaag als de ‘Chinese invasie van 1951’ beschrijven was toendertijd niet eens een debat in de UNO waard.

Een deel van China zijn is één zaak, goed overeenkomen met de Han-Chinezen is nog een andere zaak. Wij konden alleen maar via tolken met de Tibetanen spreken, maar toch. Dat de Chinezen de 7000 kloosters decimeerden door hun lijfeigenen en dus hun voornaamste bron van inkomsten af te pakken, daar spreekt niemand nog over, het moet hen logischerwijze veel meer vrienden dan vijanden gemaakt hebben. Daarentegen blijft de bittere smaak van de culturele revolutie, zelfs na veertig jaar: proberen om het geloof uit te roeien door de prestigieuze tempels en kloosters te sluiten en in sommige gevallen te vernielen, was blijkbaar meer dan één brug te ver in deze regio. De Chinezen hebben dat ook wel begrepen en achteraf subsidies gegeven om alles wat van waarde is te herstellen, hier wordt trouwens nog volop mee verder gegaan.

Halverwege de jaren 90 lanceerde China, dat altijd maar sneller begon vooruit te gaan, een grootscheeps langetermijn plan om de ‘achtergebleven gebieden van het westen’ te helpen bij de modernisering. Als we het over achtergebleven gebieden hebben, dan staat Tibet wel op de eerste rij. China heeft intussen enorme sommen geinvesteerd in het gebied; het spoor Beijing-Lhasa ligt er nog maar een jaar; de luchthaven van Lhasa is gloednieuw; in het moderne deel van Lhasa kan de toerist nu viersterrenhotels vinden; overal wordt koortsachtig gewerkt aan de verbetering van het wegennet en de telecommunicatie; geen bergpas zonder dat op de dichtstbijzijnde top een antennemast stond! Op de meest verafgelegen en idyllische plaatsen kwamen we plotseling terecht in een gigantische wegenbouwwerf van tientallen, soms honderden kilometers. Een stad als Lhasa kan mee met elke moderne Chinese stad. Het kon niet anders, de verbetering van de leef- en economische omstandigheden trekt Chinese gelukszoekers aan; in restaurants, winkels, zaakjes allerhande zie je Chinese uitbaters; ook dat geeft vandaag redenen tot spanning; gewiekste, hardwerkende Chinese zakenlui in concurrentie met meer scrupuleuze en minder actieve Tibetanen, er hoort geen tekening bij. Al ziet het er naar uit dat de economische boom van de rest van China ook naar hier aan het overslaan is en er voor iedereen voldoende brokken zullen zijn. Mijn gidsje van de Lonely Planet is maar een jaar of drie oud, het is onvoorstelbaar hoezeer het al verouderd is, wat er allemaal al bijgekomen is aan mogelijkheden.

Sommigen zien zelfs de trein als een bedreigende zwarte draak die de cultuur van Tibet zal kapotmaken, anderen zien het als een mogelijkheid om Tibet eindelijk uit de zwarte armoede te halen…

Wij verpozen een uurtje op het grote plein tegenover de Potola in Lhasa. De Potala is een burcht gebouwd in de 17^e eeuw door de dalai lama toen hij voor het eerst naast godsdienstige leiderschap ook het werelds leiderschap in zijn macht kreeg. Het gigantisch gebouw op de heuvel verplettert letterlijk de arme drommels die aan de voet woonden. De Chinezen hebben er tegenover een soort Tian An Men plein in mini-versie aangelegd, met een monument van 35 meter hoog voor de bevrijding. Het monument is niets vergeleken met de burcht. Maar de symboliek ontgaat ons niet: in Beijing confronteert de moderne kolom voor de bevrijding op Tian An Men het oude keizerlijke regime van de Verboden Stad. Hier confronteert het Chinese monument de burcht van de paus-koning. Moderniteit tegenover middeleeuwen; toeristen trekken fotos van de burcht. Ik maak een foto van het monument, …

2007-07-14T14:12:00.000+02:00

ZATERDAG 14 juli 2007
Heel even de mogelijkheid en de tijd vinden te bloggen. Ik ben er blij om want vandaag beleefde ik net een van de prachtigste dagen van mijn leven: we reden de hele dag met de jeep over 'bumpy roads' naar het westen van Tibet. Het landschap is zo fenomenaal! De grootsheid met geen pen te beschrijven, ook niet in een aquarel te vatten wat ik de laatste dagen meermaals probeerde: te wijds, een niet te vatten licht, te veel kleurschakeringen op de bergen, te monumentale wolken... ja, vooral het eindeloze kan je niet vangen op zo'n klein blaadje...
Destijds in Ysland was ik onder de indruk van de uitgestrektheid van dat land, nu zou ik die landschappen al klein vinden (sorry zusje!). Maar wat vooral een prettige vergelijking is als ik aan Ysland denk, en ik denk er inderdaad veel aan, is dat ik daar heel sterk ervaarde op een aardkorst te lopen: het gevoel met de bodem van de aarde was daar heel sterk. Hier voel ik constant dat ik op de top van de wereld loop.
Kale, woestijnachtige landschappen zijn mijn ding: ze geven me leven! (bomen heb ik liever in de stad) Indien er spiritualiteit 'moet uitgevonden' worden kan dit nergens anders dan hier ontstaan zijn... Je voelt het werkelijk.
Ik heb vandaag mijn moed samengeraapt en onze chauffeur en gids gevraagd toch even hun mond te houden: die twee tateren met elkaar al vier dagen non stop... zelfs als we uitstappen om die stille eindeloosheid te bewonderen. Ze begrepen het gelukkig.
Eergisteren stonden we op 5300 meter hoogte in een landschap dat ons DE Everest moest tonen. Maar dat is een dame die zich duidelijk niet zo maar prijs geeft! Wolken alom. Ook de weg erheen was niet direct zoals we het ons voorstelden: we reden tussen vrachtwagens en graafmachines omdat men de weg naar de Everst aan het aanleggen is, tegen de Olympische spelen moet die er liggen. Nu, het in de mist de berg opkruipen met onze jeep tussen al die vrachtwagens had ook wel iets...
Het basiskamp voor de klimmers dat Frank erg graag wou zien, was ook eerder minnetjes: daar het momenteel regenseizoen is zijn er geen klimmers en was er dus geen ambiance in het kamp.
Gelukkig had IK de dag gered door bij de wandeling naar dat basiskamp verloren te lopen! We kwamen op een bergrug terecht waardoor we in de plaats van in het kamp terecht te komen er 300 meter boven stonden. Daar vingen we zo'n plotse windvlaag dat we het verhaal van de gids geloofden: vorig jaar stierven drie klimmers, niet door de hoogte maar omdat ze weggewaaid werden...
Vanop ons hoog punt keken we naar een erg mooi landschap, met een knappe gletser, maar geen Everest te zien, spijtig...
We beleefden een gezellige maar koude avond in onze nomadentent: onze slaapplaats voor die nacht. De yak-dekens gaven ons wel de nodige warmte voor de nacht.
Gesproken van de hoogte: ik heb er wel last van. Hoofdpijn en bij elke klim snel vermoeid. Frank heeft eerder last van slapeloosheid en gebrek aan eetlust. We kochten ons medicatie. Hoe doen die klimmers dat, nog eens 3500 meter hoger?
's Morgens beleefden we het wonder! We stonden vertrekkens klaar, de chauffeur keek achterom en zag het: het gordijn ging open! De EVEREST in haar volle glorie! Wat een volume! Zo had ik het me niet voorgesteld... We sprongen vlug in een paardekar om ons dichter te brengen. Ons knolletje was een mager oud beestje, tegen dat we aankwamen had de dame terug sluiers om. Maar dat gaf niet. Het beeld staat op ons netvlies en we waren het trage knolletje nog dankbaar ook: het landschap rondom was zo knap, zo mysterieus... en de drijver: een mooie jongen met een typische lange haarvlecht waarin rode strengen en juwelen verwerkt waren. Daarenboven zong hij de hele rit op een knappe Tibetaanse manier, het mocht blijven duren.
Zo kwamen we gisterenavond, net als vandaag via prachige landschappen in een 'stadje' terecht.
Maar over die dorpen kan ik niet zoveel kwijt. Ze verwarren me. Die dorpen van semi-nomaden zijn troosteloos! Zo arm. Nog nooit zo'n vuile mensen, zo'n vuile kinderen gezien. Dit is werkelijk een land vol contrasten... De natuur is hier te hard voor de mens. Daarenboven is het Tibetaanse geloof bijlange niet zo romantisch als het bij ons voorgesteld wordt. Ik heb er nu heel veel vragen over. Wat te denken van doodarme sloebers die uren, dagen over de grond kruipen, letterlijk, om te bidden en te eren? Het is me teveel om dat te zien. En ja, het doet goed om weer eens authenticiteit te zien, een echte cultuur, uiteraard, maar ik zie ook dat als er wat civilizatie is, in de vorm van een school, en straat, een ziekenhuis, een winkel waar ze toch IETS verkopen dit van de Chinezen komt... ook al horen ze het hier niet graag en ook al zijn die gebouwen ook niet de mooiste. Het zijn vooral de fanatieke gelovigen die erg anti-chinees reageren. De landbouwers en nomaden bijvoorbeeld die de helft van een nieuwe woning terug betaald krijgen van de Chinese regering klagen niet. Het is een moeilijk probleem maar ik ervaar zelf veel meer spiritualiteit in deze natuur dan bij een bezoek aan een klooster of tempel. Het is er zo overdreven voor mijn maat!
De eerste week bezochten we vooral tempels. Bijzonder en geloof me vrij: ik genoot met ingehouden adem. Geuren en evenveel kleuren! Zalig!
Maar nu we de tempels achter ons lieten en de natuur instappen gaat de wereld helemaal voor me open. Bij het begin van ons bezoek brachten we al een nacht door in een nomadentent aan een meer op 5000 meter hoogte. Over twee dagen vertrekken we op onze driedaagse trektocht rond de berg Kailash. Ik ben een beetje bang voor de kou, we klimmen tot boven 5600 meter; door al de hitte van Shenyang verloren we een beetje onze realiteitszin. Maar drie dagen 'wat frisser' overleven we wel. Ik ben erg benieuwd!
En jawel: ik begin nu zelfs naar het thuisland te verlangen! Eindelijk. Verlangen naar de bekende gezichten, de verhalen, het weerzien... maar intussen vergeet ik beslist niet te genieten met volle teugen van deze weerom unieke ervaring!

2007-07-08T15:29:00.000+02:00

8 juli: ja, we zijn wel degelijk in Tibet!
Tsedang ligt naar lokale normen op de bescheiden hoogte van 3100 meter, aan de oever van de Brahmapoetra, hier de Yarlung.
We zijn een week vertrokken uit Beijing, maar wat een ervaringen in deze extreme uithoek van China!
De trein Beijing-Lhasa reed juist een jaar geleden voor het eerst; we vertrokken zondagavond en kwamen 46 uur later al aan na een tocht van meer dan 4000 kilometer. De eerste ochtend worden we wakker in Xian geleidelijk wordt het leemplateau dorrer, we klimmen langzaam, op hoge snelheid welliswaar, langs de bijrivieren van de Gele stroom. Wanneer rond halfnegen de zon ondergaat zitten we op 2100 meter in de weinig bevolkte provincie Qinghai, we zien in het halfduister nog het grootste zoutmeer van China liggen; buiten enkele stadjes wonen hier alleen nomaden, Mongolen, Tibetanen,.... We zullen deze nacht grotendeels door de woestijn rijden. Jammer dat we daar niets van zien. Om halfzes 's morgens komen we aan in Golmud, op 2800 meter, de laatste echte stad tot Lhasa. Golmud voorbij klimmen we meteem het Qinghai-Tibet plateau op, gemiddelde hoogte 4500 meter; gedurende meer dan 1000 kilometer blijven we boven 4000 meter, bijna 900 kilometer loopt de trein over permafrost - eeuwig bevroren terrein. Om op het plateau te geraken moeten we eerst nog via een pas de legendarische Kunlun bergen, met pieken boven 7000 meter voorbijgeraken. De wagonverantwoordelijke laat ons allemaal een papier ondertekenen dat we fit en gezond zijn voor deze trip, de zuurstofkranen worden opengedraaid en voor wie dan nog problemen heeft worden individuele zuurstofmaskers uitgedeeld - in onze wagon gaat het op 60 man gelukkig maar om twee personen. Het plateau doet zijn naam eer aan: een eindeloze bijna-vlakte, soms bijna woestijn, soms enkele grassprietjes, soms veenachtige mossen. De weinige riviertjes hier lopen stuk voor stuk naar nergens...In de verte zien ze de pieken, hier en daar besneeuwd boven de 6000 meter. Kort na de middag steken we de grens tussen Qinghai en Tibet over; deze keer brengt een pas op 5100 meter ons over de Tangula bergketen, ook die heeft een aantal kleppers boven 7000 meter. We zitten hier in de hoogste trein ter wereld. Ten zuiden van de Tangula kleurt het landschap een ietsje groener, we zien kudden schapen, geiten en yaks, tenten van nomaden - in Tibet en Qinghai leven nog 2 miljoen nomaden. Hier en daar ook een dorp met Tibetaanse huizen - de stijl is van verre te herkennen, bidwimpels op de daken...; de regering moedigt de nomaden aan zich vast te vestigen. Halfweg Lhasa stopt de trein nog een keer, in the middle of nowhere. Nergens iets te bekennen dat op een stadje zou kunnen lijken. Beneden 4000 meter zien we de eerste boeren; in dit klimaat wordt koolzaad en gerst gekweekt, de velden zijn knalgeel. Lhasa zelf ligt op 3700 meter aan een bijrivier van de Yarlung. We komen er aan met 10 minuten voorsprong op het schema! De trein stroomt leeg, het splinternieuwe station in moderne Tibetaanse stijl stroomt leeg. Integenstelling met onze verwachting wacht niemand ons op! We telefoneren naar het reisburo, de dame verklaart in het Chinees dat ze van niets weet. Uiteindelijk staan we nog met vier man rond te drentelen, wij en twee al even radeloze Tibetanen. Ze hebben een bordje bij: Mrs. Elishieff. Of wij dat soms zijn? Natuurlijk niet... of toch? Wij zijn immers toch Bilishie (Belgen), dat lijkt al wat op Elishie, en met wat goede wil staat die ff op het eind er voor fufu, Chinees voor mijnheer en mevrouw? Onze Tibetanen excuseren zich voor het probleem, of beter gezegd, leggen ons uit dat het de schuld is van die domme Chinezen op het bureel en daarmee is meteende toon gezet voor de volgende dagen.
Ze brengen ons naar een plaatselijk hotelletje, binnen de oude stad, slaapkamer met uniek zicht op de ingang van het de Jokhang tempel, de Tibetaanse Sint-Pietersbasiliek, waar de pelgrims tot diep in de nacht rondjes draaien en de plaveien gepolijst zijn van de duizenden keren dat ze zich plat op hun buik uitstrekken. Fascinerend begin, fantastisch hotel; dat de ratten met hun geknaag in het vals plafond ons 's nachts wakker maken moeten we er maar bij nemen, we ontdekken trouwens dat de beestjes wegblijven wanneer je de ventilator van de badkamer laat draaien.
Over onze belevenissen in en rond Lhasa en nu rond Tsedang vertellen we een volgende keer, daar we nu moeten afsluiten. Er zijn trouwens zoveel geuren, kleuren, indrukken en gedachten dat het zelfs goed zal doen het te laten bezinken. Dit is weerom een zeer bijzondere reis...
Morgen begint onze tocht naar het westen die ons via het basiskamp van de Everest naar de heilige berg Kailash moet brengen.
Indien we niet meer in de bewoonde wereld komen om te bloggen: op 17,18 en 19 juli trekken we op de Mount Everest, daar kijken we erg naar uit. Hopelijk hebben we er geen last van de hoogte. Enkele dagen terug waren we aan het prachtige Namtso meer, gelegen op 4800 meter en daar speelden hoofdpijn en braaknijgingen wel mee. Intussen kochten we hoogtepillen...

2007-06-28T04:53:00.000+02:00

DONDERDAG 28.06.07 ZAI JIAN SHENYANG, NI HAO TIBET!

Wat zijn het inderdaad nog drukke dagen geweest! Ik heb onder andere mijn panelen al de basislagen gegeven zodat ik bij aankomst direct terug aan de slag kan. Alhoewel, ik kon de eerste drie basislagen geven maar de twee afwerkingslagen (jawel: daar staan al VIJF lagen op voor ik begin!) jammer genoeg niet. Het zoeken naar de juiste verf was weer een avontuur zonder happy end! Alleen verven te vinden waarbij je telkens twee of drie potten hebt: zelf vloeimiddel en droogmiddel toe te voegen, en dan nog niet de gekende samenstelling; daar ik geen risico’s neem betreffende mijn werk zie ik dat niet zitten. Ik hoop dat we een manier vinden om verf te mogen meebrengen… zal niet eenvoudig zijn.
Gisteren op de valreep nog een heel interessant gesprek gehad. Toen ik hier zei: toen jullie het communisme hadden, gingen alle ogen rondom mij groot open staan. ‘dat hebben wij nooit gehad’ was de reactie. En toen legden ze me uit dat de ideeën van Marx waren: eerst socialisme en later wanneer de maatschappij erg ontwikkeld is, communisme; hier gaat men nu voor het socialisme, weliswaar ‘op zijn Chinees’. Ze vonden het onbegrijpelijk dat ik daar een vergissing over maakte. Ik zei hen dat in het Westen daar nauwelijks een onderscheid tussen gemaakt wordt en die termen vaak door elkaar gehaald werden. Onbegrijpelijk voor hen, ik heb het nu ook wel echt begrepen. Ze hebben gelijk, dat was dom.
Verder was het de week van afscheid nemen: afscheid van ons barbecuestel dicht bij de universiteit tussen het vele, vele mooie jonge volk waar we zo graag zaten, afscheid van het andere rustige terras iets verderop waar we heengingen als we even teveel mensen gehad hadden, afscheid nemen van de vele collega’s en medestudenten Chinees die niet meer terugkomen en die je ook nooit meer zal horen en zien spijts de beloftes,…
En de week van nog één en ander regelen, ja zelfs het bezoek van een vereniging die op zes september naar mijn galerie in Tielrode wil komen (komt dat even goed uit! Ik zal ervoor wat langer in Belgie blijven. Ik twijfelde de laatste dagen over wanneer ik zou terugkomen omdat het hier ook zo leuk is maar dit maakte mijn beslissing makkelijker) ,opruimen en pakken.
De dagen werden hier iets te heet, we haalden 36°! De avonden buiten waren heerlijk maar dit is een uitzonderlijk jaar: véél te droog, véél te warm voor juni. Maar Shenyang koelt al af alleen al bij het besef dat wij het verlaten: het regent vandaag!
Over twee uur vertrekken we naar Peking. Ik kreeg nog een klein cadeautje: Frank is nog naar de les. Ik vind dit handig, zo kan ik nog wat hollen en rennen en organiseren op mijn manier! In Peking gaan we wat galerijen bezoeken en zondag stappen we op de hoogste trein ter wereld, die ons gedurende 48 uren boven de toppen van 5000 meter zal laten zweven! Ik kijk er erg naar uit! De aquareldoos in aanslag.
Ja, we verlaten dit mooie avontuur om een heel ander te beleven. We hopen dat het meevalt, zo reizen in een jeep met chauffeur en gids. Niet écht onze stijl maar het kon blijkbaar niet anders. Dit en de overdaad aan spirit en religie , daar ben ik een béétje bang van. Ik hoop dat ik geen indigestie krijg, teveel van iets is niet echt mijn ding. Maar, beloofd: als ik aankom zal ik eens goed met mijn hoofd en schouders schudden, loslaten wat ik hier beleefde en hart en hoofd openstellen voor alles wat ik daar ontmoet, zie, ruik, beleef… (nietwaar, JCL? Sorry, inside grapje…ik wil ermee zeggen: werkende, reizende, slapende, gelukkige, treurende, fietsende, zieke, kokende, dansende, zoekende, rustige vrienden: ik denk aan jullie en neem je mee in mijn hartje)
Tot in Tibet. Ik ga Kuifje achterna!

2007-06-25T15:29:00.000+02:00

ZATERDAG 23 JUNI ‘07

Of ik nu royaliste geworden ben? Ik heb me in de eerste plaats natuurlijk dik geamuseerd! Maar ik moet zeggen: het is wel interessant te leven in een land dat helemaal op het Oosten gericht is. Ja, natuurlijk vinden ze hier Amerika wel belangrijk, dat wel, maar wie weet iets af van Europa? Dat speelt niet mee. België? Ligt wellicht ergens in Rusland. O, naast Frankrijk? Dàt zegt al wat meer. België is zo klein en trouwens we zijn al jaren aan het investeren in Europa. Daarenboven worden ‘etnische verschillen’ zo misbruikt. En, helpen moeten we toch, is het Wallonie niet zijn, dan zal het Portugal of Polen zijn… Ja, wat mij betreft zijn er al grenzen genoeg en als het koningshuis helpt voorkomen dat er nog een grens bijkomt… tja, zo dan maar…
Als je in het buitenland bent krijgt àlles andere proporties: een telefoontje, een brief, als je op de televisie wat hoort over Europa of België, en ja, als je veel vlaggen ziet hangen kijk je of de jouwe erbij hangt, grappig is dat. We gaan er misschien zelfs één schenken aan de universiteit: er hangen er hier veel aan de ingang, de onze niet… en vanaf nu moet men toch weten dat we niet in Rusland liggen, …
Toen we naar Filip reden zagen we nog iets wat me uitermate choqueerde: een vrouw ontweek een man die de straat te voet overstak en viel door het manoeuvre: ze viel lelijk op haar gezicht, bloedde. Noch de man, noch de vele omstanders hielpen! Ik had al spijt dat ik niet uit de taxi sprong maar goed, bij het achteruitkijken zag ik toch enige beweging komen. We vroegen uitleg aan de vriend van Frank: die vertelde dat dit tien jaar geleden nog erger was: enkele jaren na de opendeurpolitiek waren mensen erg op geld gericht. Zo ontstonden mistoestanden als: iémand als schuldige aanwijzen bij een ongeluk om er geld uit te slaan; mensen werden bang om te helpen. Maar dat de nieuwe regering, daarmee bedoelen ze de regering die sinds vier jaar aan de macht is ook daar aan werkt: hulp verlenen maakt immers deel uit van een ‘harmonische’ maatschappij.. Oef. Het lijkt er toch op dat er echt bewust over veel nagedacht wordt, en je ziet inderdaad overal initiatieven. Zo zagen we eens op een dag aan elke bushalte studenten staan die de wachtenden aan het motiveren waren een rij te vormen om op de bus te stappen in plaats van duwen en trekken. Ik kon mijn ogen niet geloven: de mensen gingen in een rij staan. Maar, niet teveel illusie hoor, zo’n dingen zijn een werk van lange adem: nooit geen rijen aan de bus meer gezien, sinds die dag. Maar in het treinstation staan ze met honderden (duizenden?)netjes in de rij te wachten om een biljet te kopen; we hebben het ook uitgetest: we schatten dat het zowat een uur zou duren om besteld te worden; resultaat: precies tien minuten!
En toch is mijn bewondering steeds groter voor dit land: ze zijn echt dapper bezig met van alles, en dit terwijl ze met zo ongelooflijk velen zijn en er inderdaad érg veel te doen is! Je moet het maar doen! Toen we acht jaar geleden door China reisden hadden we er geen idee van hoe China zou evolueren. Met wat we nu horen, en meemaken hebben we er toch vertrouwen in. Geef ze nog eens twintig jaar en er zal weer veel veranderd zijn… Natuurlijk zijn er grote problemen als milieuproblemen maar daar zijn velen voor verantwoordelijk. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat landen die uit de armoede breken in het Westen als een bedreiging aanschouwd worden. Ik denk dat het omgekeerde veel gevaarlijker is.
Verder wordt het nieuws hier natuurlijk gedomineerd door die zaak van slavernij in de steenovens– het land staat op zijn kop- door de overstromingen en door de instorting van een belangrijke brug waar een schip tegengevaren is.. Allemaal erge dingen!

De week was warm. Ja, Shenyang is heerlijk vanaf mei: steeds zon, warm overdag nog koel in de nacht, een briesje, geen insecten, zuiderse sfeer… we genieten nu met volle teugen, al wordt het op het randje, 35°: het werkritme is al even zuiders.
Elke avond fietsen we naar een terrasje of eens naar een tuin van een groot hotel waar dan barbecue en allerlei gegeten wordt met kannen bier van twee liter! Grote vrij sjieke hotels stellen hun tuinen blijkbaar open voor ‘kleine’ middenstanders: het ene tentje na het andere is opgetrokken. Je bedient je waar je wil. Dit leidt wel tot wat hektische toestanden, daar er geen bediening aan tafel is en die tuinen populair zijn: wat dàt betekent in China kun je je al voorstellen! Vrijdag ging Frank alleen op stap met zijn vriend Yang, die uiteindelijk dronken was en zingend in de taxi zat: spijtig dat ik dat miste; tegen dronken mensen kan ik niet maar Yang, die moet nog leuker als anders geweest zijn! Maar een mens kan niet alles hebben: ik zwom totdat mijn vermoeidheid van de dag het zwembad liet overlopen en ik frisser als het water was, en liet me dan wellicht voor de laatste keer nog eens goed masseren. Blijbaar heb ik ze daar inmiddels allemaal een keertje gehad want ik had weer ‘O my God’ En content dat die was. Hij zei dat hij ‘happy’ was me te zien. 22jaar: ‘I boy:you woman, I like woman.’ Om je een kriek te lachen, op mijn leeftijd maar het is een babbelaar en een speelvogel; ik zei dat hij minder zot moest zijn en meer masseren wat hij prompt deed met de woorden: ‘not happy…’ waarop ik kon zeggen: ‘I: happy…’ Maar na het masseren zei hij toch dat hij toch ook happy was. Hij is de enige die totnogtoe hier twee woorden Engels kent.
Verder is onze huisraad aangevuld met een broodmes, een messenslijper en een groot systeem om plastiek tonnen met drinkbaar water op te zetten: je hebt dan steeds betrouwbaar gekoeld en heet water. (het kraantjeswater drinken we alleen gekookt, en er wordt ook teveel aan de waterleidingen gewerkt om er ons veilig bij te voelen). Nu kun je hier koopjes doen: alle collega’s die weggaan ‘verkopen’ hun spullen of geven ze weg. We zijn voor vele redenen blij dat we niet bij hen horen!
En nu Frank het contract ondertekende om nog een jaar gratis te blijven werken, en dat ze tevreden zijn over zijn inzet kreeg ik officieel te horen van de onderdirecteur dat we nu ‘pengyous’ (vrienden) zijn: echte… Ik moet er nog zien achter te komen wat dat betekent in China. Is dat iets op zijn Amerikaans? We vragen het ons af maar in elk geval is het schattig.
Zaterdagmorgen volgden we een deel van een studiewekeend voor leerkrachten Engels. Er kwamen ook buitenlanders praten. De pedagogische tips leken ons nogal evident, klonken de Chinese leerkrachten wel goed in de oren maar ze maakten toch de verzuchting: mooi, tenzij je 60 leerlingen hebt… Maar ik was onder de indruk van de Chinese spreker die ik hoorde: hij hamerde erin dat je moet luisteren naar je leerkracht, het belangrijk is te lezen, luisteren, studeren maar dat het allerbelangrijkste is dat je gedachten in jouzelf gemaakt worden, dat jijzelf nooit mag ophouden met een eigen mening vormen.Jaja, China, weet je wel… Het weekend was een initiatief van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken; verbijsterend waar die Amerikanen hier allemaal geld insteken; de consul in Shenyang kwam het zaakje situeren: alles is goed om de wereld beter de ‘Amerikaanse waarden’ te leren kennen.
Verder hoorden we ook dat de leeftijd eigenlijk het enige verschil is tussen leerkracht en leerling: dat beiden continu moeten leren. En, dat je duidelijk moet kiezen welk Engels je praat: Amerikaans, Australisch of Brits…Dat is dan wel waar maar maak het onderscheid eens, indien je de taal niet kent. Ik kan het al nauwelijks maken. Wel concludeerde ik dat ik dé beste leerkracht hier, een Britse, niet begrijp!
Zondag tijd voor een luie dag: aan de vijver ontbijten en heel traagjes vanwege de hitte, gaan fietsen: we volgen eens de oever van het riviertje, dat door de stad zigzagt, in de richting van de buiten. Het blijkt een goede keuze te zijn! Er loopt een pad langs, de rivier wordt niet téveel als riool of afvalberg gebruikt, er staan knappe bomen langs, we komen nauwelijks iemand tegen, maar wel ontdekken we een grote vijver waar tientallen mannen (wellicht van een werf in de buurt) in hun blootje aan het baden zijn, kortom: een leuke, ontspannende fietstocht.
Om zes uur hebben we een afscheidsfeestje bij mijn Japanse ateliergenote die nog nauwelijks in het atelier durfde komen sinds ik er ben, Sato. Iedereen is er, ze heeft de allerheerlijkste Japanse hapjes gemaakt én als verassing een verjaardagstaart voor Jim, de enige die hier volgend jaar ook blijft, gekocht. Jim vraagt aan Sato: ‘I’m 39 now, Sato is this old?’ Sato antwoordt: ‘Yes, Yes…’ Jim’s ebbenhouten ogen rollen als bollen en Sato herpakt zich snel op haar manier: ‘yes, yes, no old’.Zij is er zelf 67. Onze Russische collega Natalya uit Irkoetsk zingt melancholische liederen en roemt de ‘Siberische mannen ‘ – Jim is namelijk nog vrijgezel en iedereen wil haar wel koppelen. Het wordt een avond met veel babbelen en gieren want die Jim is toch een nummer, hoor! Zo vertelt ze welk beeld zij en alle anderen hier op de universiteit van mij hadden, voor ik aankwam, voortgaande op Frank en op wat hij vertelde van me. In elk geval: een hardwerkende kunstenares maar wel een héél ander type als ik: oud, lelijker en vooral:ze zijn verwonderd dat ik niet met statistieken en zoveel slimme gegevens als Frank afkom! Ze hebben er nog plezier om, iedereen praatte erover na aankomst! Tja, ze zijn niet de enige die plezier hebben in hoe-tegenpolen-mekaar-toch-vinden. En af en toe mekaar niet vinden. Nu, we maakten natuurlijk al één en ander mee in ons huwelijk maar wat we nu weer samen beleven is toch ook niet evident. Dan ben je misschien toch op minder gebieden tegenpool dan je denkt! Tenslotte waren we en zijn we hier erg afgewezen op elkaar. Zo babbelen en lachen ben ik niet meer gewoon: ik kom blij, maar met spijt van dit afscheid, en doodmoe thuis.
En daar lees ik dan dat onze vriend, Patrick gestorven is. De hele week liep ik rond met dat enorme dubbele, onbeschrijfelijke gevoel: erg gelukkig voor wat we meemaken, elk ogenblik en tegelijk elk ogenblik verdrietig omdat ik wist dat hij aan het sterven was. Erg confronterend. Ik kan alleen maar dankbaar zijn dat hij en zijn vrouw zo’n ongelooflijke mensen zijn die mij stééds blij maakten… vanaf nu zal ik de wolken weer anders bekijken, ik zal vooral hun glinsterende, witte rand zien…
Het worden nog drukke dagen voor we donderdag vertrekken. Maar we hebben onze treinticketten naar Peking al in handen, dat is ook al iets. (grapje, Tibet is natuurlijk ook volledig geregeld: anders kom je er niet in…)

2007-06-20T17:10:00.000+02:00

WOENSDAG 20 JUNI 2007
EEN PRINSELIJKE ONTMOETING!

De prins en zijn gemalin zijn vandaag in China, in Shenyang. Het zou ons een raar gevoel gegeven hebben te weten dat in deze stad één en ander rond ons land gebeurde en wij er niet bij waren, te meer omdat je het aantal landgenoten die hier wonen wel op één hand kan tellen, minder zelfs: er zijn er drie. En dat begreep Stijn, de directeur van Bekaert Shenyang. Hij nodigde ons uit toen het lint voor de uitbreiding van de fabriek door Zijne Prinselijke Hoogheid zou doorgeknipt worden… sympathiek van hem. Ik bedoel zowel van Stijn, die ons uitnodigde als van prins Filip die kwam knippen.
De vestimentaire problemen, mijn mooie spullen hangen in Tielrode, werden op zijn Lieve’s opgelost: de rok van vier jaar oud die al twee maal ‘verbouwd’ werd (ingekort, jaren later: tekeningen op geschilderd met bleekwater om vlekken te camoufleren) en het excentrieke tenue van Corakemperman dat ik regelmatig draag om achter mijn schildersezel te zitten, werden nog maar eens bovengehaald, de tippen van mijn rode schoenen werden bijgeschilderd met olieverf, gezien ik hier nergens rode schoensmeer vind, de rode handtas waar ik al spijt van had dat ik ze mee bracht gezien ik hier toch nooit ‘deftige’ afspraken heb, glorieerde meer dan ooit: tenslotte komt Filip uit een familie waar de ‘saccoche’ door de geschiedenis heen héél belangrijk is.
Professor Flank kon genieten van zijn vaders kostuum dat hij meebracht om les te geven en zijn das van destijds toen hij bij Glaverbel werkte… ja, ik voelde enige nostalgie naar die tijd want ik geef het toe: ik was er toen ook af en toe graag bij om te floreren en zijn pr-madammeke te zijn, eens rond te hangen in die sferen, ‘streken’ te kunnen hebben, zoals Frank dat lachend noemde…
De rit naar de andere kant in de stad verliep véél vlotter dan verwacht: de chauffeur was weerom zo’n cowboy die zich werkelijk overal door en langs schoot en waarbij je best niet voor je keek … We waren een uur te vroeg, zo sta je vààk op de foto! Het was meteen plezier geblazen want als met een natuurlijke stroom kwamen we bij een Westvlaming en een Limburger terecht. Dat was leuk, nu kon ik zelfs Westvlaams praten!
De prins arriveerde zonder zijn Mathilde -zij ging naar een of ander weeshuis- een klein uur te laat. Net als wij mocht hij het boek ondertekenen. Daarna mocht hij vooraan zitten samen met de leiders van provincie en stad, topfiguren van Bekaert, Vincent Van Quickenborn en de ambassadeur. Wat mij opviel was dat Filip de enige was die zijn hand boven zijn ogen hield, om de verblinding door de spots die op hen gericht waren af te weren, en heel aandachtig alles en iedereen in de zaal bekeek. Ja, hij detecteerde tussen de vele Chinezen zelfs deze onderdaan: ik kreeg een warme glimlach en knikje. Verder kwam hij zeer ontspannen en betrokken bij het gebeuren over. Knappe man, trouwens.
Met een tiental kregen ze witte handschoentjes aan, assistentie van twee mooie Chinese dames, en mochten ze de schaar hanteren om het lint te verknippen onder luid geknal van vuurwerk: we zijn in China, nietwaar. De handschoentjes lieten iedereen hartelijk lachen. Na de wandeling door de nieuwe fabriek vertrok het prinselijk gezelschap naar nog maar eens een banket.Wij mochten blijven op het Bekaert buffet: Belgisch geïnspireerd met aardappelpuree, geloof het of niet, naast de kreeftjes en veel andere lekkernijen smaakte dit me het meest. Dat Frank verleid was door de gebakjes met chocolade zal niemand verwonderen…
Ik heb enkele mensen ontmoet die geïnteresseerd bleken in mijn schilderijen. Zou leuk zijn, indien er een vervolg aan komt.
Bij thuiskomst werden we geconfronteerd met een grove vorm van afzetterij. De DAD Deutscher Adressendienst uit Hamburg, schreef in april een misleidende brief om nog verder opgenomen te worden in ‘het register van Belgische websites’; mijn vriendin die op ons huis let, ondertekende die brief. Nu volgde de rekening: 958 euro. We zijn er allen even niet goed van. Ik kan het niet laten om via deze weg de praktijk aan te klagen.
’s Avonds herinnert de Shenyang televisie ons nog even aan het leukere deel van de dag… we zien zelfs Mathilde.

2007-06-18T07:03:00.000+02:00

ZONDAG 17 JUNI 2007
HALLUCINANT, IK MOET ER NOG EENS OVER SCHRIJVEN!
De fietstocht die ik deze week ontdekte? Weg is ie! Gedaan ermee… Vanmorgen wilden Frank en ik naar het Noordoosten fietsen , naar Qi Ban Shan: dit is een groot meer met bergen eromheen, jaja, we hebben hier ook bergen in het vlakke Shenyang! Eigenlijk prijzen wij, fietsers, ons erg gelukkig dat we in een vlakke streek wonen, stel je voor dat we in een bergstreek terechtkwamen , dit is echt niets voor ons maar toch, zo eens een bergje tussendoor, dat lijkt ons wat. We vertrekken vrij vroeg want we schatten dat we minstens twee uren fietsen nodig zullen hebben om er te komen. Apetrots toon ik Frank mijn vondst van deze week , de weg doorheen de maïsvelden , om zo de werken achter de unief te vermijden. Het begint goed, hij is onder de indruk tot plots bijna op het eind van ‘mijn’ route, als barricade een berg aarde midden op de route ligt. Wij klauteren over de aarde en het is snel duidelijk: daar is men een brede baan aan het aanleggen. Dag leuk ochtendfietstochtje… Wij fietsen dapper verder richting noordoosten: eerst langs een brede gloednieuwe zesvaksbaan, met aan de zijkant voetpaden met bomen, met ernaast struiken die geometrisch in golvende vlakken aangelegd zijn en waarachter dan nog eens minstens acht rijen bomen staan: zo ziet elke nieuwe baan er tegenwoordig uit. Frank zag deze baan aanleggen toen hij hier pas woonde. Deze baan loopt door glooiende velden, heeft nog niet teveel verkeer daar de universiteits- en woningblokken die erlangs moeten komen nu pas zullen gezet worden. Eigenlijk hoopte Frank dat die baan al doorliep tot aan het meer en de bergen: zo staat ze al op een actueel stadsplan We wilden eens van katoen geven vandaag: rechtdoor fietsen tot aan ons doel zonder ons te laten afleiden. Maar aan de spoorweg hield de baan op: de werken waren nog volop bezig. (later bleek dat alleen het deel om de spoorweg te overbruggen nog niet af is, verder loopt ze al door) Dan maar via de kleine baantjes: zo zullen we toch dorpjes tegen komen, dat vinden we toch leuker… Zo dàchten we. Maar dat was buiten het plan van China gerekend: alle dorpjes, op een half dorp na zijn over een afstand van 20 kilometer al verdwenen. Het Noordelijke platteland van Shenyang is uitgeroepen tot nieuw Shenyang. Zo praat men in Temse over de werken van ex-Boelwerf ook: nieuw Temse. Alleen, daar zat geen visie achter en bouwt een privé-promotor er maar op los zoals hij wilt en hier zit een totaal plan achter. Nog een klein detail: daar gaat het over 0,8 vierkante kilometer en hier blijkt het over minstens 100 vierkante kilometer te gaan! Temse had plots dynamiek, Temse was half ingeslapen na het failliet van de Boelwerf, en Shenyang heeft die dynamiek nu beslist ook! Meer dan ons lief is, meer dan we al vermoeden! Die werken die achter onze unief starten, lopen kilométers door en wij beseffen dat na vandaag pas helemaal! Onze unief staat er ook nog maar vier jaar en is dus deel van dat plan. Het euforisch gevoel dat wij aan een stadsrand woonden was totaal fout:wij leven midden een bouwwerf, een gigantisch plan: het platteland moet naar de steden komen, de migranten die al naar de stad kwamen die moeten niet terug maar er vrouw en kinderen bijhalen en hier officieel kunnen wonen, en alle Chinezen moeten universitaire studies kunnen halen: dus moet men universiteiten bouwen. Meer dan ooit: we hadden écht beter aan om het even welke kant maar een andere kant van de stad gewoond, àl is dit beleven werkelijk een ervaring! Eigenlijk moet je dit meegemaakt hebben om te weten wat er écht in China gebeurt!
We ontdekken langs deze straat een rij gigantisch grote panelen waar al de plannen op uitgetekend staan , waar computertekeningen op te zien zijn van hoe het er zal uitzien, wat er allemaal komt. En ik kan je verzekeren: we staan aan de grond genageld.
Met alle gevolgen vandien: het enige mooie dat we op deze 30 kilometer tegen komen is nog een half dorp. Tijd voor een praatje met een bewoner, wat zou hij vinden van deze situatie? Of hij representatief is, het zal wel niet maar HIJ had het groot lot gewonnen: 64 jaar, boer, en supertevreden over de som geld dat hij kreeg voor zijn land. Nu mag hij nog even in zijn huis wonen, een tof huis met erfje, zo leek het me, maar begin volgend jaar mag hij naar een nieuw appartement in de buurt en daar is hij heel blij mee. Toegegeven: een timing waar je kan inkomen voor die man! Al strookt het niet met mijn nostalgisch gevoel van afbreken van oud en vervangen door blokken: de mensen die wij totnogtoe spraken zijn niet treurig om wat gebeurt. Nu moet ik ook toegeven: de nieuwbouwappartementen stoten me tegen de borst omdat ze allemaal hetzelfde zijn maar men vergat niet om er groen, erkers, banken, schaduwplekjes, binnentuintjes, speelplaatsjes, gymparkjes in te lassen… Tja, ze kunnen ook niet anders dan hoog bouwen: er zijn nu eenmaal veel chinezen! Ik moest denken aan de manier waarop Nederland zijn woonprobleem oploste in de jaren ’80: voor de voorsteden opteerde men ook voor monotonie in de plaats van voor de Belgische kakofonie, of diversiteit, afhankelijk van je eigen voorkeur. Of onze oplossing om veel mensen aan de kust te laten wonen getuigde wel van diversiteit maar is ook de oplossing niet echt . Maar de ‘Nederlandse monotonie’ 200 keer uitvergroot zien!
De laatste zes kilometer van onze fietstocht is al ‘afgewerkt’. Daar staan al enkele splinternieuwe universiteiten, langs de brede nieuwe lanen, daar vinden we een nieuw kanaal mét een wandelpad, dat wij zalig als fietspad kunnen gebruiken , want hier loopt nu nog erg weinig volk. Een raar zicht eigenlijk, want het pad is al lang af: er groeit al hoog onkruid tussen de tegeltjes, de mooie nieuwe straatlantaarns zijn zelfs al kapot, en er zijn nog geen mensen!
Het is een verademing om aan het ‘natuurlijk ogend’ meer te komen: eindelijk eens een grillige vorm, oude bomen, ‘echte’ natuur. Een meer dat er kwam, na de bouw van een stuwdam, in 1967, in de tijd van Mao nog.
Mede dankzij de steeds aanwezige zon in Shenyang, het is bloedheet vandaag, oogt het meer erg zuiders. We beslissen eromheen te rijden. Hier moeten we eens twee dagen komen en in de bergen om het meer gaan wandelen. Wat een prettig idee dat wij hier een berg VOL bomen hebben!
Maar ook tijdens onze fietstocht vallen we enkele keren achterover. Blijkbaar is men enkele jaren terug gaan denken dat dit meer een toeristische topper kon worden en is men rond dit meer allerlei attracties gaan bouwen: grotten gaan inrichten als een spookkasteel, rond de grotten dan natuurlijk minstens vijf hotels en restaurants: opgegeven, nauwelijks een kat te zien. Hotels her en der: veel te groot en te chique: nauwelijks leven te zien. Een ‘schaakcomplex’: er zijn geen woorden voor: een GIGANTISCH groot gebouw langs een heuvelwand gebouwd met een gigantisch marmeren trappenhal waar geen eind aan komt, wel zes grote schaaksalons en om het gebouw een gigantisch park waar alles in functie van schaken staat, er is zelfs een kabellift naar een top van een heuvel waar een schaakbord pronkt: nergens een klant te zien. Mongoolse yourtes: ook één of ander hotelproject… desolaat. Aan dit soort megaprojecten die totaal fout ingeschat zijn is noch kop noch staart aan te krijgen: speculatie van individuelen? Hoogmoedswaanzin van enkelingen of van de regering? Nu is men er nog een gigantische stad, volledig in oude stijl aan het bouwen om er te filmen: een ‘ShenyangWood’
Heuvel af, heuvel op in de brandende zon, ik heb er hoofdpijn van maar vind het zo’n mooie fietstocht dat ik het negeer. We vinden een terrasje op onze maat: eenvoudig, zicht op het meer, sympatiek ingericht met rode lampionnen onder de luifel: we eten er een niet-verkapte, grote superlekkere, verse vis met aubergines en fijne paddestoeltjes. Het is hier werkelijk zalig zitten.
We hadden gedacht om de fietsen in een taxi te dumpen en zo thuis te vinden , maar we zien het terugfietsen nu wel weer zitten en komen hoofdschuddend thuis: we hebben werkelijk het gevoel dat we een stuk geschiedenis meemaken in China: dit moet je meegemaakt hebben! En indien je China twintig jaar geleden bezocht, heeft het nog veel meer betekenis. Dit is niet voor te stellen…
Ik ben al blij dat men intussen begreep, zo lazen we, dat men het openbaar vervoer moet stimuleren en het autorijden niet moet aanmoedigen, ook al zijn de wegen gebouwd in proporties gericht op de realiteit en de toekomst: men is al bezig een metro aan het bouwen, die zal tot aan onze universiteit en nog wat verder lopen. Goede zaak! Kijk, dapper zijn die Chinezen wel… je moet het allemaal maar doen!
Het afvoerputje versopt zowaar, na ons douchen: die vrachtwagens veroorzaken mateloos veel stof. Daarenboven is de bezorgdheid groot als we na het verdwijnen van het mooie bruine stoflaagje ontdekken dat we rood als kreeften staan…
Maar het was weer fijn te ontdekken in eigen stad, zo ergens lang blijven is toch wel leuk! En nu bereiden we ons voor op woensdag: afspraak met onze Filip en Mathilde, even samen gaan lunchen…

2007-06-16T11:04:00.000+02:00

ZATERDAG 16 JUNI 2007
PERNOD STINKT…
Het weekend heeft mij blijkbaar opgeladen: voor het eerst sinds lange tijd spring ik dinsdagmorgen uit mijn bed om 6U30 en… ga fietsen! Dat ik zo vroeg uit mijn bed geraak is goed nieuws maar dat ik op mijn eentje onbekende paden tussen de velden durf verkennen betekent pas wat! Maar ik heb geen keuze meer: wil ik fietsen dan moet ik een nieuw traject vinden. Tussen mijn kleinkunst CD-reeks zit het lied van Louis Neefs over de natuur die staal en beton wordt: hoe reëel is dit beeld rondom ons. En natuurlijk verlies ik mijn weg. Mijn semi mountainbike komt me nu goed van pas: ik rij tussen de maïsvelden , af en toe rijdt ik me vast, één keer kwam ik op een verlaten begraafplaats uit: de graven lagen open, de kistjes (kleine want er zaten ooit urnen in) her en der verspreid in het veld… Maar ik amuseer me: mijn velden zijn bevredigend, een opgegeven weg tussen mooie oude bomen maakt gelukkig. Uiteindelijk kom ik toch weer tussen een werf, dus vrachtwagens terecht, en vind ik pas mijn ontbijttafel na een goed uur terug maar dat deert niet: fietsen maakt helemaal blij, dit is echt zo. Toch nog een andere energie dan het zwemmen, bijvoorbeeld. Het aspect open lucht is zo nodig.
Wat hadden we een fijn weekend met Jan en Arlette! Vrijdag boodschappen gaan doen in functie van hét ontvangen van mensen… dat alleen al! En dan een héél weekend honderduit kunnen kletsen (met eens iemand anders dan mijn Frank) in mijn eigen taal, stel je voor. Daarenboven hadden we de toppers van-te-bezoeken-in-Shenyang zelf nog niet bezocht: er was zoveel anders te doen, daarenboven zouden we dat wel nog kunnen doen met bezoekers, daarenboven vond ik dat leuk te weten dat er nog verborgen parels waren… En het zijn ‘verborgen parels’ hier in het verre niet-toeristische Noorden! Ons paleis van de Qing dynastie is echt mooi. Uiteraard het kleine broertje van De Verboden Stad maar wel echt het broertje, hoor. Knap! Het bezoek aan het graf van de keizer in ons prachtig Beilin Park maakt me ook erg blij. Niet veel volk en een architecturaal concept dat ik niet kende: ik moet dringend eens de Ming graven in Peking bezoeken. Maar hier is het contrast tussen al die kleurrijke, rijkelijke gebouwen met tirlantijntjes voor de tombe en de tombe zelf zo verrassend: de tombe is een gigantisch grote, grijze, sobere halve bol (bijna halve bol) bezet met adobe, erbovenop staat één oude boom. Prachtig.
Bij de toppers van het weekend hoorden het etentje bovenop de roterende TV-toren, het tonen van ons campusleven, inclusief BBQ tussen de studenten, inclusief ontbijten aan de lotusvijver ( Jan en Arlette vielen achterover van het kleine van ons appartementje en snappen niet hoe we het kunnen… al vonden ze het al wat ruimer ogend bij daglicht! Tja, raar maar wij vinden het nog steeds ‘plezant’ en gelukkig heb ik mijn werk en werkruimte, natuurlijk), en het eten in de straten van Shenyang. Ook zij ervaarden dat je hier veel meer aangestaard wordt of de mensen spontaner beginnen praten met je.
Ik zit nu te schrijven aan de lotusvijver: dichtbij hoor ik weer eens geknal en gespetter van vuurwerk. Deze week lieten ze ook knallen: bleek de inhuldiging te zijn van een klein roeibootje in de vijver! Alle redenen zijn werkelijk goed om te knallen! (daarnet kwam even een jongen met me praten en hij vond dat ik raar rook! Slik! Ik ben een Pernootje aan het drinken, zalig, maar de geur werd niet echt gewaardeerd!)
Jan eindigde zijn weekend in het badhuis, op mijn aanraden natuurlijk. Hij genoot van een massage mét olie en was daar zo enthousiast over dat ik, na een warm afscheid hetzelfde deed. De olie was prima en de man me er weer eentje! Hij masseerde mijn schouders zodanig stevig dat ik me afvroeg of ik de volgende dag nog wel zou kunnen schilderen. Hij stelde me de hele tijd vragen, waarbij hij dan het haar dat voor mijn gezicht viel door op mijn buik te liggen, wegnam, dat vond ik wel lief, en afwezig antwoordde ik steeds: pu dong (ik begrijp het niet). Tot hij plots zei dat er iets ‘hen piaolang’ (mooi) was: ‘aha, wo dong!’ (ik begrijp het!) Hij moest hier heel erg om lachen. Hij had het over mijn neus, natuurlijk, mijn ogen en dan… hij verloor ermee alle geloofwaardigheid: mijn billen. Tja…mooi? Laten we zeggen: bij deze maar bij geen enkele Chinese…dàt beslist. Na de massage kwam de man die me vorige keer masseerde teleurgesteld vragen waarom ik hém niet teruggevraagd had. Ik had met hem te doen, zo sip keek ie, ik kon niet uitleggen dat ik zo een nieuwsgierige bees ben…
De leerlingen buitenlandse talen speelden deze week toneel: in het Russisch, Japans, Engels en Frans, (Frank zijn studenten) Ik lachte me een kriek! Vooral de persiflage op Assepoester was schitterend! Normaliter krijg ik rillingen van dit verhaal maar het bevatte zo’n gezonde dosis zelfspot! De Chinese meisjes hier op de campus zijn heel erg met hun uiterlijk bezig en dit kwam pittig aan bod, alsook een sneer naar de Olympische spelen waar heel China van in de ban is. En blijkbaar is mijn aanwezigheid erg gewaardeerd want sindsdien wordt ik veel meer gegroet en toegelachen op de campus… Ik vind het jammer dat ik niet makkelijker te weten kom dat hier iets gebeurt: er is geen infodesk ofzo.
Na het werk, voor een zwempartij ging ik even een stuk fruit eten op een bankje. Natuurlijk komt dan iemand bij je zitten die Engels wou praten. Een lief meisje en wat ze me allemaal vroeg intrigeerde me. Ze was er erg van geroerd, verontwaardigd, te horen dat kinderen bij ons niet zo makkelijk voor hun ouders zorgen. Ze vertelde mij dat er hier na het overlijden van een ouder minstens een week gepalaverd wordt tussen kinderen, tantes, nonkels en buren wat er nu verder gaat gebeuren met de andere ouder. Ze vroeg me of dit een gevolg van een individualistische maatschappij is.
Eergisteren kwam een jongen aankloppen in mijn atelier: of ik ‘the wife of Flank ‘ was en dat hij me moest spreken. Wat moet je daarvan denken? Het bleek hetzelfde verhaal: hij wou Engels oefenen. Het speet me echt dit te moeten weigeren, het zijn zo’n lieverds, als ze zo met je praten. Hij is afkomstig van Dalian waar wij enkele weken geleden waren. Ginds in de universiteit is hij geweigerd omdat hij te weinig punten haalde op het ingangsexamen, maar met die score kon hij hier wel binnen. Hij bewondert Frank mateloos. Gaf ook een beeld van Frank waarvan Frank denkt de jongen hem verwart met een andere leraar maar dat denk ik niet: als hij zelf heel erg opgewonden doet zegt hij ‘manzou’ en dat betekent: rustig maar. En ‘clever’ dat hij Frank vindt… wij bewonderen hem allemaal zo! ‘ik ook’ zeg ik dan.
De jongen heeft het moeilijk met Shenyang: te koud in de winter, nu te warm. Ja, gisteren was het de eerste dag dat het zweet constant uit me gutste!
Ik was ook wel geëxciteerd want ik toonde mijn hele schilderijen reeks aan Nolan, een Amerikaan die ik erg graag mag. Een mooie, interessante ladykiller van 26 jaar. Jammer genoeg gaat ook hij weg! Ik vroeg hem hoeveel vrouwentranen de straten van Shenyang zullen vullen. Ik vermoed véél. Hij was de enige aan wie ik mijn werk toon en met wie ik goed over kunst kan praten.
Terwijl we midden een heel goede babbel zaten kwam lieve Sato binnen: ze bracht een uitnodiging voor een afscheidsetentje. Ik reageerde zo afwezig! Later op de dag belde ik haar op en werd geconfronteerd met een staaltje Japanse tics, die de Chinezen ook hebben, en die ik thuis bij mijn Oost-Europese poetsvrouw ook ondervond: een voor ons verwarrend gebruik van Yes en No. Ik zei: ‘Sato, we zaten zo midden in een discussie dat ik niet echt beleefd was voor jou’ ‘Yes, Yes’ Meer zweet van onder mijn oksels: Sato is boos! ‘ben je boos?’ ‘Yes, Yes. I’m not angry’ Oef! Het verschil tussen ‘she’ en ‘he’ is blijkbaar ook een erg moeilijk iets. In het Chinees is daar een verklaring voor: gesproken is er geen onderscheid tussen hij of zij, in de geschreven taal wel. Raar. Enfin, het gesprek met Sato eindigde met drie maal ‘sorry, sorry, sorry’: zei zij! Ik zeg: ‘no,no Sato: i’m sorry’ ‘yes, yes’ zegt ze…
Ik hoop dat we naar haar afscheidsfeestje kunnen gaan, het is de dag voor ons vertrek naar Tibet, over twee weken. Al die buitenlanders blijven hier officieel tot eind juli: tot dan worden ze betaald. Niet betaald worden, zoals Frank heeft zo zijn voordelen!
Daar alle buitenlanders vertrekken, liep ik vandaag eens alle appartementen af: indien we willen verhuizen heb ik nu eerste keuze. Er zijn een aantal appartementen met een dubbel zo grote keuken. En toch twijfel ik of we het doen, eigenlijk zijn we het hier nu wel gewoon en je gelooft het nooit: van het uitzicht door ons keukenraam wordt ik zo blij en dat heeft geen enkel ander appartement: ik zie er de zon opkomen en in de verte de jonge mensen voorbij de vijver naar de klassen wandelen: een energiek beeld, elke morgen.
Toch was het even erg balen deze week: op een ochtend werd ik om vier uur wakker van een stank die me een misselijk gevoel in mijn maag gaf. Dit is echter niet de eerste keer. Een chemische ongezonde geur. Na wat rondvraag vermoed ik dat het een fabrieksschouwtje vlakbij is, die ’s avonds of ’s morgens vroeg clandestien verbrandt. Gebeurde vroeger vaker, zei men. Vind ik heel naar! Het deed me denken aan hoe wij twintig jaar geleden met dat soort zaken omgingen. We hadden een winkel en verbrandden karton in de tuin en vonden dat ook maar flauw dat buren daarover zanikten. Of Frank maakte het nog nog geen twintig jaar geleden mee dat de fabriek twee soorten olie had: één te gebruiken als er inspectie kwam en de andere dagelijks… Positief is dat je weet dat dit soort toestanden niet lang meer kunnen duren: er wordt werkelijk heel veel gepraat over milieu en hygiëne. Geef de Chinezen tijd, maar ik zal helpen aan het karretje duwen: ik ga me verder informeren en volgend schooljaar eventueel een petitie tegen dat fabriekje opzetten. Dat is toch een steentje bijdragen, niet?
Ik ontvang hier zelfs postkaartjes! Al eentje uit Turkije gekregen, nu eentje uit Corsica: bedankt, dit is leuk!

2007-06-15T12:14:00.000+02:00

14/6/07
Het schooljaar zit er voor mij intussen al weer bijna een week op, nu nog wachten op de altijd zeer druk in de weer zijnde Lieve en we kunnen op verlof vertrekken.
Waarom ik dan geen tijd vond om al eerder te schrijven? Goede vraag!
Het plan om als volwassene nog Chinees te leren neemt meer en meer Herculeaanse proporties aan. Nu ik eindelijk wat karakters kan lezen en wat basiswoorden versta, blijkt dat de Chinese taal weliswaar een gemakkelijke spraakleer heeft, maar dat compenseert door tienduizend veelgebruikte staande uitdrukkingen! We staan nog maar aan het begin van de studie… de Chinese lessen lopen nog dik drie weken en de leraars pompen de nieuwe uitdrukkingen er op een drafje met dozijnen gelijk in. Vermoeiend…ik ben niet de enige student die zin heeft het te laten afweten.

De omgeving verandert terwijl je er naar kijkt. Elke dag een paar graden warmer, de lotusbloemen springen uit de vijvers, de rokken krimpen, de campus slibt dicht met Chinese parasols –Chinese vrouwen zijn als de dood voor een sprankeltje zon op hun huid, je ziet zelfs Chinese‘boerkas’.
De omgeving van de unief verandert ook. De twee buurdorpen zijn zo goed als volledig afgebroken, de wegen kapotgereden door de vrachtwagens, het woud van kranen staat er al, de eerste gebouwen kruipen uit de grond ; om nog rustig te kunnen fietsen moeten we noodgedwongen over slechte veldwegen rijden.
Deze week las ik nog enkele artikelen over afbraak en opbouw. De afbraak van die dorpen is een nieuw fenomeen; enkele jaren geleden nog werden de gronden van de boeren onteigend voor stadsuitbreiding, maar mochten ze in hun huis blijven wonen –dat kostte minder dan hun een nieuw appartement geven en ze waren nog tevreden ook. Daardoor vind je nu in alle steden – ook in Shenyang- achtergebleven ‘stadsdorpen’. Die zijn intussen verloederd, de boeren verdeelden hun ruime huizen in kamertjes die ze goedkoop verhuren aan de gastarbeiders en houden zich zelf bezig met allerhande gesjacher. Herinner u het dorp voor recuperatie van huisvuil waar Lieve het enkele weken terug over had. Grote steden als Beijing en Shanghai zijn begonnen met die stadskankers op te ruimen, in Beijing tussen de 200 en 300! Dat gaat niet zonder protest, de ‘boeren’ verliezen hun (huur)inkomsten, de gastarbeiders hebben geen dak meer boven het hoofd want sociale woningen zijn alleen voor stedelingen bestemd. Er wordt volop gediscussieerd wat er moet gebeuren…
Eén of andere onderminister heeft intussen ook een artikel gepubliceerd waarin hij China beschrijft als het land van de ‘duizend gelijke steden’. In de immobiliënsector is eenheidsworst troef, buiten enkele prestigeprojecten lijken alle nieuwbouwen op mekaar. Volgens de heer onderminister heeft de bouw- en vooral afbraakwoede van de voorbije 25 jaar al veel meer schade toegebracht aan het patrimonium dan de rode wachten tijdens de culturele revolutie.

Ja, er wordt hier gediscussieerd in China. Er is dan ook meer dan stof genoeg.
De prijs van het varkensvlees is met meer dan de helft gestegen. Vorige jaren was die erg laag, de boeren verminderden de productie, en ziedaar het resultaat. De Chinezen leren beetje bij beetje dat de markteconomie serieus kan falen; de regering heeft aangekondigd dat ze indien de toestand nog verergert, zal ingrijpen en strategische voedselvoorraden goedkoop op de markt brengen.
De Chinese varkens zijn bovendien nog getroffen door een nieuwe geheimzinnige ziekte, ‘blauwoor’. Officieel zijn er al 25.000 noodslachtingen gebeurd, de westerse pers suggereert dat het om miljoenen kan gaan; en de gewone Chinees vraagt zich af of dat dure varkensvlees nog wel veilig is, een gewezen directeur van het Chinese ‘agentschap voor voedselveiligheid en veiligheid van de geneesmiddelen’ is onlangs ter dood veroordeeld wegens zware nalatigheid en corruptie.
De streek rond Shanghai dreigde even zonder drinkwater te vallen, het Taihu meer – letterlijk ‘het grote meer’- was vervuild door groene algen. Een aantal politieke leiders uit de buurt is de laan uitgestuurd; ze worden verantwoordelijk geacht voor de vervuiling door liefst 20.000 kleine chemische bedrijven; ook alle dorpen en steden rond het meer moeten nu dringend een waterzuivering gaan bouwen.
In het bekken van de Yangze rivier zijn grote overstromingen met enorme schade aan de landbouw en tientallen doden; sommige kleinere stuwdammen dreigen te begeven; langs de bovenloop van de Gele stroom heerst extreme droogte; de al erg arme boeren van de provincie Gansu zullen deze herfst niet moeten oogsten….Hier en daar wordt gewezen op het verband met de opwarming van de aarde…. China heeft een nieuw plan naar voor geschoven op de uitstoot van broeikasgassen per productieeenheid te beperken maar zelfs dan zal economische ontwikkeling nog voor een sterke verdere toename zorgen. De redenering van de Chinezen is recht voor de raap: wij willen wel helpen om het milieu te beschermen maar de economische ontwikkeling blijft de prioriteit; jullie Westerlingen hebben een eeuw lang naar hartelust de wereld kunnen vervuilen; vandaag stoot de gemiddelde Amerikaan (Europeaan) nog altijd vier keer meer gassen uit dan de gemiddelde Chinees; wij Chinezen ondergaan mee de gevolgen van jullie wangedrag; veeg eerst eens voor eigen drempel en geef kritiek op ons de dag dat jullie per persoon even weinig uitstoten als wij.
De sfeer van einde schooljaar begint hier al rond te hangen. De lessen zijn gedaan, maar de Chinese leraars moeten eerst nog gaan helpen bij de nationale toegangsexamens en daarna hier examens afnemen. Die nationale toegangsexamens zijn zoiets als de Franse bac. Meer dan tien miljoen kandidaten om aan de universiteit te studeren, voor een kleine vijf miljoen plaatsen; een slaagkans van bijna de helft, tot voor kort was dat veel minder, op een bepaald moment in de jaren 80 maar één kans op acht. De buitenlandse leraars hebben allemaal ongeveer gedaan, zoals blijkbaar elk jaar zijn er ook nu weer heel veel die weggaan. De jongeren die hier komen om ervaring op te doen, en nu terug naar hun land gaan of naar een andere universiteit om iets anders te zien. Kyle gaat doctoreren in Amerika. Jennifer gaat in Engeland vervroegt pensioen aanvragen. Nolan die voor de Amerikaanse staat werkt en dus beter verdient, doet voort maar zijn project gaat verder in Urumqi, in het Westen van China. De gepensioneerde Sato wil terug naar haar echtgenoot in Japan. Wie blijft hier dan: ondergetekende die volhardt in zijn tweejarenplan; Michael, Peter, en Melanie die hier getrouwd zijn. De Indische professor en de Filippijnse vader van vijf kinderen die hier meer verdienen dan ze in eigen land kunnen krijgen en dus nog maar eens een ‘laatste’ jaartje bijgetekend hebben. De rondborstige zwarte Amerikaanse Jim, waarvan ik destijds dacht dat ze het geen maand zou uithouden, heeft ook de smaak te pakken. En ja, het regiment missionarissen: er zitten bij die buitenlandse leerkrachten verschillende erg gelovige christenen van mij onbekende secten ; die zijn hier actief in ondergrondse ‘huiskerken’, leren allemaal ijverig Chinees en maken helemaal geen aanstalten om weg te gaan; ik las in de pers dat buitenlandse religieuze organisaties op die manier proberen China binnen te komen. China heeft vrijheid van godsdienst, maar de godsdienst moet officieel erkend zijn en dat zijn die secten niet.

Vorig weekend hadden we hier bezoek, het eerste sinds ons verblijf in Shenyang.
We kregen Jan en Arlette op bezoek. Niet echt neofieten, ze wonen al meer dan een jaar in Shanghai. Toch was Shenyang voor hen nog een ontdekking. Deze stad is zoveel ‘Chineser’ dan Shanghai. We bezochten het oude keizerlijke paleis en een graftombe van Qing dynastie, ik had die wel al gezien maar Lieve nog niet; we klommen op de televisietoren en vonden daar op tweehonderd meter hoogte een echt draaiend restaurant met nog lekker eten ook. Ik ontcijfer dat er ‘sneeuwbergsoep’ op het menu staat; Lieve heeft direct door dat het om soep met slierten eiwit gaat, haar ‘Chinees’ gaat met sprongen vooruit! De zondag begaven we ons naar de tentoonstelling van het culturele en natuurlijke werelderfgoed van de Unesco. De expo was juist geopend op de site waar vorig jaar de wereld tuinbouwtentoonstelling was. De tuinen en bossen zijn er nog bijna allemaal, de expo zelf in twee grote hallen is een verdeeld succes. Het Chinese erfgoed wordt heel mooi en met veel informatie getoond, maar het buitenlandse is ondermaats. Foto’s, groter en kleiner allicht naargelang de sponsoring van het betrokken land. Een enkele maquette (Versailles van Louis XV, het vrijheidsbeeld, de pyramiden,…), zo goed als geen uitleg. Enkele fotootjes van Brugge, Mechelen,Brussel en Gent, allemaal onder de titel ‘Bruges’. Enkel interessant wanneer je een katalogus wil aanleggen van wat je ooit nog wel eens wil gaan bezoeken. Het zal de Chinese bezoekers wel doen dromen, maar weinig bijleren…
We profiteren ook van ons bezoek om nog enkele onbekende wandelstraten te ontdekken en enkel nieuwe restaurants uit te testen. Op de terrasjes in de stad tapt men fluitjesbier van het vat in kannen van anderhalve liter, en is er een grote keuze aan barbecue gerechten – van kippepoten en viskoppen tot mosselen, groene bonen, look en zijderupsen – we zijn het er over eens dat die laatsten wel vies maar toch lekker zijn, een beetje leverpastei-achtig. Een geslaagd weekend!

Tot besluit nog een kleine anecdote: panelen kopen om op te schilderen.
Er is hier niet te ver (5 km) vandaan een doe het zelf winkel die ingevoerde houtpanelen verkoopt van het soort dat Lieve gebruikt om op te schilderen. Alleen zijn die 2,44 m groot. Zagen dus! Lieve heeft keurig haar zaagplannetje getekend, ikzelf begeef me on één uur in de namiddag ter plaatse, vergezeld van ons ‘engelstalig’ vriendinnetje Wang Fan. Ze moet me helpen uitleggen wat we willen, van een vorig bezoekje weet ik immers al dat in deze winkel niets simpel is, en van Wang Fang weten we dat ze nogal doortastend is. We worden meteen keurig opgevangen door een verkoper die uitlegt dat ze geen panelen kunnen zagen. Hoezo, we staan hier naast een modern uitgeruste zagerij en een bordje dat ik vrij vertaal als ‘we zagen alles op uw maat’! Ja, maar die werkt niet, want teveel lawaai voor de klanten van de winkel! Kan die dan niet voor één keer gebruikt worden? Nee, de ‘specialist’ is hier niet meer. Intussen is ons groepje aangegroeid tot vijf, ik, mijn rechterhand en drie belangstellende verkopers . We palaveren rustig verder, zij hebben zo te zien toch niets anders te doen. Of er dan geen andere oplossing is? Dat is een moeilijke vraag, die moet ten gronde uitgediscussieerd worden. Ja, we kunnen de plaat ergens anders laten zagen? Waar? Dat weten ze niet zo goed, maar de behulpzame jongens komen uiteindelijk toch met een adres af. We krijgen de raad er eerst eens te gaan kijken en nadien pas het transport van de plaat te regelen. Het is drukkend heet die dag, mijn rechterhand heeft haar zijden parasolletje vergeten en tot overmaat van ramp zijn alle taxis om twee uur vol! Behoorlijk gestoofd raken we eindelijk weg. De taxi zet ons enkele kilometer verder af in een drukke straat. Dit is het adres, bevestigt hij. Geen zagerij te zien, wel een rij mannen op de stoep, elk met een bordje ‘schrijnwerker zoekt werk’ en een handzaag! Wang Fan gaat informeren. We worden doorverwezen naar een gast met een fiets; in zijn mandje ligt inderdaad een electrische cirkelzaag! De onderhandelingen worden ingezet, onder grote belangstelling van de collega’s. Voor dit belangrijk precisiewerk vraagt hij 8 euro; ik schat dat het een half uur zal duren, een stielman verdient hier normaal ongeveer een euro per uur. Mijn tegenbod: 2 euro! On het lange verhaal kort te maken, we eindigen op 5 euro, op voorwaarde dat hij meegaat om de plaat in de winkel te zagen- ik zie het niet goed zitten eerst nog eens een kar te huren om die plaat hier op deze straathoek te krijgen!
Zo gezegd zo gedaan! De onderhandelingen met het voltallige verkoperscorps herbeginnen. Kan de plaat hierbinnen gezaagd worden, in één van de magazijnen? Na rijp beraad komt het definitieve nee. We mogen alleen werken op een terrein vol afval aan de achterkant van he magazijn. Dat komt nog goed uit, meteen hebben we dan afval van paletten waar we onze plaat kunnen opleggen. Onze specialist schrijnwerker pakt het volgende probleem aan: een geleidingslat om recht te kunnen zagen. Het magazijn staat vol met latten in alle lengten en vormen, maar het is ‘onmogelijk’ om er daar één van te lenen, besluit de hoofdverkoper. Er moet toch een oplossing zijn? Tja,… misschien kunnen jullie twee platen kopen, de tweede plaat als geleider gebruiken om te zagen, en nadien, indien ze ongeschonden is, naar de klantendienst gaan om ze terug te geven…de winkel heeft een soepele klantendienst, ze nemen alles zonder meer terug, dat weet ik al uit ervaring. Haha, alleen, dan moet de clark nog eens terugeroepen worden om de stapel platen opnieuw op de grond te zetten, want er is natuurlijk geen sprake van dat men met de hand een plaat van de hoop zal nemen.Vergezeld van mijn suite: rechterhand, specialist schrijnwerker en drie verkopers, trek ik naar de kassa. Er staat één klant voor mij, het duurt eindeloos; juist wanneer de zaak in orde komt, heeft de schrijnwerker een lumineus idee; we hebben de tweede plaat niet nodig, hij zal beginnen met een afvalstrip te zagen en die als geleider te gebruiken. Stop dus, een plaat terug naar de rekken brengen. Intussen is er alweer een nieuwe klant aan de kassa. Die heeft allerlei kleinigheden uit verschillende afdelingen gekocht; iedereen lijkt hier voor eigen rekening te werken, dus voor ieder product moet een bonnetje in drievoud ingevuld en afgestempeld worden en in een aparte lade betaald worden. Uiteeraard kan dit werkje niet door één kassier(ster) ; we staan daar dus met drie kassiersters, twee klanten en mijn suite, iedereen even rustig van ‘we hebben toch alle tijd’. Oef, de plaat geraakt uiteindelijk betaald. We trekken de parking over naar helemaal achteraan, installeren ons op oude palletten, halen de machine uit… waar kunnen we stroom krijgen? Binnen! Gelukkig zijn de drie verkopers ons gevolgd, één wordt erop uitgestuurd om een verlengkabel te zoeken die door een verluchtingsrooster gestoken wordt; pech, het ding komt maar een halve meter buiten de gevel; dan nog maar eens terug voor een tweede kabel. Maar goed, we raken toch aan het zagen; na twee gelukte zaagsnedes beseffen de verkopers dat er niet veel sensationeels meer te beleven valt en druipen af. Het gezaag verloopt zonder verdere incidenten. We kunnen onze drie vierkante meter panelen in een taxi laden en arriveren om halfzes precies in Lieve’s atelier. Viereneenhalf uur om eventjes wat te zagen… er is nog ruimte voor productiviteitsverhoging. Goed dat ik hier nog een extra jaartje management lessen kom geven!

2007-06-04T17:10:00.000+02:00

Maandag 04.06.07 HANDLEIDING BIJ DE CHINESE CONVERSATIE DOOR LIEVE DEJONGHE
Frank schreef het: ons weekend Lange Muur was heerlijk. Dit niettegenstaande de man die meer dan vijftig keer naar China reisde en nog nooit ziek was maandag werkelijk geveld was: niet bij te houden hoeveel hij moest overgeven, diarree en wellicht ook koorts had. Ik ben dan direct vreselijk ongerust. En nu ik vernam dat ‘mijn’ aangename, Engelssprekende dokter Li, met zijn erg nette verdieping in het ziekenhuis, Shenyang verlaat, zal ik me nog minder safe voelen. Dit is echt spijtig. Reden van zijn vertrek: het gebouw waarin hij zijn verdieping had wordt… gesloopt. Het is waar dat de verdiepingen eronder waar Chinese dokters werkten niet aantrekkelijk waren… Zo gaat het er hier aan toe. Soms ben ik geshockeerd dat men wijken of blokken sloopt, maar eigenlijk is dat een goed teken: men wacht eenvoudigweg niet tot het té erg wordt. Ik zag hier een reportage over Indië en pas dan realiseer je je eigenlijk hoeveel men hier doet en hoe bewust men problemen aanpakt. En dit voor zo’n gigantisch land met, geloof me vrij: héél veel mensen…
Wat het ziek zijn betreft: Frank bleek niet alleen te zijn: minstens vier mensen van de groep hadden hetzelfde meegemaakt. De oorzaak is natuurlijk niet te achterhalen: de leverreepjes, zegt de één; neen, de vis, zegt de ander; het water van de thee smaakte niet goed, zegt de derde…
In Shenyang hebben we veel wind, zon, tot 35 graden maar af en toe hevige buien gehad. Dinsdag was ik geconcentreerd aan het schilderen toen het leek alsof iemand het licht uitdeed. Was ik het uur vergeten? Stond mijn uurwerk soms stil? Het was pas 17 uur, het werd inktzwart. Jawel, een onweer met donder en bliksem van jewelste. ’s Morgens las ik net in de krant dat er in Berlijn drie wegenwerkers gedood waren door de bliksem? Ik liep met mijn parapluutje en een klein hartje snel huiswaarts… was dat parapluutje nu de ideale geleider? Na het onweer wou ik even buiten: de lucht is dan opmerkelijk stofvrijer. Ik reed naar het badhuis voor een zwempartijtje en een massage. Niet te geloven: de masseur was normaal! Hij begon stroef: geeuwend! Maar hij raakte goed op dreef en deed het heerlijk. Hard waar het goed doet, zacht waar moet. Hij was apetrots als ik zei dat ik het zalig vond: hij toonde mij zijn nummer. Ware het niet dat ik zo ontzettend nieuwsgierig ben…
De mensen vinden het een enorme eer als je bij hen terugkomt. Zo ondervond ik het vrijdagavond ook bij de kapper. Ik fietste erheen, veel minder bang dan de eerste keer: in de tijd die verstreek tussen mijn eerste bezoek en nu overwon ik hier wel wat schrik om alleen op avontuur te gaan. Dit vooral dankzij de GSM: er zitten nu al behoorlijk wat nummers in van Engels sprekende Chinese kennissen die ik mag opbellen in nood en die dan vertalen. Een hele geruststelling.
Je kan je niet voorstellen hoeveel geduld je hier voor alles nodig hebt. Is het niet omdat ze met tien naar je staan kijken, dan is het omdat ze zo bang zijn iets verkeerd te doen als je iets vraagt of omdat ze je niet verstaan, natuurlijk. Bij de kapper speelt het alle drie. Uiteindelijk verstaan we elkaar: we kunnen afscheid nemen met een uitbrander omdat ik zelf aan mijn haar knipte en ik moet beloven dat ik hém laat knippen in het vervolg, ik heb gekleurde haren én een knalroze streng ertussen! Ietsje teveel vooraan, ik had het liever meer opzij gezien, maar goed… ik heb mijn roze… het leven tussen jonge mensen doet bruisen… Terwijl ik wachtte tot de kleuring zijn werk deed gebruikte een jongen mijn tijd om hem Engels te leren: ze kunnen het vaak lezen maar weten niet hoe uit te spreken. Toen ik wat rust wou, gaven ze me een Chinees tijdschrift: ik wist niet wat ik zag: de markt van Antwerpen waarop nb hét restaurantje stond waar ik zo graag heenga! Dat deed me waarlijk iets… Tussen alle Chinese karakters zag ik namen: Dries Van noten… Dekeersmaeker…
De kapper was zo trots dat ik teruggekomen ben! Hij nam foto’s van me en zei dat we vanaf nu vrienden zijn…
Eigenlijk is converseren makkelijk! Ik heb begrepen dat er een zeer vast schema in de vragen zit. Kijk, het werkt zo: ze zien je: amai, kijk een vreemdeling! De eerste vraag is dan natuurlijk: ben je een Rus of een Amerikaan? Zonder dat ik die vraag begrijp -want ze gebruiken wel steeds een beetje andere woorden netzoals wij zeggen: vanwaar kom je? Of waar kom je vandaan? Of waar woon je?- gok ik: ik zeg: “ik ben Belg.” Aha, juist: dat wilden ze weten. Dan komt gegarandeerd de volgende vraag waarop ik blindelings antwoord: “ja, ik ben hier met mijn vriend” (het Chinese woord voor echtgenoot ken ik niet maar bij ‘vriend’ maak ik dan een gebaar zoals de chinezen doen: twee gekromde wijsvingers naar mekaar buigen. Het moet een beetje een pikant gebaar zijn want ze lachen een beetje, als ze dat doen) ‘en die vriend’ zo kan ik al op de volgende reactie antwoorden zonder veel twijfel ‘die vriend , die is leraar’ Aha, we zitten nog juist. Zo kan ik aardig verder gaan: tot de school waar hij lesgeeft, op het juiste moment gok ik dat ik mag antwoorden dat ik kunstenaar ben, zo weet ik ongeveer wanneer ik moet zeggen hoe oud ik ben. Vragen ze gegarandeerd: je kan niet fout doen met dat op een vraag te antwoorden. Ik zeg dan: “raad eens!” Dan lachen ze en zeggen ze gegarandeerd: “30!” Dan zeg ik ‘ja, juist’ en dan zie je hun ogen rollen, want dàt zeiden ze natuurlijk alleen maar om vriendelijk te zijn… En zo kan ik nog éven verder gaan maar niet lang meer… als ik dan moet zeggen dat ik geen chinees praat, wordt het gesprek met spijt afgesloten met de woorden dat ik heel goed chinees praat… en dan kijken we meestal nog een beetje naar mekaar… en dan volgt gegarandeerd een opmerking over de grote neus… Zo is het dat het gaat…
Zaterdag wilden we heel ver fietsen maar vanwege de wind en de kou zijn we na de picknick aan ‘de kleiputten van Tielrode’ of ‘de statieput van Eernegem’ terug huiswaarts gereden. Natuurlijk fietsen we terug via wijken en straten die we nog niet kenden… Het was weer zo anders, wat we zagen. Nu kwamen we tussen boerderijen: anders dan je je voorstelt. Het was een straat met de ene poort na de andere. De poorten stonden open, en dan had je telkens een binnenplein waarrond een zestal woningen staan. Boerderijen in de rij… Het land zelf ligt dan wellicht verder van de woning. Of er waren de rijen serrs. Hele lange serres. De ene na de andere. En voor elke rij stond een woning: dat was de gezinswoning van de eigenaar van die serre.
En natuurlijk kwamen we ook op plaatselijke markten terecht. Ik wist niet dat jaargetijden zo een impact op het leven konden hebben! Nu leeft iedereen op straat, op elke hoek is een marktje of tenminste een fruitstalletje met exotisch, kleurrijk fruit; overal zitten groepjes op lage stoeltjes te kaarten: wat een feest! We laten ons verleiden tot de aankoop van mosselen: de visvrouw vraagt of we dat in Belgie ook hebben. Als we zeggen dat wij ze koken in de plaats van roosteren is ze erg verwonderd.
Dicht bij onze unief zoeken we alternatieve wegen voor mij, om te fietsen nu mijn traditioneel dorp vergaan is tot stof en steengruis en er met de vele vrachtwagens niet meer door te komen is.. We vinden aardewegen tussen rijst- en maisvelden. Zolang het droog ligt is dat te doen. Maar tussen de grote afbraak- en bouwwerken, die ik dus wil vermijden, moeten we echt even hard lachen: gesproken van “van de nood een deugd maken”: midden de ruïnes, zetten enkele slimme gasten tussen de enige bomen die er nog staan heel romantisch ogende eettenten voor de gastarbeiders: lampjes, lampioenen, mooie muziek: “snackbar de boomgaard”! Je waant je in Eden…
De zondag zoeken we de grootste boekenwinkel van Shenyang: aangeraden door Frank’s collega’s. Fietsend natuurlijk. Er was nog sterke wind, wel zon. En hectischer op de baan dan ooit , ah, als altijd bedoel ik. Even leek het erop alsof ik mijn laatste vier kilometer van mijn leven gefietst had: ik moest bruusk remmen voor een wagen die een raar manoeuvre deed. Daardoor reed de fietster achter mij tegen mij aan en zat ik klem in haar fiets met mijn pedaal. Tegelijk begon die wagen waarvoor ik stopte achteruit te rijden. Maar de dame van de andere fiets was zo uit haar lood geslagen dat ze tegen een vreemdeling aangereden was dat ze een standbeeld geworden was, nochtans moest ze zien dat die auto nu in achteruit recht op ons aan het rijden was. Dan ben ik maar keihard op de auto beginnen kloppen: hij stopte op geen twee centimeter van mijn voet. Door het verkeer fietsen vraagt hier sowieso al je optimale en constante concentratie, nu moest ik werkelijk bekomen. Trouwens, deze week is Frank al gevallen: hij lette even niet op en reed pardoes op een leerling van hem! Leerling: ongedeerd, leraar: verwonde schouder en elleboog.
De boekenwinkel was gigantisch groot. Afspraak: over een uur bellen we mekaar op om te zeggen waar we staan. De domste afspraak die je ooit kan maken! Zoals me al zo vaak overkomen is: wanneer ik een GSM echt nodig heb werkt ie niet. Blijkt dat mijn belwaarde op was. Anderhalf uur lopen we mekaar te zoeken. En wat ik niet wist: dan kun je ook geen telefoon ontvangen want hier betaalt de beller én de ontvanger. Mijn belwaarde is trouwens veel sneller op dan verwacht: blijkt dat ik een goedkoop tarief heb, maar dat werkt alleen goedkoop binnen deze stad. Een telefoon krijgen of geven buiten Shenyang kost me tien maal de prijs. Intussen heb ik ook door dat ik ‘soms’ een SMS kan sturen naar het buitenland, maar zeker geen kan ontvangen. Indien ik dat wil moet ik een ander telefoonnummer aanvragen. Tja, voor je alles doorhebt in een andere maatschappij kan het toch wel even duren…
Even uit het humeur. Frank had er wat meer last van als ik maar dat kwam wellicht omdat hij ontgoocheld was door de winkel: hij was hem door leraars Engels aangeraden en hij kon achteraf gezien best begrijpen waarom zij deze winkel goed vinden… Ikzelf had me ontzettend geamuseerd in de afdeling kinderboeken: de illustraties waren zo knap! Ik moest me bedwingen niet te gaan kopen.
Maar hij vindt iets dat hem vrolijker stemt: ook al doorkruisten we de stad nu al, hij wil nog wat verder tot aan de rivier en dit blijkt een goede ingeving te zijn: een prachtig fietspad leidt ons tot daar. Ik zucht voor de zoveelste keer: waarom wonen wij blijkbaar aan de lelijkste kant van Shenyang? Alle andere zijden zijn mooier, leefbaarder.
Voor we de terugrit aanpakken amuseren we ons nog in een eettent, buiten, er hangen zelfs lichtjes in. In het algemeen mis ik de warmte en het verhaal van oud in Shenyang. Maar dit gemis wordt nu gecompenseerd door het bruisende leven. Het meest opvallende is trouwens dat er nu voor elk restaurantje, en dat zijn er duizenden, een rokend barbequestel staat én tafeltjes vol vrolijke mensen. De vrolijkheid en de ongedwongenheid van de mensen compenseert dan weer hun gemis aan charme, flair, hun brute manieren in bewegen, hun manier van eten en drinken, hun spuwen en het luidruchtig kortaf roepen naar de ober: ‘fuyuan!!!’ ze kunnen het schreeuwen als een vloek... Hier onder dit luifel worden we overrompeld van liefheid, vragen en warmte: je zou ze soms willen knuffelen. Het gaat nu over een tafeltje vol jonge mannen met allerlei vragen. Belgie, dat weten ze begot niet liggen. Of we Nike hebben? Adidas? Malboro? Wat we hier komen doen, hoeveel we verdienen, enz… Een van de mannen schenkt de hele tijd ons glas vol met ons eigen bier. De een werkte als chauffeur, de ander bij een telefoonmaatschappij, de ander was secretaris.
We rijden door een winkelwandelstraat. Een poepsjieke straat. Hier kocht ik vier maanden geleden mijn bureaulamp: klein detail: de straat was toen alles behalve poepsjiek. Dag klein winkeltje, hallo chique panden, hallo chique buurt. Mooie winkels, ik wist niet dat we dergelijke buurten hadden, er zijn er nog een paar: Frank hield ze verscholen voor me, zo vermoed ik. Hij ontkent niet. (maar de waarheid is eigenlijk dat ik totnogtoe zelf geen tijd en zin had om in zoiets rond te lopen, ook ik moet bekennen.) Aha, ze hadden in deze straat zelfs een winkel voor grote maten! Hadden want zo te zien is die alweer failliet… jammer. Maar dat terras voor de Starbucks, dat springt in mijn oog! Hier, in een mooie buurt, zou ik wel eens alleen willen zitten, gewoon om mensen te bekijken, zoals ik zo graag doe. Of met een vriendje of vriendinnetje om te palaveren over ‘t een en ‘t ander… dit is iets totaal anders dan zitten in volksbuurten of langs drukke straten vol leven. Het gekke is dat ik van beiden evenveel geniet! Zo vonden we gisteren in een volkswijk een barak waar bier verkocht werd. Er stonden afgedankte zetels voor, tussen de bomen. Dat was trouwens ook de eerste keer dat we zoiets vonden. Eettentjes genoeg maar gewoon iets kunnen drinken? Ik was in extase door het sfeertje, rondom ons.
En nu hier… Tja, de indrukken vliegen ons om de oren. En nu we beseffen dat we over vier weken weggaan voor enkele maanden, hebben we nog meer tijdsdruk: er is nog zoveel te doen!
Het was al negen uur toen we nog anderhalf uur terug moesten fietsen. Ik eindigde de tocht met een spurtje: een jongeman op een mountainbike wou me uit de wielen rijden… hij onderschatte deze witneus…
Vandaag, maandag, kan ik even niet tegen weer duizenden verschillende jeansbroekjes en duizenden verschillende schoentjes om me heen. Jawel, er zijn een miljard vierhonderd miljoen Chinezen maar intussen weet ik dat er evenveel verschillende jeansbroeken, pumps, sandalen en laarsjes zijn, alleen al op onze universiteit ga je ervan duizelen! Ik kom het appartement niet uit. Teveel indrukken gehad. Even verwerken wat we beleefden maar ook wat we hoorden van thuis. De huidige communicatie is prachtig maar ze brengt ook slecht nieuws over zieke vrienden en familie, sterfgevallen. Ik denk aan iedereen thuis die het moeilijk heeft momenteel. En ik maak soep, was, plas en strijk… het kan goed doen. En ik blog. Ook goed. Maar al de opgedane rust was snel weer weg in het restaurant: we waren afgesproken met dat meisje dat ons de tien kilo rijst gaf. Door omstandigheden moeten we binnen zitten. Het is niet te beschrijven hoeveel lawaai er hier in de restaurants is! Vraag het aan Brigitte, ze weet er alles van: ze belde me net op en dacht dat ik midden een mega party zat. Ik was al blij dat ze doorhad dat ze aan de lijn moest blijven omdat ik haar niet begreep en naar buiten liep. De voorbijrijdende en toeterende auto’s en de keiharde muziek vanuit de boxen voor het kapsalon naast het restaurant waren rustgevend. Leven in een land met een miljard mensen, het is iets. Gelukkig was onze gesprekspartner heel interessant en het waard om de oren te spitsen. Ze schreef net een paper over de problemen van het platteland. Onder andere over de werkloosheid, over de jeugd die niet studeert en zich aansluit bij bendes die crimineel zijn… Ze vertelde dat zij het niet voor Mao had, maar wel voor Deng. Haar ouders echter, zijn nog steeds de grote aanhangers van Mao. Ze draagt Deng in het hart maar hij heeft de rijken te rijk laten worden, de kloof te groot maar daar is men nu volop over aan het studeren en aan het werken om die fout te herstellen. Zo is er een recente wet die de verhuis naar de stad legaal gemaakt heeft waardoor veel minder mensen in de illegaliteit wonen en werken. Ook kunnen de jongeren die voor leraar studeren hun studies laten betalen door de staat indien ze bereid zijn drie tot vijf jaar gaan les te gaan geven op het platteland. Op zich is dat erg goed, vindt ze maar daar is natuurlijk ook de realiteit dat die jonge mannen en vrouwen intussen trouwen en daardoor gebonden worden aan een plaats die ze niet wilden. Ze studeert sociologie, vind Marx maar niets- de klacht die je van alle studenten hoort: ze moeten het Marxisme hier nog altijd studeren zoals wij destijds de catechismus- maar weet veel af van Westerse sociologen. Frank probeert haar te overtuigen enkele klassiek werken van het Marxisme zelf maar eens te lezen en te ontdekken. Het is jammer genoeg heel erg lastig praten met haar omdat ze veel tijd nodig heeft om het Engelse woord te vinden maar ze is een interessante vrouw.

2007-05-28T15:24:00.000+02:00

Dat heb je met een litteraire echtgenote: het is zo gemakkelijk het werk aan haar over te laten! De maand mei is voorbij en ik heb sinds half april niets meer zelf gepubliceerd!
Ik heb het wel druk: wil ik ooit nog Chinees kunnen praten dan moet ik het nú intensief leren, veel vrije tijd blijft er zo niet over. Het zelf lesgeven valt wel mee, nog slechts acht uurtjes per week en binnen twee weken zit alles erop.
Vorige vrijdag organiseerde ik interviews van mijn eerstejaars Frans: veel van hen willen leraar worden; waarom? omdat leraars niet hard moeten werken en veel vrije tijd hebben! Wat de leraars hier aan de universiteit betreft, kan ik hen eigenlijk geen ongelijk geven. Ik vroeg de leerlingen ook naar het beroep van hun ouders en het soort woning dat ze betrekken. Bij de eerste vijfentwintig zitten vooral bedienden en leraars, verder ook nog wat directeurs, enkele zelfstandigen en arbeiders, er is maar één echte boerenzoon bij, alhoewel de boeren nog altijd 60% van de bevolking uitmaken. Alle studenten beschrijven de woning van hun ouders als OK. Blijkbaar is er geen enkele die problemen heeft om zijn of haar studies te betalen.

Het voorbije weekend was dé schooluitstap van het semester. Het ministerie voorziet dat de universiteiten ofwel een premie aan hun buitenlandse leerkrachten moeten betalen, ofwel zelf uitstapjes organiseren. Zoals vorige keer komen maar ongeveer de helft van de leerkrachten opzetten, en opnieuw hebben de afwezigen ongelijk. Zaterdagmorgen om zeven uur trekken we er welgemutst met ons busje op uit. Zeven leerkrachten plus twee echtgenotes en één klein kind, in totaal zes nationaliteiten. We zijn door de school omkaderd zoals het hoort: Zhao, de vriendelijke maar uitsluitend Chinees sprekende groepsleider, tevens schatbewaarder, Lake, onze 25-jarige Engelstalige begeleidster, Lina, de gids van het reisbureau, en de chauffeur Lin.

De rit voert ons een kleine vijf uur en een dikke vierhonderd kilometer verder, naar Shanhaiguan. We rijden langs de autostrade Shenyang-Beijing, die zit ook in het weekend behoorlijk vol met zwaar overladen vrachtwagens; naast ons loopt het nieuwe TGV-spoor.
De eerste helft van het traject is vlak, maisvelden en Canadapopulieren; zijn we in West-Vlaanderen? Wakker worden! Plots zijn er alleen nog rijstvelden, rechthoekige spiegels met stoppeltjes op. De boeren zijn nog bezig met de laatste plantjes uit te zetten. Hoe krijgen ze dat terrein toch zo vlak? Al die velden staan precies evenveel onder water, in al die kleine kanaaltjes stroomt evenveel water. Duizendjarige rijstcultuur… We rijden voorbij Panjin, één van mijn leerlingen bracht me een zak van de bekende plaatselijke rijst. Panjin heeft de belangrijkste ‘wetlands’ (moerassen) van China. Vele kilometers rijden we door plassen en rietvelden. Daarna zien we in de verte heuvels; die komen stilaan dichter bij de weg. De boerendorpen zien er hier allemaal nog ongeveer hetzelfde uit als bij ons in Shenyang. De boeren wonene in tamelijk ruime bungalows met een ommuurd erfje rond. De dorpen die ‘rijk’ geworden zijn, vallen op; verloren tussen de opeengepakte bungalows staat hier en daar een kast van een villa. Bizar contrast…
Shanhaiguan betekent de afsluiting van zee en bergen. Op deze plaats komen de bergen tot op een kilometer of vijf van de Bohai zee. We verlaten er onze provincie Liaoning en Noordoost China; Shanhaiguan is het eerste plaatsje in de provincie Hebei en dat is officieel Noord China. In het verleden moesten barbaarse nomaden en andere soorten invallers uit het Noordoosten langs deze doorgang richting Beijing oprukken. De Ming-dynastie liet hier in de veertiende eeuw de Lange Muur doortrekken tot in zee en dat is ook nu nog een bezoekje waard.
Dit begin van de muur noemen de Chinezen Lao Long Tou, de kop van de oude draak.

Voor onze critische Westerlingen valt het begin van het bezoek nogal tegen. Het laatste stukje van de muur, op vlak terrein, is door boeren in nood van stenen en door de tand des tijds volledig verdwenen, wat we te zien krijgen is een reconstructie. De legerkazerne vlak bij zee is door buitenlandse legers van acht naties (waaronder Belgen) in 1900 verwoest; ook die is nieuw herbouwd. Alleen het laatste bruggenhoofd in zee is gedeeltelijk met de oorspronkelijke rotsblokken herbouwd. Gelukkig zijn er vandaag niet te veel Chinese bezoekers en ook de commerçanten zijn aan de luie kant, we kunnen rustig rondkijken. Onze jeugdige begeleidster laat zich verleiden tot een toertje per draagstoel, zo één waar de bruid mee naar het dorp van haar toekomstige echtgenoot gevoerd werd; de dragers hebben er te veel plezier in haar te laten schommelen, ze komt er groen uit.
De ommuurde vestigingstad Shanhaiguan is interessanter. De wallen zijn wel beschadigd, maar staan er nog. Shanhaiguan is door de Ming gebouwd achter de eerste officële poort in de Lange Muur.

Hier moesten de buitenlanders destijds hun ‘paspoort’ en ‘visa’ tonen voor ze het Chinese keizerrijk binnen mochten. We stappen in hun voetspoor: je moet langs verschillende sassen in bijkomende muren voor je aan de echte poort komt; geen sprake van per verrassing binnen te vallen! Boven de poort staat een wachttoren met 68 luiken voor schutters. Binnenin kan je het veertiende-eeuws bord nog zien: Tian Xia Di Yi Guan, vrij vertaald ‘de eerste poort naar de beschaving’. Deze toren is nog origineel Ming, maar werd tien jaar geleden heel zwaar ‘gerestaureerd; vergeleken met de oude foto’s bijna onherkenbaar. We wandelen nog een eindje bovenop de Muur die hier tegelijk als stadswal dient.

We logeren vannacht enkele kilometers verder, in de grote haven- en industriestad Qinhuangdao. Ook die stad is zo te zien ondertussen volledig vernieuwd, allemaal brede lanen en moderne gebouwen. Het reisbureau heeft ons geboekt in wat er uitziet als een heel chiek hotel, op enkele passen van het Weststrand.Vanop de twaalfde verdieping hebben we uitzicht op een heel groot overdekt sportstadium en een gigantisch park-plein. Tegenover het hotel is er nog maar eens een dolfinarium en een ‘onderwater’ aquarium. Het ‘hotel van de Chinese nucleaire industrie’ geeft beetje bij beetje zijn geheimen vrij: het geld was zo te zien op vóór het gebouw af was; sommige verdiepingen zijn niet afgewerkt. Ook de gangen en kamers zijn minimalistisch afgewerkt, zeg maar gewoon witgepleisterd. In de kamer kon er geen spiegel meer af. De ontwerper van de badkamers had ook wel speciale ideeën: de afloop van de douche is juist in het midden vóór het toilet; gezellig op het WC met je voeten in het water.
Op de tweeentwintigste verdieping is er een soort kroon, een draaiend restaurant, een bar? We gaan ’s avonds eens stiekem kijken en vinden er één grote donkere lege ruimte, nog geen minuut later staan er twee Chinese bewakers met zaklampen om ons vriendelijk maar beslist terug te leiden.

Het vlakke gouden zandstrand van Qinhuangdao compenseert veel; we gaan er ‘s avonds wandelen; er wordt op dit late uur nog gebarbecued, gedronken en het onvermijdelijke vuurwerk afgestoken. En er zitten vooral veel romantische koppels zoals wij…maar dan iets jonger. We trekken er ook ’s morgens om halfzeven op uit. Er liggen veel kleine vissersboten, sommige niet meer dan vlotten met een motortje op. Hier en daar een ingegraven hutje; opslagplaats of zouden de vissers hier verblijven? Ei zo na laten we ons verleiden op dit vroege uur in het koude water te springen; de monding van een open riool doet ons van gedacht veranderen. Heel in de verte zien we ook nog vakantie(?) woningen. Zou dat al het beroemde strand van Beidahe kunnen zijn, waar de regering vroeger elke zomer in conclaaf bijeenkwam?
Beslist een plaats om terug te komen, de zoveelste! Als we ooit eens tijd hebben… maar goed met de nieuwe TGV sta je op twee uur van Shenyang in Qinhuangdao.

Na een vroeg ontbijt terug de baan op, naar Jiaoshan oftwel de Jiao berg. Die is een goede vijfhonderd meter hoog maar begint op zeeniveau en is behoorlijk steil. De voet van de berg begint op nauwelijks twee kilometer van de stadswallen van Shanhaiguan. Je klimt de Jiaoberg op langs de gerestaureerde Muur, die bijna recht naar de top loopt.

Een vermoeiende onderneming, soms zijn er trappen, maar soms ook niet; dan moet je over een hellend vlak omhoog, gelukkig hebben ze er hier en daar al een leuning aangezet. Zoals verwacht zijn er niet te veel Chinezen die deze hachelijke tocht tegelijk met ons aanvangen. De laatste tijd hedden we veel regen en bliksem, maar nu is de zon stevig beginnen schijnen. Halverwege moeten we via een wachttoren passeren; geen trap, je moet met een ladder tegen de muur omhoog; vermits er geen alternatief lijkt te zijn, krijgen we iedereen toch naar boven! Moeten we toch wel met een gelijksoortige ladder aan de andere kant naar beneden! Er helpt geen lievemoederen aan, ik denk niet dat de Chinezen ons met de helicopter zullen komen halen hierboven. Voorbij de toren is de Muur niet meer hersteld, ze wordt ook smaller en we klimmen omhoog tussen de brokken puin; slechts hier en daar ligt er nog een tegel; één voor ééén vallen onze teamgenoten af, je kan hier namelijk afslaan een een hooggelegen klooster gaan bezoeken. Het laatste stuk naar de top is echt klauteren op wat meer een rotspad is dan een muur. Lieve schreef vorige keer dat we een weinig bewandeld stuk van de Muur gingen bezoeken, dat is hier wel letterlijk zo! We geraken stilaan in tijdnood, er is maar 2,5 uur uitgetrokken voor het bezoek, en uiteindelijk maken alleen mijn Amerikaanse collega Nolan en ik het tot de top. Het is een fantastisch zicht: het traject van de muur naar beneden, de draak die door de vlakte kronkelt en heel ver aan de kust de versterkte burcht van de drakenkop. Aan de andere kant het begin van een bergketen, diepe valleien, stuwmeren. Het traject van de Muur is daar niet meer te volgen op een gerestaureerd stukje na dat aan Lego blokjes doet denken. Terug naar beneden hollen om Lieve te gaan helpen; die heeft ondertussen zichzelf overwonnen en is alleen al aan de gevaarlijke afdaling begonnen. Proficiat! We dalen nog een eindje tot zo ongeveer aan het klooster. Daar vinden we de Chinese bezoekers. Die vinden zweten op de Muur maar niets en laten zich met de kabellift tot hier brengen! Wij gebruiken het toestel om naar beneden te gaan, voor Lieve die geen liften gewoon is een griezelige bedoening; van de schrik zingt ze uit volle borst; buiten mezelf en de vogeltjes heeft er niemand last van; ik moet toegeven, ik zit er ook liever in naar boven dan naar beneden!

Het is al goed twaalf uur wanneer wij aan ons busje komen, er wacht ons weer eens een uitgebreide maaltijd met vis en schaaldieren; dan vijf uren rijden, onderweg nog een ijsje en wat vers fruit, en dan opnieuw gaan eten, deze keer in het Koreaans restaurant in onze school. Op Chinese uitstappen aan eten en drinken geen gebrek! ’s Avonds voel ik de maag- en darmkrampen opkomen. De rest van mijn nachtelijke tribulaties bespaar ik u! Na 23 jaar rondhotsen in China dan toch voor het eerst geveld door het Chinese eten! De maandag sleur ik me als een schotelvod naar de les…

2007-05-25T15:28:00.000+02:00

Eindelijk een deftige reeks foto's!!

Zondagse fietsuitstap op 20 mei: plastieken-kommetjes-kleuren-kalligrafie: een immobiliënkantoor annex interimbureau in een dorp

Een tof dorp vlak bij Shenyang; rijhuisjes en lokaal transport

20 mei: lentewind in Shenyang; zo erg is het gelukkig niet overal

Zo zien veel van de woonwijken eruit; gebouwd in de jaren 70 en 80

20 mei: ontvangst door doofstomme protestanten

Lenteavond aan de achterpoort van de unief

De week van één mei is de trouwweek; natuurlijke pose voor de foto aan het strand van Dalian

2 mei: ons 'hotel' aan het strand van Dalian

3 mei:op de wandeldijk van Dalian; tussen het electronisch geweld nog wat houten nostalgie.

Dalian, 3 mei: rollen in bollen

3 mei: overal huwelijken! In een roes van gekleurde papierslingers

Shanghai 2 mei: hoog, hoger, hoogst. We drinken koffie in de vierde hoogste toren van de wereld - de Jin Mao toren- , maar hiernaast groeit alweer een hogere!

Eén mei in Shanghai. Er zijn wel degelijk nog oude buurten.

Eén mei: ook voetgangers worden in etages over de kruispunten gestuurd.

31 april: Eindelijk kunnen terrassen! Puur genieten!

Dit was vroeger het terras van de koloniale paardenwedrennen. Vandaag opnieuw duur en vooral 'grote neuzen'.

Zicht vanuit onze slaapkamer in het appartement van vrienden , 32 hooog in Shanghai

28 April: deze snelheidsduivelin maakt Shanghai onveilig aan 430 km/uur; voor wie het niet gelooft staat het boven haar hoofd geschreven! Lieve in de enige magnetische zweeftrein ter wereld.

Shenyang 27 april: studenten herdenken de verjaardag van de vier mei beweging 1919 met een wedstrijd voor koren.

De leraarscantine van onze universiteit; hier eten we elke middag. Elke dag ruime keuze uit hetzelfde. Lieve betaalt 60 eurocent, Franks' gesubsidieerde maaltijd kost 15 cent.

Lieve aan de kantine in april; intussen staat alles hier in bloei en lopen er ganzen en eenden rond!

Er wordt ook gewerkt! Lieve in haar atelier. Rara, wat schildert ze?

2007-05-25T11:55:00.000+02:00

WOENSDAG 23.05.07
PUCCINI IN CHINA

Onze smeekbede om ons ervan op de hoogte te brengen indien er één of andere activiteit op de universiteit gebeurt werpt vruchten af. We vonden het vervelend dat we nooit van iets weten maar de Chinese collega’s legden uit dat ze er niet aan denken dit aan ons te melden omdat ze dat zelf als een karwei ervaren als ze naar activiteiten moéten en het niet in hun hoofd opkwam dat wij dat net leuk vinden… Zo vernemen we dat er maandag om 14 uur opera gezongen wordt in de faculteit muziek: op hoog niveau, want er is zelfs een Italiaanse muzikant. Een reden om het penseel te laten vallen. Bij het eerste lied gaan mijn nekharen al rechtstaan: Puccini! Prachtig gezongen… Je schrikt van de zware stem die uit zo’n slanke persoon kan komen…
Er is een pianist en een zanger(es). Geen opvoering . Maar de zang is echt mooi en de kledij van de zangeressen spreekt tot de verbeelding: Sisi-jurken , sommige zelfs met hoepel. Maar als sommige dames bij het weggaan hun rok optillen en je langebroekspijpen met gyms eronder te zien krijgt knap je wel even af…
Na zo’n mooi optreden schilder ik verder in zachtere kleuren als ervoor.
Woensdagavond gaan we naar een popconcert op de universiteit. Er treden drie vampen op, en onafhankelijk van mekaar: twee jongens. Ze blijken allen studenten of ex-studenten te zijn maar hebben het vergebracht in de muziekwereld. Bij een jongen gaat de zaal helemaal uit de bol. “Hij lacht zo mooi”, zegt het studentje van en naast Frank. Hij heeft hoge scores gehaald in de Chinese “Idool-versie”. De zaal zat tjokvol, zes van zijn studenten hadden ons zien staan: ze kwamen ons halen, kropen zelf met zes op vier stoelen en lieten ons zitten. En schatjes dat het zijn: ik ben erg blij voor Frank dat hij hen volgend jaar terugheeft! Maar hij moet er toch eens zien achter te komen in welke mate ze hier leren om buitenlanders te vleien: ‘You so artistic’ en ‘we admire you so much’ vliegt me weer om de oren. Staks geloof ik nooit nog een compliment! Dit is teveel van het goede…
Verder gaat het hier vooral om decibels en effecten: draaiende lampen, rook, zeepbellen uit een machine geblazen, uitdagende pasjes met minirokken en hakken en smachtende pop…
De climax van de avond is voor mij de metamorfose bij het laatste lied. Die wordt opgedragen aan de ouders van de zangers die in de zaal zitten. Die vampen van daarnet zijn eensklaps lieve kindjes die huilend op het podium over en met hun Mmamma en Ppappa praten (in het Chinees wordt die ‘m’ en die ‘p’ erg geaccentueerd)…
Tjonge, als ik gisteren Puccini hoorde kreeg ik last van hoogwater, ik weet dat mijn vadertje dat ook zo graag hoort, daarenboven: deze zomer ging ik naar ‘madame Butterfly’. Mijn vader had gezegd: jij gaat zeker huilen. Alleen al daardoor zat ik te huilen en zal ik voor de rest van mijn leven huilen als ik Puccini hoor… Hier was het kitchgehalte té hoog en toch moest ik slikken.
Dit senario heb je haast na elk optreden, zie je ook vaak op televisie op het eind van een show: dan gaan die sterren plots heel erg emotioneel doen, wenen, in mekaars armen snikkend allerlei zeggen en gaat de helft van de zaal meedrijven op een tranenrivier…
Dit hebben we dus ook weer meegemaakt…
En overmorgen vertrekken we op reis voor twee dagen. De uitstap wordt door de unief georganiseerd voor de buitenlandse leerkrachten. We gaan een stuk van De Lange Muur bewandelen, dat niet zo gekend is en we gaan naar het strand…
Ik kreeg deze week een spreuk te lezen: ‘dat een zwerm ongeluksvogels over je hoofd vliegt kun je niet vermijden. Je kunt wel voorkomen dat ze nesten in je haar bouwen.’ Ik kreeg er rillingen van. Ook al kende ik porties pech: ik zié alleen de geluksvogels en voelde me beter nadat ik de spreuk herschrijf: “kijk naar de lucht met opgegeven hoofd, als een zwerm geluksvogels over je hoofd vliegt wees dankbaar en laat ze warme nesten bouwen in je haar.” Wat je doet met woorden en vooral hoé je tegenover de dingen aankijkt is eigenlijk je eigen keuze. Dit leerde ik door te kijken hoe mensen oud worden en door mijn ‘leraars’: “I have no ennemies. I have no friends. I have but teachers…” (JCL*)
Ik kijk uit naar het weekend! Het zal ook goed doen want we werkten erg hard, de laatste weken, je zou het haast vergeten! (daarenboven: ik denk dat we dé oplossing vonden om makkelijker een fotootje mee te geven!)

2007-05-21T12:07:00.000+02:00

ZONDAG 20.05.07
ENTHOUSIAST ONTHAAL DOOR DOOFSTOMME PROTESTANTEN
Ook al schijnt de zon niet voluit en waait het hard: we gaan toch fietsen: de bedoeling was om het vogeleiland te verkennen, aan de andere kant van de stad: twee uur fietsen.
Shenyang oogt qua landschap zo Vlaams dat we zowaar staan kijken op de velden vlak achter onze unief: ze hebben ze onder water gezet en planten er nu rijst op: dit lijkt ons het laatste wat we hier verwachten!
Even verderop zien we volk aan de enige kerk met een kruis op het dak die we hier in de buurt opmerkten. Op de rem: ik wil dat zien. Meteen komt daar een menigte, zo’n vijftig man, op ons af die ons met open armen, letterlijk, ontvangt: ze beginnen enthousiast in de handen te klappen. Frank, die atheïst is, kiest bijna het hazenpad, zo slaat hij in paniek, hij ziet zich al opgesloten in een klooster... Maar ik wil meer weten: hoeveel Christenen zijn er hier? Wie is de priester? Hoeveel missen zijn er en hoe lang duren ze… We gaan in de kerk zitten: de groep blijkt doofstom, sommige mensen zijn ook een beetje ‘eenvoudig’: als we een foto willen nemen willen ze alle vijftig mee op de foto en alle vijftig willen ze aan mijn arm hangen. Wat we intussen begrepen is dat vele mensen in de stad niet meer opkijken van een vreemdeling maar er zijn er nog heel veel die dat eigenlijk voor het eerst in hun leven in het echt van dichtbij zien! De pratende woordvoerder vraagt of we in Jezus geloven. Mijn gevoel voor diplomatie steekt de kop op: hij niet, ik wel. Maar dat gaf niet: Jezus houdt van ons allebei, we zijn beiden welkom. We weigeren het eten, aanvaarden een koffie en een zakje heerlijke kersen. Met de belofte dat ik eens terugkom om een dienst, die twee uren duurt, bij te wonen nemen we afscheid van deze protestanten: doordat de priester zijn vrouw voorstelde, begrepen we dit: bevalt me al veel meer…Deze kerk is één van de twee in Shenyang die speciale missen voor gehandicapten organiseren.
Langs de weg ligt een dood varken. Gelukkig voor ons reukorgaan ligt er nog niet lang maar het zal er beslist nog lang blijven liggen.
Wat die grote neus van ons betreft, de Chinezen kunnen er niet over zwijgen: dit kleinnood , in ons geval grootnood dus, wordt verwend: her en der komen we in walmen heerlijke geuren terecht: bloeiende seringen, of bomen met heerlijke witte bloemen erin, ik weet de naam niet maar feit is dat ik ze eerst ruik en dan zie, niet omgekeerd. Zalig.
Ik weet niet goed wat me overkomt vandaag: Frank ontdekte een weg van het noordwesten van de stad naar het noordoosten, via de buiten; er is zelfs nauwelijks verkeer op is, dit uren aan een stuk! Het is werkelijk héérlijk fietsen! Ik kan zelfs midden in een pad, open en bloot, boven op een heuvel, links ligt een gigantisch veld, rechts een bos met dunne boompjes, een plasje doen, zonder dat één Chinees me ziet!
Op die heuvel vinden we een kleine begraafplaats, iets hoogst zeldzaam hier. De overledenen zijn moslims, die en sommige andere minderheden worden begraven, de Han-Chinezen worden allemaal verast.
We doorkruisen ook dorpen met allerlei uitstraling. Rustige dorpen, maar toch levendig, in tegenstelling met de dorpen waar we vorige maanden doorfietsten: het ene dorpen was toen te hektisch omdat er een drukke baan doorheen liep, in het andere leek alsof nooit iemand thuis was in de huisjes met lage muurtjes omheen de erfjes.
Het eerste dorp waar we doorrijden heeft een hoofdstraat met lage huisjes in de rij, gewoon zonder erfjes, met straatverkoop, geen afval voor de deuren, een park waar één en ander gebeurt, wijken met woonblokken waartussen nette moestuintjes liggen, plaatselijke winkels…
Hier moet ik nu toch drie emailbordjes kunnen vinden om onder mijn plantjes te zetten, van die echt geëmailleerde, made in China! Maar neen, hier begrijp ik dat geëmailleerde bordjes ‘out’ zijn en ik moet mee met mijn tijd, vind ik: ik koop drie plastieken kommetjes (bordjes vind je sowieso niet in China, had ik al moeten weten): een knalgroen, een knalroze, een knalrood: wat kleur in huis kan geen kwaad zeker? Dit is een prachtig dorp. Ah, de week was wat moeilijker, het appartement wat klein voor ons twee maar nu voelen we ons helemaal herleven!
Aan een piepklein rijhuisje staat een schoolbord buiten: mijn ogen vallen erop: elke zin die erop geschreven staat lacht je toe in een andere fel plastieken-kommetjes-kleur. Frank ontleedt de inhoud: het biedt appartementen te koop aan: de prijzen variëren tussen 150 en 300 euro per vierkante meter èn tegelijk biedt hetzelfde bureau ook jobs aan: een ober en een chauffeur kunnen 60 euro per maand verdienen.
Een straatventer biedt ons gratis een koek aan. Uit sympathie kopen we er vier, ze baden in het vet. Nochtans, zo verzekert hij ons, is wordt je van dit vet niet dik en daarenboven: zie eens hoe netjes mijn karretje eruit ziet…
Een ander dorp steelt dan weer mijn hart omdat het vol oude bomen staat.
Verderop, weer wat kilometers erbij, waag ik me in de steegjes vol kleine huisjes die achter de huizen aan de straatkant liggen. Dat vraagt moed want dan ben je echt een voyeur, en Chinezen zijn vrij trots: hun huizen zijn erg arm en dit tonen ze niet graag. Vreemd om van die steegjes op de buiten te vinden: ik waan me in hartje Shanghai.
Helemaal onbeschrijfelijk is het dorp waar men besliste dat landbouwgronden en grote erven die ooit moestuintjes waren en waar wellicht vee op stond niet meer genoeg opbrengen en die ruimten nu ‘volgestapeld’ liggen met recuperatie materiaal. Minstens tot aan hun voordeur: bergen flessen bij de één, bergen afvalhout bij de ander, bergen vodden, metaal, papier, noem maar op…Af en toe een veldje druivenranken, een strookje akker vol uien…
Er staat een stevige bries en dat de velden rond dit dorp uitbundig ‘versierd’ zijn met de gekleurde plastiek zakjes, wapperend in de struiken, de bomen, de stengels op het veld is hier te verwachten.
Gelukkig eten we in het eerste restaurantje dat we tegen komen dat er een beetje doenbaar uitziet, gelukkig, want andere waar ik me durf in wagen komen we niet meer tegen. Trouwens, de schort en de zwarte nagelriemen van onze kok geven me ook de raad om alleen goed gekookte gerechten te vragen.
Eigenlijk zou ik liefst naar huis fietsen want ik heb nu al het gevoel dat ik op reis was: ver van Shenyang. Zoveel gezien, geroken, gehoord. Maar het vogeleiland ligt nu nog op ‘slechts een half uurtje' fietsen… Al snel verandert de sfeer en komen we in de stad terecht: een stad die we ook niet kennen. Dit deel van de stad is zo anders. En ik die dacht Shenyang intussen te kennen… De oostkant van Shenyang is twintig kilometer ver uitgeroepen tot recreatiezone: niet voor niets. Toffe buurten met oude bomen, een rivier waar je kunt langsfietsen door een echt bospark (waarom wonen wij niet in dit deel?), een meer met rondom een vlonder zodat je langs het water kunt kuieren en veel bankjes om bijvoorbeeld kersen van de protestanten op te eten.
Pas om 17 uur, we zijn zes uur onderweg geweest komen we aan het vogeleiland, het grootste eiland in de Hun rivier die langs de stad loopt. Het is inmiddels gesloten maar dat hadden we verwacht. We komen terug: het lonkt.
Nu fietsen we terug in twee uur. Ik voel me heel erg moe maar gelukkig niet zo dat ik zonder kracht zit. Het wordt om halfzeven donker wat gevaarlijk is op de buiten: geen verlichting van de straat, vaak onverharde wegen met diepe putten of stenen, en verblind worden door auto’s met grote lichten die zigzaggend putten proberen te vermijden , net als wijzelf. Bovenop de wind, worden we het laatste half uur getrakteerd op een regenbui. Frank stelt zich even de vraag waarmee we bezig zijn, maar tegelijk geniet hij hier zo van! Nat tot op de huid, het is gelukkig niet te koud, 16 graden, strompelen we ons appartement in. Ik dacht me direct in mijn bed te ploffen maar de hete douche en het slaatje hielpen me erdoor: bloggen om deze heerlijke dag nooit meer te vergeten…

2007-05-19T09:22:00.000+02:00

Dalian, 700 km van Shanghai, 4OO km van Shenyang:

zeelucht doet zo goed na het stof van Shenyang

terug in het zuiden van de stad: oever van Hun rivier: overkant: Olympisch voetbalstadium

dansen als planken, aan de oever van de Hun rivier

2007-05-15T08:35:00.000+02:00

DONDERDAG 10.05.07

Op aanraden van de onderdirecteur bewaarde ik mijn verftubes in een kil, donker kamertje waar het gerief van de poetsvrouw ligt: de poetsvrouw is op de hoogte, hoe frisser mijn verf ligt hoe beter… Vanmorgen bestierf ik het: verftubes weg! Mijn prachtige, supergoede verf, wel dertig zalige kleurtjes: weg! Een hele dag huilend rondgelopen als een kloek op zoek naar haar jongen… De directie is mateloos gegeneerd, al voel ik me het domme gansje. Blijkt dat de poetsvrouw ontslagen werd en wellicht gooide de nieuwe poetsvrouw de verf weg als waardeloos spul. Ze ontkent in alle toonaarden, bang om de job te verliezen. Ik hoopte zo dat ze de container waarin ze alle afval deponeren nog zouden kunnen overhoop halen. Het zou de eerste keer niet zijn dat ik in China een vuilniscontainer laat onderzoeken… 18 Jaar geleden, toen ik in Shanghai was om die tekenwedstrijd te jureren, was mijn koffer verloren gegaan tijdens de vlucht. Elke dag kreeg ik een andere uitleg. De vierde dag zeiden ze me dat ze een fax ontvangen hadden van Parijs: de koffer was verdwenen. Ik, altijd zo lichtgelovig als maar kan, ik geloofde hen niet. Ik wou de fax zien. ‘Weggegooid’ was het antwoord. Met gebarentaal vroeg ik hen de vuilniscontainer te halen en sloeg in paniek als ze het nog deden ook! Midden in het bureau, op het dikke mooie tapijt, vroeg ik die container uit te kieperen en te zoeken naar die fax. Ik vergeet nooit die twee mannen in kostuum met witte handschoentjes aan op de knieën: blaadje per blaadje ontrollend. Wat had ik toch in mijn hoofd gehaald?! ‘miss Lieve Dejonghe?’ Mijn hart stond stil, ze gaven het papiertje, klaar om het hazenpad te kiezen, en ik las: ‘uw bagage komt morgen om XX uur aan in Shanghai, met vlucht XXX’. Méér dan één reden om mijn hoofd in mijn nek te gooien en ‘tsajdien, tot ziens’ te zeggen…
Maar hier staan teveel containers: na een radeloze dag aanvaard ik het: de verf is verloren, weerom 400 euro lichter, samen met de gestolen handtas met nieuwe camera begint het op te lopen.
Met een erg bang hart bekijk ik uiteindelijk mijn voorraad: blijkt dat ik alles wat ik nodig heb nog heb! Met uitzondering van enkele kleuren die ik niet zo vaak gebruik. Ik voel me mateloos opgelucht en fiets naar het badhuis om de stress uit me te zwemmen.
Het zwembad is ontoegankelijk: het water wordt ververst. Ik paai mezelf dan maar met baden in een houten kuip, (in een prachtige, retro houten kuip legt men een dun plastiek velletje waarna de kuip gevuld wordt), sauna, en … een massage. Nu lukt het me pas helemaal om te relaxen al is dit niet echt te danken aan de massage maar aan een goede lachbui: deze jongen, het is telkens een andere totnogtoe, kan drie andere woorden Engels dan de vorige. Hij zegt constant: ‘O my God!’Zijn massage was niet slecht maar dit was er wel teveel aan! Ja, je beleeft hier wat…

VRIJDAG 11.05.07
ZES UUR VERSCHIL MET HET THUISFRONT KAN EEN PROBLEEM ZIJN.

Ik leg een briefje bij de pc: ‘Brigitte bellen’, zodat ik dat vanavond niet vergeet. Ik ga schilderen. Frank komt tijdens zijn pauze om 10 uur even binnen, vindt het briefje en belt impulsief Brigitte: het is voor haar vier uur in de nacht, ze denkt heel even als ze Frank hoort: ‘Lieve is dood’.Aie. Maar hier is ze: alive and kicking!
Ik schilder dat het een plezier is.
’s Avonds gaan we eten met een studente die we al eerder eens ontmoeten. We vallen paf achterover: ze bracht van haar thuisdorp, drie uren per bus!, een zak rijst van 10 kilogram mee voor ons! Naar het schijnt woont ze in een streek waar erg lekkere rijst gekweekt wordt. Ze ziet er treurig uit en jawel: ze wordt een watervalletje van woorden en verdriet: haar opa is net begraven en ze is nog niet bekomen van de dood van haar andere opa, twee jaar geleden. Ze droomt nog van hem. Van deze opa was ze ook het favorietje. Hij gaf haar het beste eten en af en toe tien euro, al had hij zelf tekort. Zij had zo gehoopt dat ze hem, na haar studies geld had kunnen geven en is nu zo ontgoocheld dat dit niet meer zal kunnen. Het is inderdaad zo dat de band met de grootouders hier groter is dan met de ouders die vaak te hard werken. Het is echt aandoenlijk. Mijn hart wordt wat lichter als we het over diëten hebben: Chinese meisjes diëten massaal: kun je dat nu geloven?

ZONDAG 13.05.07
MOEDERDAG MET ROZE ANJERS, WESTERS DANSEN, KIPPEPOTEN EN VARKENSTONGEN

Zaterdag poetsen tot het blinkt. Zo zal het hoogstens een dag blinken. Het poetswater is meteen inktzwart. Serge en zijn vrouw, die we vorige week in Dalian ontmoetten zijn omwille van het stof uit Shenyang gaan lopen.
Verder hadden we bezoek van een collega die in Macao was, vorige week:één en al lof. Ja, indien je de kilometertjes die de buitenlandse leerkrachten vorige week aflegden zou samen leggen zou je aan een aardige afstand komen. Het begint er meer en meer op te lijken dat ons leven écht tekort zal zijn… Na het bezoek gingen we het frisse water van het zwembad uittesten: jawel, het is letterlijk fris maar ik vond dit prettig. Voor het zwemmen voelde ik me doodmoe, maar ik kwam energieker uit het water als ooit: ik zwom anderhalve kilometer! Frank kwam pas later in het zwembad: hij werd opgehouden door een nieuwe attractie: een ligvijver vol kleine visjes die aan je komen knabbelen en sabbelen! Ook dit is er weer niet bij de vrouwen, net zomin als de drie bassins om in te relaxen na een sauna of het ‘imitatie strandje’ om te rusten. Indien ik Chinees sprak zou ik over deze vorm van discriminatie eens praten, tenslotte vragen ze ons wel dezelfde entree.
Vandaag moederdag, ook hier. Overal worden roze anjers verkocht. Ikzelf ontving ‘een bloemenkaart’ van de jongste en stuurde zelf bloemen naar mijn moeder: ‘rode’ zei ik, als symbool van mijn verblijf in het Oosten…Blij gemaakt worden en blij maken, dit is mooi…
We fietsen 45 kilometer, naar de andere kant van de stad, naar een groot park aan de oever van de stroom. Daar hebben we een afspraak met de Chinese vriend van Frank, Yang die vond dat springtime a good time for love is, en dus een would-be liefje mee brengt. Het wordt een heerlijke namiddag! Wij zorgden voor drank en fruit. De ananas is hier legendarisch lekker: voor de rest van mijn leven zal ananas en China voor mij één begrip zijn. Op de universiteit verkopen ze overal een spie ananas op een stokje voor 1 kwai (10eurocent): we kopen er elke avond. Nu pronken we met een volledige ananas, op een knappe spiraalvormige manier van de schil ontdaan. Yang bracht eten mee: we zijn weer een ervaring rijker: kippenpoten, jawel, alleen de poten, kippennekken, daar peuzelde vroeger ons mama aan, en varkenstongen… en gelukkig een mengeling van gepekelde groenten met pindanoten.
Met Yang kun je veel lachen. Hij kent alleen Engels vanuit de boeken en begrijpt me dus nooit. Als ik zeg: Yang, these ese funny, dan zegt hij ‘funny, what ese funny: f-u-n-n-y?’ Zo gaat een namiddag wel snel voorbij!
Frank speelt met het liefje Chinees schaak en verliest twee maal, de oorzaak is een extra stuk die er bij het klassiek schaken niet bij is: het deed hem de das om. Hij is er van onder de indruk. Vlakbij arriveerde een groepje veertigers per fiets én ze hebben muziek bij om te dansen. Ik kan me natuurlijk niet bedwingen en ga meedoen. Maar ik doe het niet goed en zal het nooit kunnen, zoveel is zeker. Kun je je voorstellen: ik mag me niet bewegen als ik dans! Niet door de knieën gaan, niet met de heupen zwieren: niets! Stokstijf pasjes zetten! Het opmerkelijkste is wel dat zij stijf als planken ontzettend elegant dansen. ‘Dansen in Westerse stijl’ zo noemen ze dat: twintig jaar geleden zag je dit hier niet. Het grappigste van alles dat zij het deze Westerling met overtuiging uitleggen en zeer afkeurend zijn als ik het anders doe!
We zijn allen super tevreden van ons dagje picknick. Trouwens Shenyang is intussen wel groen geworden, maar het groen is frêle, klein van blad en monotoon, in vergelijking met Shanghai. We volgen eens de hoofdbaan niet, we kennen de stad nu genoeg en hebben voldoende energie om nog wat te experimenteren. Onmiddellijk valt op dat de blokken die tussen de chique wooncomplexen langs de grote lanen liggen nog helemaal anders zijn! Kleiner, rommeliger, chaotischer, rudimentair. Er moet nog veel gebeuren maar er gebeurt veel.
Eergisteren fietsten we in onze buurt: dat was drie weken geleden. Het lijkt overdreven maar het is het niet: we herkenden ons bijna niet! We schreven vaak over ‘de buiten’ vlakbij onze unief. Wel de huisjes waar ik het over had, nette huisjes met nette erven maar vuile straatjes: ze zijn ze aan het slopen! Een half dorp tegelijk weg. Dag buiten: er komen gigantische woon- en schoolcomplexen. De laan met oude bomen die ik pas enkele weken terug ontdekte en waar ik zo gelukkig om was: afgesloten: dag laan… De buurt, aan de andere kant van de unief, waar we graag onze groenten gingen kopen, buiten aan de stalletjes: alles weg! Tegen dat wij hier weggaan wonen we eenvoudig weg in de stad Shenyang en niet aan de rand. Ik vraag me ook af waar al die mensen nu heen zijn. Dit moeten we toch op één of andere manier te weten komen. Het ergste zal het wellicht gesteld zijn met de gastarbeiders die hier vaak semi-legaal wonen en werken… Ik lees net een boek ‘Vita’ over het leven van de Italiaanse immigranten in Amerika rond 1910: ik denk dat de vergelijking met de Chinese gastarbeiders anno 2007 opgaat. Opnieuw de verzuchting: In Indië en veel andere landen is het even schrijnend, je hoort er alleen minder van, en China doet veel, er gebeurt veel, er moet nog veel gebeuren.. maar hoe het migrantenwerk kan aangepakt worden? Ik kan niet tegen mensen die kéihard moeten werken en toch niets verdienen. Er zijn beslist grote groepen die niet blij zijn met de gevolgen van de vrije markt.

MAANDAG 14.05.07

Het opsturen van ons adres in Chinese karakters naar België loonde: ik ontvang een brief geschreven op 2 mei. Een lieve, dappere, wijze, hartverwarmende brief, dank je Laura.
Ik schilder, zwem, bij thuiskomst word ik verwend met een slaatje, pannenkoeken én een rode geranium en ik blog.
Het is bijna middernacht: onder ons raam zijn de padden aan het kwaken in koor en morgenochtend om vier uur nemen de vogeltjes de zang over… Het is dan al licht en met wat geluk wordt het weer een zonnige dag met zo’n 23à26 graden, met wind weliswaar.

2007-05-09T17:22:00.000+02:00

VRIJDAG 27.04 WE MISSEN DE ZANGWEDSTRIJD NIET

Het werd een drukke dag, net zoals het hoort vlak voor een reis: nog hard werken, wassen, poetsen, en koffers pakken. Moeilijke koffers want normalerwijze mogen we in Shanghai 28 graden verwachten maar ook hier speelt het weer een bizar spelletje: de kennissen van Frank die ons verwachten mailden dat het is er slechts 12 graden is en het zou er regenen… Daarenboven willen we na ons stadsbezoek enkele dagen naar zee wat eigenlijk ook een andere kofferinhoud vraagt. En het pakken moet snel gaan want ik wil DE zangwedstrijd niet missen!
Om 18u30 snellen we erheen, een half uur te laat. Maar dat blijkt geen probleem te zijn: de optredens gaan door in een mega grote zaal, niet ver van ons appartement trouwens, met een mega groot podium en een mega grote ruimte voor het publiek: mega breed, mega hoog, mega diep. Wat meteen opvalt is het mega groot contrast tussen de discipline op het podium en de chaos van het publiek. Er wordt binnen en buiten gelopen, gelukkig: zo valt ons te laat komen niet op, luid gebabbeld onder mekaar, gelachen -af en toe om wat er op het podium gebeurt - , men wordt ongegeneerd opgebeld of men telefoneert zelf luid en krachtig…
De vele, vele groepen tellen telkens wel 100 zangers en zangeressen. Elke groep mag twee liederen brengen. Terwijl een groep zingt komt een andere groep vrij onopvallend binnen en stelt zich links naast het podium paraat op. De groep die zong verdwijnt rechts van het podium en tegelijk komt de nieuwe groep op het podium: telkens honderd zangers die wellicht niet eens zovaak konden oefenen op dit podium schuiven onzichtbaar op hun plaats, dit in een minimum van tijd. Tijdens het anderhalf uur dat wij bleven zagen we minstens tien groepen doorschuiven, zingen, doorschuiven… Het contrast tussen de orde ginds en de wanorde waartussen we zitten is echt enorm. Daarenboven hebben de meeste groepen hun supporters mee: na het zingen schieten her en der trossen GSM-lichtjes aan als zwaailichtjes, worden spandoeken ontvouwen er wordt er vooral luid gegild.
Het gezang is aandoenlijk Chinees, met als uitzondering de groep die ik hoorde oefenen: Beethovens Ode an die Freude klinkt ook vreugdevol in het Chinees en o zo vertrouwd. Sommige groepen kleden zich erg trendy: een rij allen in witte plastieken bustierjurkjes met witte lange handschoenen , de volgende rij hetzelfde maar groen, de rij hogerop geel, de rij een trede hoger blauw. Alle zangers staan netjes rechtop, handen naast het lichaam te zingen. Wanneer de linker helft van de zangers perfect gechronometreerd tegelijk hun bovenlichaam een beetje links overhelt, tegelijk hun linker hand tot schouderhoogte omhoog brengt dit terwijl de rechter helft van het podium rechts overhelt en de rechterarm omhoog welt de gedachte die me hier zovaak overvalt terug in me op: ben ik toch een gelukzak dit allemaal te mogen beleven! These ese China! Uitzonderlijk tooide een groep zich in traditionele kledij. Zij voeren ook een grappig spel op, tijdens het lied met jagers en konijnen. Andere groepen besteedden heel veel centen aan hun outfit en verschijnen in kleurrijke, lange suitekledij. Maar de jeans en t-shirts, al dan niet met een knipperend rood lichtje zoals ik op mijn fiets gebruik, op hun borst gespeld –zie je het voor je: zo’n honderd stuks en geen één batterijtje dat er de brui aan geeft - ontbreken ook niet. Een groep treedt eenvoudigweg op in allen hetzelfde trainingspak.
We verlaten de zaal voor het einde want de maag knort en we moeten verder inpakken en vroeg gaan slapen: morgen om vijf uur staan we op en vliegen we naar Shanghai: ik kijk er erg naar uit, het is voor mij als het weerzien met een oude geliefde: zal hij veel van zijn haren verloren zijn? Een bolle buik hebben en hangende schouders? Of een grijze haardos die hem alleen charmanter maakt? Zullen we net als toen niet uitverteld raken of kijken we na de schok van het weerzien mekaar sprakeloos aan zonder verder te weten wat vertellen aan mekaar?

ZATERDAG 28.04: OOG IN OOG MET EEN OUDE LIEFDE

De vlucht verloopt naadloos. Bij aankomst in de luchthaven hebben we de keuze: gaan we met de bus naar de stad? De metro en bus? Een taxi? Of de sneltrein: een attractie op zich: het is een zwevende trein –klinkt erg akelig, zo zonder wielen- die in zeven minuten tijd een afstand van 35 kilometer aflegt aan 430 kilometer per uur maximum snelheid. Ik vraag Frank of mijn tong vanachter in mijn mondholte zal komen te hangen en dan daar voor eeuwig zal blijven of wat het effect is van dit geweld. Het antwoord is: geen effect: je merkt het niet. Omdat ik hem weer eens niet geloof kies ik voor het bewijsmateriaal. Zoals steeds heeft hij gelijk: je merkt het niet. Erger: in de treincoupe kun je de snelheid digitaal aflezen. Wanneer die aangeeft dat je al 250 rijdt geloof je dàt ding weer niet! Je verliest alle referenties van snelheid net zoals ik straks tussen de wolkenkrabbers mijn verhoudingen van hoogtes zal verliezen. Ik wil een foto waar ik onder het cijfer poseer wanneer hij 430 kilometer aangeeft. Frank knoeit even met het toestel, moet nog eens proberen: het gaat moeilijk want jawel: op dat moment schudt de trein toch even maar dat moment is zo voorbij: we nemen al gas terug om op tijd te kunnen stoppen. Zeven minuten en we staan 35 kilometer verder.
Siemens ontwierp dit geweld maar de Duitse regering had het geld niet om het uit te werken: de Chinezen zijn de enige totnogtoe die het hebben.
We nemen nog een metro tot de wijk waar we verwacht worden bij Jan en Arlette. Dat we nu ondergronds het centrum binnenrijden is de tol die ik moet betalen voor mijn zweefavontuur… Als ik uit de grond kom stappen herinner ik me meteen waarom ik destijds verliefd was op deze jongen: hij had prachtige platanen en hij heeft ze nog: knappe, groene , oude platanen! Frank stapt in stevige pas naar het adres waar hijzelf enkele maanden geleden verbleef: ik moet aan de teugels trekken: laat me kijken, laat me genieten, laat mij ruiken! Groen en bloemen: het is duidelijk dat deze stad een stuk zuidelijker gelegen is dan ons Shenyang en dat hij oud is: een kronkelend stratenplan, in tegenstelling tot de brede, rechte lanen van onze stad. Jan en Arlette gaan meteen twijfelen aan mijn toerekenvatbaarheid (wij kennen mekaar alleen van mailen) als ik vertel dat ik de lucht zuiver vind. Toch is het zo: je hebt hier natuurlijk net als bij ons, de stadspollutie en er is ook veel afbraakstof maar hier heb je het vocht, de regen die het stof laat liggen en er is niet het zand van de woestijn dat nu heviger dan ooit door Shenyang waait. Zo komt het dat je zelfs je normen van frisse lucht gaat verleggen…
Nog voor we kennismaken blijf ik hangen aan het beeld van hun straat. Een cliché beeld waar ik moet naar kijken: enerzijds hun woonwijk die bestaan uit tien, twaalf blokken van 35 verdiepingen hoog, met knap groen ertussen, goed bewaakt en aan de overkant lage, oude huizen in Shanghaistijl met ervoor stalletjes en kraampjes met fruit en allerlei. Eigenlijk ben ik blij dit te zien: ik hoorde zo veel verhalen over Shanghai dat zo veranderd is dat ik hier dit beeld niet eens meer verwachtte. Maar het is duidelijk: achterom zijn de bulldozers al aan het werk…
Nadat ik een beetje bekomen ben van rondlopen in een appartement op 31 hoog, sjiek en groot, - wat een contrast met ons sober wonen in Shenyang, ik voel me eentje van den buiten die naar den stad komt-, bekijk ik goed mijn gastheer en gastvrouw: de mailtjes krijgen een gezicht: Jan en Arlette! Het klikt. Al snel drinken we thee, uit elk een verschillende kop, (leuk ideetje: ze kochten allerlei verschillende theekoppen die samen op een kast staan en een knap groepje vormen) en praten honderduit en echt interessant Allen hebben we dezelfde taal (kun je je voorstellen dat ik daar van geniet: Jan en Arlette hun oren tuiten een week later nog na) een beetje letterlijk en figuurlijk: we zijn allen in China gaan wonen en werken voor een kortere tijd, met open mind, oren en ogen. Maar er zijn twee grote verschillen: Eén: Frank werkt in het onderwijs, Jan start hier zijn eigen firma en werkt met de belangrijke firma’s van deze bizarre maatschappij. Twee: wij werken in een omgeving die Chinezer dan Chinees is in dit land en zij werken in dé stad die altijd al meer Westers dan Chinees geweest is: Shanghai: hier floreerden de hoeren, hier was opium de kwaal, hier zat destijds het buitenlands kapitaal en hadden de buitenlanders hun eigen wetten; nu is het buitenlands kapitaal terug… samen met veel, heel veel Chinees kapitaal. Het contrast is gigantisch, bescheidenheid is een onbestaand begrip (je kunt momenteel ‘de beurs voor miljonairs’ bezoeken), en de concurrentie kent nauwelijks regels. Kortom een andere ervaring als die van Frank, al heeft ook hij zijn ervaring met het zakenleven van zijn vroegere bezoeken en werken met Chinezen: het hedendaagse China mag dan veel veranderd zijn: hun manier van aanpakken blijkt vaak dezelfde als destijds… Enfin, wie in Shanghai zit kent China zeker niet, wie alleen in het Noorden verblijft evenmin. Daarom is dit gesprek en uitwisselen van gedachten de tijd zo waard.
Arlette roept bij de jonge Chinezen hetzelfde beeld op als ik:
‘O, dàt deden onze ouders ook: fietsen noemt dat!’: haar terras op het 31ste is getooid met hortensia’s en ander fleurig, in het fietsmandje voorop hierheen gebracht.
We gaan even de stad in, Frank en ik. Hij neemt me mee naar het park waar het museum voor Hedendaagse kunst staat. Een prachtig park. Of het écht architecturaal prachtig is kan ik eigenlijk niet zeggen: ik lette daar niet zo op omdat ik genoot van het groen: ik was vergeten hoe groen groen kan zijn! En hoeveel soorten groen er bestaan! Het is dan ook nog zo ontworpen dat sommige paadjes echt onder struiken en bomen door lopen: net wat ik nodig had!
Een hele groep mannen en vooral vrouwen die zacht en lief staan praten in het park? Dàt kan alleen zijn om hun zoon of dochter te verpatsen! Jawel, het is waar: het is zo’n bijeenkomst waar ouders hun grootste goed aanbevelen of de juiste partij voor hun ‘goed’ zoeken… en jawel, de norm wordt bepaald door de grootte van de bankrekening of het aantal vierkante meter van de woning… Gelukkig dat we weten dat die arrangementen niet zo bindend zijn als in andere landen waar echt gearrangeerd wordt en vaak geen weg terug is.
In het museum wordt net een tijdelijke tentoonstelling opgebouwd. Terwijl we naar het dakterras gaan, op zoek naar de cafetaria kunnen we een glimp opvangen: hedendaagse Amerikaanse kunst, ziet er erg goed uit.
Dat vergeef ik Shenyang nooit, en ik zal niet ophouden met erover te sakkeren: waarom heeft het geen mogelijkheid om buiten te eten of er begot een koffietje, laat het een theetje zijn, te drinken! Op het dakterras met zicht op het park geniet ik van een Martini, Frank van een advokaatje… het leven lacht.
We wandelen door de straat met boekenwinkels en schilderwinkels: bij eerste kennismaking vind ik ook hier mijn gerief niet: het is het land van inkt en waterverf. De olieverf die ik zie is minderwaardig. Gelukkig ligt er bij Jan en Arlette een pakje voor me klaar met spullen uit Belgie die iemand voor me meebracht! Daar kon ik nu echt op de hedendaagse techniek van mailen en veel goodwill van een goede winkel en mensen die ik niet eens ken, rekenen! Oef…
De stad charmeert als stad mét zijn prachtige wolkenkrabbers en hoogbouw en zijn laagbouw, al dan niet gerestaureerd maar er is de typische Shanghai laagbouw. Oude dingen om je heen maken leefbaar, zachter. Ik heb de combinatie nodig: een wind die me op de toekomst wijst en tegelijk een bries met een verhaal uit het verleden, niet als een curiosum of als een museum maar waar nog in geleefd wordt, dat gekoesterd wordt. Shanghai heeft het nog, weinig maar het is er en het zal er blijven, denk ik. Dat doet me goed om zien.
In tegenstelling met onze stad kun je hier perfect functioneren zonder een woord Chinees te spreken. Alles tweetalig, als het al niet eentalig Engels is. Dit is Shanghai steeds geweest: een metropool. Maar het is natuurlijk waar dat de kloof tussen die Westerse-Chinese wereld en het echte-China gigantisch is. Je betaalt al snel voor een koffie 5 euro, terwijl een gewone Chinees die 200 euro per maand verdient al tevreden mag zijn. Ik geniet van deze stad als vakantieverblijf maar ben ook erg blij dat we hier niet terechtgekomen zijn voor een jaar of langer.
Om zeven uur haasten we ons naar ‘huis’: een avondje met Jan en Arlette en een koppel, hij uit Engeland, zij uit Frankrijk. Ze woonden net jaren eerst in Indonesie en daarna in Japan en sinds drie jaar in China. Mevrouw went niet aan China, Japan vond ze heerlijk. Ik moest vreselijk lachen toen ze vertelde dat ze het hoog tijd vond om Japan te verlaten toen ze merkte dat haar man die er zaken deed, op een gegeven moment buigingen maakte terwijl hij telefoneerde! We bedachten welk signaal ons hier zal aangeven wanneer wij China moeten verlaten:iemand zei: als je begint te spuwen bijvoorbeeld. Dat ik dat al doe verzwegen we… Het werd een prettige avond vol verhalen over allerlei wereldervaringen maar ook omdat de kookkunst van Arlette ons waarlijk deugd deed; ze kookte Belgisch: kaastoastjes en gevulde champignonhoedjes als aperitiefhapjes, ik was het bestaan ervan haast vergeten, en een coq au vin ‘à la chinoise’. We genieten een beetje verdwaasd ons afvragend hoe wijzelf zullen koken als we terug in Belgie zijn: hier, met ons éne kookplaatje en de weinige ingrediënten die wij in onze buurt vinden eten wij vrij Chinees…

ZONDAG 29.04 KUNST IN EEN OUD FABRIEKSPAND
We brengen de dag samen door in een oud fabriekscomplex in Moganshan straat, waar een honderdtal galerieën die hedendaagse kunst brengen gehuisvest zijn en waar ook kunstenaars hun atelier hebben; het is gelegen naast de Suzhou rivier. Gisteren was het er nog erg alternatief, vandaag al veel meer trendy en morgen te fancy zodat de doorsnee kunstenaars er al niet meer zullen kunnen huizen omdat het te duur wordt… Ze weten het al: sommige zijn al gaan lopen en hebben reeds een ander pand gekraakt… Jammer.
Samen, met zijn vieren, hedendaagse Chinese kunst bezoeken, in galerieën, lijkt ons erg interessant. Het is het ook. Mekaars reacties zien, merken wat een ander knap vindt is reuzeboeiend. Ik verwittigde Jan en Arlette: veel commentaar mogen ze van mij niet verwachten: ik ben absoluut niet iemand die oordeelt, noch veroordeelt, daarenboven begeef ik me zo graag op de grens tussen kitsch en kunst dat het verwarrend kan overkomen. Ook omdat ik een kunstwerk nooit bind aan een bepaald interieur. Het omgekeerde is eerder waar: ik fantaseer vaak over hoe een eigenlijk lelijk of kitscherig werk perfect zou staan in een totaal ander interieur, bijvoorbeeld een designinterieur. Of hoe een lelijk werk fantastisch zou kunnen worden door een andere presentatie rond het werk, of hoe een lelijk interieur supertof zou kunnen worden door de aanwezigheid van een tegenpool…Dat vind ik zo’n leuk spel, zo veel spannender dan de vaak veel te voorspelbare combinaties die ik om me heen zie en zo ‘de norm’ zijn. Het is een spel dat ik me in galerieën meer permitteer dan in een museum. Een museum is ernstig, daar denk ik niet aan een interieur, dat mag haast ook bijna niet meer! Maar galerieën zijn zo zalig menselijk! Het is een genot dat ikzelf slechts enkele jaren geleden herontdekte na jaren galerieën vermeden te hebben en alleen te kijken naar kunst in musea… Ik was vergeten hoe menselijk kunst kan zijn en mag zijn… Hier, net als in onze galerieën, zie ik veel menselijke én daarenboven Chinese kunst. Jawel, Chinees. Zoals ik ooit schreef: 18 jaar geleden hield ik een toespraak in een academie, hier in Shanghai waarin ik vroeg om niet te blijven steken in het na-apen van Westerse kunst en een eigen, Chinese taal te ontwikkelen, gebaseerd op hun ontzettend knappe gave om met weinig lijnen op een virtuoze vlotte manier veel te vertellen. Ja, het moest kunnen, los van de bekende traditionele schilderkunst of net wel als toen maar in het nu, dacht ik toen. Jawel, het kan: ik zie het vandaag. Er is na-aperij, natuurlijk maar er is ook veel eigenheid, veel kracht, veel gezond zoeken te zien, vond ik. Ik geniet erg en kan niet oordelen. Op het eind van de dag, tijdens een etentje in een Chinees restaurant maken we een balans op van wat ons bijbleef: ook dit is leuk om met zijn vieren te kunnen doen. Het liep vrij gelijk, al houdt Jan meer van kunst die iets decadent heeft, zeg ik het juist, Jan? Een confrontatie die ik niet meer zo expliciet wil voeren via kunst,( jawel, ik zei expliciet want o ja, mijn opengebarsten bolsters logen er ook niet om…) Ben ik een softie geworden? Ik denk het niet. Ikzelf zag dat misschien niet iets teveel in onze Belgische musea, hoe erg ik ook van hedendaags hou, enkele jaren terug had ik te vaak het gevoel dat het bijna één van de normen voor kunst was: als het niet choqueerde, decadent was, pornografisch was kwam het geen museum binnen. Onder andere als reactie daarop schilder ik nu zoals ik nu schilder. Ah, wat is het een zalig ding om over te denken, wat zou een maatschappij zijn zonder kunst…
En in dit restaurant krijgen we tijd om te denken en te praten: volledig tegen de gewoonten in brengt men hier schotel na schotel…
Zoals overal in Shanghai zitten we tussen veel buitenlanders.

MAANDAG 30.04.07
Ik had hen hier in Shanghai en mijn echtgenoot verwittigd: mijn honger naar cultuur was groot. De respons blijft niet uit. Frank en ik gaan naar het Shanghai Art Museum: het vroegere gebouw van de koloniale paardenrenbaan. Als je op het dak zit kun je de situatie van weleer een heel klein beetje voorstellen: de paarden die rond dit park liepen, dat destijds aan de rand van de stad lag en nu midden in het centrum.
Er loopt een tentoonstelling van Lin Ximing: een Chinees kunstenaar van 82 jaar. Ik vond deze overzichtstentoonstelling bijzonder interessant. Ik krijg veel de vraag of Chinese traditionele kunst niet te stereotiep is. Deze tentoonstelling bevestigt het antwoord dat ik steeds geef: als de kunst gemaakt is op een éigen manier, vanuit eerlijke eigen emoties en met kennis van die traditionele technieken en de toeschouwer zich openstelt voor de leefwereld van de kunstenaar en goed kijkt, voelt hij dat het goed zit. Het probleem is vaak dat wij zo gebrainwashed zijn met normen van wat hedendaagse kunst moet zijn dat we vastzitten.
Wat die man telkens opnieuw doet met zijn traditionele technieken is verbluffend. Er zijn schilderijen met de vlotte inktstreken, minimalistisch en direct zoals we de traditionele schilderkunst op zijn best kennen: ontzettend knap. Maar nog meer onder de indruk ben ik van zijn gedurfd zetten van grote massieve zwarte inktvlekken, dit zijn bergen of bergketens, of het logge lijf van een paard, een stier of een haan, of een dak van een huis, of gigantisch uitvergrootte vissenkoppen. Ze stààn er als een abstracte vorm.
Als massieve vorm, zonder zintuigen schildert hij ook mensen. Erg gedurfd.
Op andere schilderijen sta ik verbluft van zijn speelse onderbroken lijnenspel: het lijken de olijfbomen van Van Gogh wel!
Enkele werken vertederen mij uitermate omdat ze zo eerlijk zoekend, op het randje van onhandig door een virtuoos, geschilderd zijn. De badende naakten vergeet ik nooit.
Het is de eerste keer dat ik een overzichttentoonstelling van een Chinees schilder te zien krijg en dit geeft me een ander boeiend aspect: hoe werkte de man zich doorheen al die turbulente tijden van China, de laatste eeuw? Jawel, zijn werk van de jaren ’60 is soms een traditioneel landschap maar vaak geëngageerd werk: stoere arbeiders aan het werk, lachende boerenvrouwen aan het werk en met een boekje in de hand: werken en tegelijk als volwassene leren lezen…In de jaren ’60 werkte hij veel met papierknipsels: ik zag tot deze tentoonstelling nooit revolutionaire papierknipsels!
De man heeft ontzettend veel gewerkt. Tja, ook nu voel ik me gesteund: een kunstenaar moet veel werken, dat is een feit.
Een verdieping hoger hangt het werk van een hedendaags Chinees kunstenaar die gigantisch vergrote koppen schildert van mijnwerkers. Hijzelf was zelf ook mijnwerker. Deze schilderijen zijn ontzettend knap! Ik heb spijt dat ik de cataloog niet kocht maar het gewicht van de cataloog van vorig kunstenaar dat we al meesjouwden, weerhield me. Nu weet ik niet eens zijn naam meer. Erg jammer, het was hoogstaand! Je ruikt het harde mijnleven doorheen zijn verf.
In een deel van de bovenverdieping hangt het werk van een ander Chinees kunstenaar die hier permanent hangt. Een man die blijkbaar veel reisde:interessant. In de andere zalen zien we het werk van een Frans fotograaf, en een Japanner. Maar we zien ze eigenlijk niet meer: we zijn uitgeteld. Jammer, want Jan vertelde later dat die wel erg knap waren.
Op het dakterras van dit hoge gebouw gaan we eten. Ik krijg hier helemaal een kick! Zowel van het uitzicht over de wolkenkrabbers als van de architectuur van dit terras. In al de trendy gebouwen van Shanghai zie je de allerknapste constructies en combinaties! Top! Hier combineerde men dit oude gebouw met een stijlvolle trendy glazen gaanderij rond een patio. Van op het terras rond die gaanderij heb je dan een schitterend zicht op de stad. En de weergoden zijn met ons: al regende het: we kunnen eten in de zon.
We moeten ons haasten om nog op tijd het museum van Stedelijke Planning te bezoeken: wou Frank zien, en ik zeg daar ook niet neen tegen. Maar het valt niet zo mee. Indrukwekkend van concept, overdonderend, zoals we al in andere steden zagen maar niet echt informatief – de essentie verdrinkt in te veel details. Een hoogstandje van techniek vind je in een ruimte waar een virtual reality show getoond wordt. Je zoeft er over de stad, je zoeft er over de snelwegen alsof je in een wagen zit aan topsnelheid maar dan laten ze die wagen bijna tegen een andere rijden zodat je echt je hoofd moet afwenden , je zoeft over het water: van er nu over te schrijven alleen word ik alweer misselijk! De show toont wat er is en wat nog bijgebouwd wordt: nog grootse plannen!
De beneden verdieping is mijn ding: in houten kasten met schuifpanelen, lekker retro, kun je oude naast nieuwe foto’s van de stad bekijken. Oef, hier kom ik tot rust.
Hier in dit gebouw loopt ook een tentoonstelling van impressionisten met De Provence als thema. Dit konden we gelukkig ontwijken want hier in China de Provence zien zou me helemaal verwarren: kàn er echt niet bij!
We wandelen nog wat door een deel van de oude stad. Hier ben ik helemaal verwonderd dat ik deze toestand nog vind in Shanghai! Werkelijk Shanghai zoals ik het twintig jaar geleden vond! Ik kan mijn ogen haast niet geloven: en dat pal in het centrum vlak naast het oude deel dat inmiddels een supertoeristische attractie geworden is… Daarenboven begint het te regenen: de donkere lucht met in de verte wel een heldere lucht geeft een zeer bijzondere sfeer. Kleine lage huisjes, vol mensen binnen en buiten, tussen de huisjes gangetjes waar rommel staat maar waar ook gekookt wordt…dit is nog het oude Shanghai met de slechtste en de kleinste behuizing van heel China.
Ik kocht een tof kijkboek over de woonsituatie in Shanghai: een jonge man fotografeerde gedurende jaren het interieur van tweehonderd mensen en vroeg hen ook een kleine commentaar op hun leven. De woonsituatie is zoals voorspelbaar erg uiteenlopend. Een werkloze man woont zelfs op een sofa OP het terrasje van zijn zus! Veel gezinnen hebben een éénkamerwoonst, leven, koken, slapen in één ruimte van 3 op 3 meter met twee, drie mensen tot en met een migrantengezin met vier kinderen. Een lokale tandarts leeft én werkt in zo een ruimte, met wat hij van de armere Chinezen verdient is niets groter te betalen..Daartegenover staan super-deluxe interieurs met een badkuip in empirestijl midden het salon van de presidenten van privé-firma’s. Blijkbaar is dat hier een hype want het komt verschillende keren voor. Ook de middenklassen (professoren en dergelijke) hangen heel veel geld aan fancy interieurs in nieuwe appartementen die met Europese flats kunnen concurreren. Vele klagen dat ze veel te veel moeten werken wat wellicht zo is maar het verliest kracht omdat er ook veel zijn die klagen omdat ze sowieso moeten werken. Ik vraag me af welk antwoord de mensen zouden geven bij ons om kort te beschrijven wat ze van het leven vinden: interessant ideetje, maar of het resultaat een waarde heeft is een vraag, toch vond ik het boeiend omdat zoveel diverse mensen aan het woord komen.
Het is moeilijk om in Shanghai een taxi te pakken te krijgen, stel je voor maar het is zo: je hebt tijd nodig om er een te vinden. Al een beetje in wanhoop omdat we te laat zullen komen op ‘het’ trouwfeest vinden we er toch één. We zijn net op tijd voor het spektakel in de schouwburg, ‘Het Lyceum’: het onderwerp is een Mongools huwelijk.
Achteraf voelen we ons voor onze 28 euro per persoon wel belazerd. Jawel, de kostuums waren mooi, maar het spektakel was te schools. Er zaten twee, misschien drie choreografisch sterke scènes in: waarom niet meer? Jan viel zelfs in slaap. Alle begrip. We troosten ons met een biertje op een terras. Weerom een erg trendy zaak waar een biertje minstens vier euro kost maar het is ook hier erg knap en gezellig zitten.

DINSDAG 01.05

Om 11 uur begin ik aan het Shanghai Museum. Hier is een vaste collectie van allerlei te zien. Op de vierde verdieping: een muntencollectie en een collectie kledij van de minoriteiten. Daarnaast ook Chinese meubelen en een jade collectie.
Op de derde verdieping: traditionele schilderijen op rol. Op de tweede verdieping ceramiek en op de eerste verdieping brons en sculpturen. Niets dat me nu ECHT interesseert, dàcht ik. Ik neem zo’n audiotoestel en binnen de twee uur ben ik hier buiten, dàcht ik. Frank bezocht het museum in november: hij gaat buiten een boek lezen: om 13 uur spreken we af.
Om 13 uur bel ik hem op om te zeggen dat ik pas halverwege ben! Als ik buiten kom om 15uur30 weet ik hem te vertellen dat men mij eigenlijk moet invalide verklaren! Mijn handicap is dat er teveel is dat mij interesseert. Een erg lastig leven is dit.
Ik dacht: ik begin boven: die munten daar vlieg ik door, dat interesseert mij niet. Wist jij dat het oorspronkelijke geld van China schelpen waren? Dat die gevolgd worden door metaal in de vorm van een soort zwaard met een soort rond handvat? Dat het uiteindelijk dat handvat was dat overbleef en de uiteindelijke vorm van geld zo ontstond? En die oude munten die we kennen: rond met een vierkant gat in het midden: dat die rondheid wijst naar de hemel en dat vierkant gat naar de aarde: wist u dat? Ik niet en ik vond dat allemaal zo boeiend!
Net zo boeiend vond ik het dat de voorloper van de Thonet stoel hier eigenlijk ook in China stond…
Of dat er hier jaden ringen gevonden waren van 51 eeuwen voor Christus? Ik kan me daar niets meer bij voorstellen: 51 eeuwen voor Christus: ik dacht dat ik verkeerd las! Ze vonden die ring in 1973: dat moet lappen gegeven hebben: kun je je voorstellen dat je die archeoloog bent die dat vindt? Ik wel: ik stel me dat dan allemaal voor! Ik stel me ook voor dat ik dat prachtig konijnsculptuurtje uit jade vind: 13 de eeuw voor Christus: mooi!
Hoe kan een mens hier een verdieping lager geraken met al dat moois?
Kun je je voorstellen dat men 300, jawel 300 potten moet bakken om die ene mooie keramiekpot te hebben net zoals ze dat wilden? Dat deden ze toen. De laagjes keramiek waren dikker dan de klei zelf en de hele wand was amper een halve centimeter dik! Ik zag hier kleuren keramiek die ik nog nooit ergens zag…
En die urnen ( 265 na Chr.) waar hele dorpen op geboetseerd zijn zodat men nu een schat aan informatie heeft: dankzij die urnen ziet men hoe de dorpen er honderden jaren geleden uitzagen.
Er zijn ook die bronzen schenkkannen en schalen in ontzettend knappe vormen: ik kan niet geloven dat ze ooit dienden om wijn in uit te schenken, of rijst in op te dienen… De collectie prehistorisch brons en terracotta is terecht dé trots van dit museum: hier zie ik bronzen stukken die ik nooit eerder zag, de terracotta beschrijven? Ik begin er niet eens aan!
Daar kon ik allemaal niet doorheen rennen! Zo duurt het werkelijk tot 15u30 voor ik me met een totaal uitgetelde echtgenoot flok in een chinees volksrestaurantje, aan een park. In China bekijken ze je niet als vreemdeling: ze doen dit alleen als je in een écht volksrestaurantje zit: dan stàren ze. We knikken vriendelijk terug…
Ik vertel in geuren en kleuren wat ik allemaal zag, hij zag het ook: hij ziet het terug voor zich… leuk.
We gaan naar de enige plek die ik me levendig herinner van twintig jaar geleden: de YuYuan tuin en een theehuis. Gevaarlijk want ik heb hier een top-herinnering aan. Gelukkig was er op de universiteit Jennifer: zij vertelde terloops, als een fait divers dat dit nog mooi is, als je tenminste doorheen die toeristische kermis geraakt. De woorden bleven hangen: toeristische kermis? Bedoelde ze dat écht? Jawel, zo echt al maar kan! Wat destijds een oase van rust was voor de gepensioneerde Chinees met zijn erhu (viool) is nu een kermis. Ah neen, niet echt: ik overdrijf een beetje: voor de tuin zelf moet je betalen: daardoor is er hier minder volk wat in China betekent: veel volk maar niet stampvol. Maar een erhu-spelende échte Shanghaier is in geen hoekje van deze zeer knappe tuin te vinden. Maar eerst de weg hierheen: daar is de beschrijving van een kermis helemaal op zijn plaats. De hele buurt rond deze oases-ooit-geweest is kapot. Ooit lag het theehuis als een tempel in het water. Errond het water, de negendelige zigzagbrug en daarrond de lage huizen van Shanghai. In mijn herinnering werd in die drukke woonwijken van toen zelfs gefluisterd, alsof ze in de uitstraling van het theehuis niet anders konden dan fluisteren. Nu zijn die oude huizen vervangen door spiegelbeelden van het theehuis: net dezelfde architectuur, net even hoog en groot maar in glanzend, nieuw hout opgetrokken. Of was het nep-hout? Ik heb het niet willen zien…
Maar zeker ook omdat het een feestdag was kon je er letterlijk op de koppen lopen. Volk, massa’s. We werden constant aangeklampt door verkopers met allerlei producten. Het enige voordeel van die massa was dat die verkopers niet lang bleven hangen. Als ze zagen dat we niet geïnteresseerd waren liepen ze naar een ander.
Maar goed, in de tuin vinden we voldoende rust om te kunnen genieten van deze prachtige oase met al zijn hoekjes en kantjes, watertjes en bruggetjes, doorkijkjes in vormen van schilderijenlijsten, doorgangetjes in de vorm van een bolle vaas of een langwerpige vaas. Ik was zelfs zo bevoorrecht dat ik minuten lang op een bankje kon zitten en geen mens zag, zelfs niet door een doorkijkje heen. Ook hier vond ik een beeld terug die al twintig jaar op mijn netvlies staat: de muur doorheen de tuin is golvend, afgewerkt in de vorm van de rug van een draag; twee drakenkoppen ontmoeten elkaar boven een deurportaal…
Ook al betaal je 5 euro voor een thee: ik wil in het theehuis mijn thee. Ook hier heel sterke herinneringen! Nu zie je hier alleen ‘witneuzen’ destijds alleen oude mannen mahjong spelend, erhu spelend: toen was er niet eens een vrouwentoilet want die kwamen hier niet: een overblijfsel van voor de revolutie. Ik geniet nu wel al staan de tranen klaar: wat kan een plek veel veranderen als het door veel toeristen als ik er één ben, vertrappeld wordt… ik voel me medeplichtig.
We haasten ons een heel eind verderop:Frank heeft een afspraak met een Chinees waarmee hij jaren geleden werkte voor zijn firma. Het weerzien is hartelijk! De man én zijn vrouw én zijn zoon wachten ons op, we zijn veel te laat; niet om trots op te zijn. Hij reserveerde een kamer apart IN een restaurant. Dit is een rampscenario van mijn nachtmerries: de eerste dag dat het echt heet is in Shanghai binnen moeten gaan zitten, dan nog in een kamertje apart zonder ramen, niet eens tussen volk waar ik mijn ogen de kost kan geven. Maar het is de grootste eer en de man is werkelijk erg aardig. Het wordt een aangename avond met veel te veel schotels: ze bestelden er wel twintig! Zelf aten ze zuinig maar stonden erop dat wij aten…
Nadat we afscheid namen, het is donker, negen uur, stappen wij naar de Bund. Nee, niet de Bunt in Hamme, maar de legendarische promenade langs de stroom in Shanghai, officieel Zhong Shan straat maar iedere buitenlander gebruikt nog altijd de koloniale naam. Die moet ik ook nog teruggezien hebben. Ook hier barstend vol van het volk maar zoals ik me voorstelde. De statige koloniale banken en handelskantoren, destijds de hoogste gebouwen van Azië, staan er nog, ze zijn nu verlicht natuurlijk. En aan de overkant van het water, toen onbewoond staat nu een parade van wolkenkrabbers: het nieuwe Pudong, begonnen in 1992. Het is een fascinerend en mooi beeld voor wie kickt op skylines en ik hoor bij die groep …
Ik ben dankbaar dat we nu wel onmiddellijk een taxi vinden die ons om middernacht thuis brengt. Het was een zware dag, morgen vliegen we om 13 uur naar Dalian. Ons bezoek hier was tekort, mijn ‘oude vriend Shanghai’ en ik zijn bijlange niet uitverteld: ik kom terug…

WOENSDAG 02.05

We nemen afscheid in stijl! We nodigen Jan en Arlette uit om samen te aperitieven in Jinmao: de vierde hoogste toren van de wereld. Eigenlijk ben ik blij verrast als ze zeggen tijd te hebben, we bleven lang napraten na het ontbijt waardoor ik nu als een furie door het appartement raas om de koffer in een sneltempo te pakken: ik heb een vriend die me altijd furie noemt: ik doe mijn naam eer aan.
Lift in en 88 verdiepingen hoger uitstappen. Ook hier verlies je al je zin voor proporties of is het omgekeerd: zie je hier weer de proporties omdat dit de uitgelezen plaats is om te zien hoe klein alles beneden is? Eigenlijk wel.
Vlak naast deze toren is men alweer een hogere aan het bouwen: dé hoogste van de wereld. Dacht men: in de Emiraten is men ook al bezig met echt dé hoogste, dat heb je als concurrerend van aard bent!
We hebben mooi de tijd om van ons pintje, het uitzicht en van mekaar te genieten: er worden afspraken gemaakt: Jan en Arlette komen naar Shenyang. Hoe frustrerend zal dat voor mij niet zijn om hen niét te kunnen ontvangen! Ik die ook zo graag ontvang, wij die hier zo verwend werden. We hebben niet eens vier stoelen, laat staan een deftig museum! Maar we vinden er wel wat op…
De vlucht naar Dalian verloopt probleemloos, al vlieg ik liever in een groot tuig dan in zo’n kleintje dat meer zotte keuren heeft.
In Dalian aangekomen botsen we even op een misverstand. Frank bezocht Dalian al enkele malen toen hij nog werkte en logeerde toen in de stad en vindt het nu evident dat we naar de stad trekken. Voor mij staat Dalian gelijk met de zee, dus vind ik het evident dat we naar de zee trekken. In de luchthaven staan steeds mensen die hulp aanbieden voor het vinden van een hotel. In tegenstelling met wat wij dachten ervaren we nu ook weer dat je daar gerust kunt op in gaan: die mensen doen echt hun best om je te helpen. Het meisje snapt dit echtelijk misverstand en heeft een oplossing: de taxi brengt ons naar een hotel aan zee, indien ons dit niet bevalt brengt hij ons naar een hotel in de stad.
Het hotel aan zee is ‘volgeboekt’ maar nadat ze mijn ontgoocheld gezicht zien en wat heen en weer telefoneren is er wel een kamer met zicht op zee. We blijven. Het is ‘het sanatorium van de mijnwerkers’. Geweest. Nu is het een gewoon hotel, vrij sjiek maar de bezoekers zien er niet echt bemiddeld uit. Er is zelfs een badhuis aan. Ik maak er geen gebruik van gezien we een heerlijk badje in de kamer hebben, en een man die bereid is te masseren, ah, het badhuis verbleekt.
Verder valt hier op dat alles tweetalig is: Chinees én Russisch! Geen Engels. Je ziet hier ook nauwelijks vreemdelingen en als je er ziet zijn het inderdaad Russen. Eigenaardig want Dalian is de stad van Koreanen (de buurmannen) en vooral Japanners – na de eerste wereldoorlog werd deze Duitse (!) kolonie aan de Japanners cadeau gedaan.
De zeelucht doet me zo goed! We gaan diep ademhalend aan de rand van het water zitten. Hier zal ik uren doorbrengen. Diep ademhalend en rustend. Zeker weten.
Een kindje van negen jaar komt naar ons en zegt zo schattig: ‘let’s take a picture’. Niet te weerstaan. Het overkomt me hier nog vaak: door jong en oud, krijgen we die vraag.
We genieten van een visschotel in een restaurantje met zicht op zee. Ik voel me erg blij en besef meer dan ooit dat ik aan de zee geboren ben: ik kan niet zonder.

DONDERDAG 03.05
We kunnen kiezen: een Chinees ontbijt tussen de Chinezen of een Russisch ontbijt tussen de Russen: we kiezen een Russisch ontbijt tussen de Chinezen. Ik denk dat ze er niets van begrijpen maar ze laten ons doen. We vragen aan enkele Russen wat ze hier komen doen; ze zijn hier op verlof ; Dalian is immers niet ver van hun thuisstad Irkoetsk, maar een uur of vier vliegen – als je midden in Siberië woont krijgen afstanden een andere betekenis en Dalian is inderdaad de dichtstbijzijnde badstad en de meeste buitenlandse toersiten hier zijn Russen.
Ik besluit wel dat we morgen dit ontbijt laten voor wat het is en aan het strand gaan ontbijten.
We wandelen westwaarts langs het strand. Er zijn weinig gelegenheden om echt langs het strand te lopen: Dalian is heuvelachtig, de bergen lopen tot in zee: men legde nog geen wandelpad aan. Jammer. We lopen voorbij een hotel: Frank herinnert het zich weer: het is de week van het trouwen. Er wordt deze week aan de lopende band getrouwd. Dit is te zien aan dit hotel. Voor het hotel zijn de rode ‘triomfbogen’ opgeblazen, de mensen wachten op het koppeltje. Wij volgen het gebeuren en beseffen nu waarom er hier ‘trouwwinkels’ zijn! Alles is superchique en tot in de puntjes uitgewerkt! In de ingang van het hotel hangt een gigantische foto van het paar dat er straks aankomt. Ze komen aan in een chique zwarte wagen. Na de fotosessie schieten ze ‘iets’ af: wij verwachten geknal maar we zijn fout: duizenden gekleurde papierstrookjes worden de lucht ingeschoten! Het sneeuwt kleurtjes: hiervoor alleen wil ik meteen hier hertrouwen: het spektakel is prachtig! Daarna moet het paartje elk een duif in de armen nemen, en op sein laten vliegen: tientallen anderen worden op hetzelfde moment gelost. Hierna krijgen ze elk een tros ballonnen in de hand: ze moeten er een roos aanbinden en ook die op sein loslaten. Hierna moeten ze een sliert van zo’n vijftien ballonnen met hun voeten kapot trappen zoals wij kaarsen uitblazen op een verjaardagstaart: geen ballon mag overblijven. En nu mogen ze de feestzaal binnen… Wauw!
Ze zijn nog niet helemaal binnen en daar komt de volgende al aangereden! Zelfde verhaal… het eerste paartje leek wel verliefd, dit paartje is ontzettend onbewogen en afstandelijk. Maar mooi zijn ze allemaal, prachtig, sprookjesachtig,…
Verder, ontdekken we een klein strandje waar je twee yuan ingang moet betalen voor het onderhoud van het strandje. Je moet een hele lange steile weg of trap afdalen voor je er geraakt. Het is charmant ingericht, met luifels waaronder grote tafels die je per dag kunt huren voor 5 euro en een open restaurant aan het water: ik waan me bij Ajo in Spanje, bij mijn ouders (insiders weten maar al te goed wie Ajo is: hij serveert de heerlijkste paella aan het strand: ik zie mijn vaders ogen al glanzen als hij dit leest! ) In het water, drie meter van de waterrand staat een nieuwe boeddha met twee zijden zodat hij vanop het strand er eender uitziet als vanop het water. Je zag hem al van hoog staan. Er wordt wat wierook geofferd. Er komen veel speedbootjes aanvaren om hem te bekijken.
Verderop staat een blokkendoos: een achttal kamers wanordelijk op elkaar gestapeld. Zijn dit kamers om te huren? Niemand, behalve de garde die ook aan deze kant van het strandje geld int. Ze doet teken dat we mogen kijken. Ik bekijk de kamer die middenin de blokkendoos ligt maar iets hoger gelegen: zes hoge, onregelmatig gegoten betonnen treden op met een betonnen leuning in de vorm van een boomtak okergeel beschilderd. Maar eigenlijk staat mijn besluit al vast: HIER wil ik logeren, dit is een droom en al de rest maakt me niet uit! Kost me dit 12 euro of 120, het maakt niet uit, al is het toilet een Chinees zoals de Franse destijds en doet dit gat eveneens dienst om boven ter staan terwijl je douchet, met koud water uiteraard: het maakt niet uit, geen handdoeken noch wc papier: lossen we wel op… Als we horen dat we nog enkele plastieken stoeltjes (een tafeltje staat er) krijgen om buiten te eten en dat het 12 euro is, is het helemaal beslist: morgen verhuizen we. Blijkbaar verwacht ze niemand want reserveren hoeft niet. Vreemd. Wellicht is dat te minnetjes voor de Russische en Chinese toeristen die wel geld hebben om te reizen: die zien het dan wellicht meteen groter? En de backpacker kent het niet…
De steile trappen op, deze zijn nog moeilijker dan aan de andere ingang, om langs de baan wat verder te wandelen om in een hallucinante, decadente situatie terechtkomen. Dit stranddeel van de stad aan de zee is superluxueus. Rechts langs de rotsen is een nieuw kasteel gebouwd in middeleeuwse stijl en versterkt als een burcht. Links een barok winkelcomplex rond een gigantisch groot chique plein. Het midden van het plein heeft twee glanzende marmeren zuilenrijen: de poëziezuilen. Die leiden naar een cafetaria midden op het plein, met een fancy terras. Wat is nu het opmerkelijke, het decadente, vraag je je af: alle gebouwen, ze staan hier zo’n vijf jaar, zwarte marmer, drie verdiepingen hoog, staan leeg! Alleen de cafetaria functioneert, alsof er niets aan de hand is. Later vertelt een man ons dat dit te maken heeft met speculatie en hoogmoedswaanzin maar ook met witwassen van geld… onvoorstelbaar wat in dit land gebouwd wordt én leegstaat. Je kan alleen maar hopen dat dit ertoe zal leiden dat de huurprijzen omlaag vallen en vele mensen straks mooi zullen wonen…
Achter dit complex, verder langs het strand komen we in een eindeloos pretpark terecht aan de rand van een nog veel groter ovaalvormig plein. In de verte aan de andere kant een reeks torens in aanbouw. De hele kustlijn hier is één luidruchtig pretpark. Ik word er nerveus van! Mag hier niets rustig zijn, in dit land? Neen, dus! In het begin zijn de attracties nog schattig: van knappe, houten paarden waarop jong en oud kunnen rijden over de dijk door aan een hendel heen en weer te bewegen, tot de plastiek ballonnen waar iemand inzit en mee over het water dobbert… maar verderop heb je ‘het aquarium’, dan het Polar Center waar ijsberen en aanverwanten zitten en nog verder weer een ander soort reusachtig Disneyland.. Ik spreek me nu nog niet uit over de waarde van een pretpark, ik ben er nooit enthousiast over geweest, laat staan dat men het bouwt langs de kust! Waarom niet gebouwd in de andere richting, landinwaarts. Al hebben we honger: ik wil hier weg. Een taxi in, terug naar ons strandje waar we op een terrasje krabbetjes eten. Gisteren zag ik het hier niet zo zitten: ik vond de muziek hier te hard staan maar nu na die hectische confrontatie van daarnet, hoor ik onze muziek nog nauwelijks. We hebben een mooie avond met voor ons op het strand een treurig maar eigenlijk amusant spektakel: twee echt stomdronken mannen, aan de rand van het water, doen er twee uren over om hun kleren aan te krijgen met als bedoeling naar huis te gaan. De ene nog meer dronken dan de andere: hij houdt zijn maat tegen als die in het water wil lopen, of als hij de bierflessen in het rond wil gooien, hij helpt hem aankleden maar die maat trekt die kleren direct weer af: oneindig veel geduld heeft die eerste. Het laatste deel van hun bedoening konden we niet gadeslaan: wij waren eerder weg…

VRIJDAG 04.05

Zo gedroomd, zo gedaan: we ontbijten aan het water. Zalig.
We verhuizen! Mijn hele wereld is Parijs, of is het nu Dalian? Ik ben in mijn nopjes.
We bellen Serge op die we eerder in Shenyang leerden kennen en hier vlakbij woont. Ook hij is blij ons te horen en wil ons ontmoeten maar ik heb al snel spijt van deze telefoon: hij vraagt ons bij hem te gaan maar niémand krijgt mij hier nu nog weg… Ik zeg het ronduit. Hij komt naar ons om samen te eten bij ‘mijn Ajo’, dit na een dagje van niksen en genieten van de zeelucht. Al zit een heel klein addertje onder het strand: niet ver van onze blokkendoos is een put waar het overvloedige strandafval van al die barbeques verbrand wordt, het smeult de hele dag! Gelukkig stoort dit alleen als de wind uit de verkeerde kant komt en dit is maar af en toe. Oef!
Na het etentje neemt Serge ons mee naar zijn appartement, nu mag het: het is donker al spijt het me nog. Dit blijkt weer zo’n luxueus appartement te zijn: heel knap ingericht met een keuken en een badkamer die deel uitmaken van de grote living-salon maar afgesloten kunnen worden door een matte glazen wand die perfect schuift. Hij woont er met vrouw en dochter. Fanny, een vrouw uit Parijs en haar drie jonge kinderen zijn bij Serge op vakantie. Zij woont in onze stad, haar man werkt bij Michelin en na drie jaar Shenyang is hun contract hier afgelopen: ze vertrekken nu naar Thailand voor enkele jaren en zijn reuzeblij. Wat een leven! Dankzij internet mist ze haar moeder, die meesprong op het wonder van hedendaagse techniek niet…
Ik ben blij met het lampje dat ik van Serge meekreeg zodat we onze kamer terugvinden.
Blijkt dat de lakens al beslapen werden. Dàt vinden we niet zo leuk… maar we zijn inmiddels te slaperig om nog te reageren…

ZATERDAG 05.05

Om vijf uur wordt ik wakker van stemmen. Het is al volop licht. Om zes uur word ik te nieuwsgierig en ga kijken en wandelen langs het strandje. Jawel, het strandleven is volop bezig: mannen zijn aan het vissen, groepjes vrouwen plukken wier dat op de stenen groeit én enkele vrouwen duiken het ijskoude water in om lange slierten wier uit de zee te halen! Ik kon mijn voeten nauwelijks even baden, zo koud!
Ons tafeltje buiten is om zeven uur al in beslag genomen door een groepje kaarters. Geen nood: wij halen ons houten tafeltje naar beneden en hebben het gedroomde ontbijt! Woorden tekort om te beschrijven wat ontbijten in de zon, aan een tafeltje, aan de branding voor mij betekent…
Na lang luieren gaan we de andere kant van de kust verkennen. Het opvallendste bij deze wandeling is dat we ontdekken dat veel initiatieven knap opgestart worden en om onbegrijpelijke redenen opgegeven worden. Zo was er een prachtig, groot vakantiecomplex, met sportfaciliteiten en alles erop en eraan: opgegeven… Het is geen vijftien jaar oud. Geen investeerders voor zoiets? Moet het grootster? Vind men de juiste personen niet om zoiets te runnen? Erg vreemd.
Midden een lange tocht, langs de baan weliswaar maar erg mooi, we lopen langs een groen begroeide bergwand met onder ons zicht op de zee waar hier en daar een rots uit het water steekt, slaat de hemel dicht en begint het te regenen. Hier hielden we geen rekening mee: veel te licht gekleed en geen paraplu. We kunnen schuilen aan een park voor Lovers, wat dit ook mag zijn. We moeten er ingang betalen en we kunnen er niet eten dus gaan we er niet binnen: we hebben honger. We wachten aan een bushalte vlakbij:een meisje vertelt dat we niet op de bus kunnen: je moet reeds tickets gekocht hebben. De enige taxi die er staat is een brutale vlegel: hij ziet dat we in de knoei zitten en vraagt een exuberante prijs. We bijten even door en wachten. Zo als zo vaak hebben we weer geluk: het stopt met regenen, al is de hemel dicht van de mist. We stappen snel verder om de kou niet te voelen en in de hoop op te drogen. Jawel, dit alles kunnen we snel vergeten: we komen aan een hotel met een restaurant met zicht op het water.
Ooit lag mijn vriendin dubbel toen ik in Damme vroeg of de pannenkoeken er altijd koud geserveerd worden: dit was een ernstige vraag, geen toppunt van diplomatie want een diplomaat ben ik tot mijn spijt niet, dacht ik. Nu echter lijkt mijn diplomatie aangeboren te zijn: zoals overal krijgen we thee als verwelkoming. De warmte ervan doet me goed. Maar als het meisje vraagt wat we willen drinken bij het eten, bier of wijn, zeg ik dat ik het bij thee hou maar dat ik liever jasmijnthee heb. Ik zie algemene paniek en razendsnel haalt men een ijzeren pot boven en worden extra blaadjes in de kan gegooid: het was jasmijnthee…
We eten er lekkere zeevruchten, zoals bijna altijd hier in Dalian.
Het strand van dit restaurant blijkt de uitverkoren plaats te zijn voor de trouwfotootjes: het ene koppel naast het andere, ze staan wel met zes koppels in de branding, wordt gefotografeerd. Alles in scenario gebracht: hoe ze moeten lachen, kijken, staan en zelfs liggen: met die mooie jurken op de keitjes…Tot in de details krijgen ze instructies tot soms erg lachwekkende, geforceerde houdingen van lopen naar mekaar, tot knielen voor mekaar, sip kijken, verliefd kijken, wegdromen… Kostelijk amusement!
Er zijn zelfs afgerichte witte duiven die perfect meespelen in de reportages!
Verderop aan het strand komen we weer in een populair deel met attracties. Gelukkig binnen de perken van het overleefbare voor mij. Zo overspande men er een kloof tussen twee bergen met een gigantisch net: daar kun je vogels gaan bekijken en beluisteren. We doen wat inkopen voor ons etentje van vanavond: daar zette ik een scenario voor klaar, naar Chinese normen: alles tot in de puntjes voorzien!
Een vrouwelijke buschauffeur, heb je hier steeds gehad in China, zet ons af aan de terminal. Binnen, voor het raam, het licht mag niet aan want dan zie je de zee niet meer, worden groentjes gesneden en wordt een wijnflesje geopend (oei, mijn scenario valt in zee: ik vergat een kurkentrekker maar ik heb een man die kan meespelen als het moet: hij krijgt wijn uit die hals), de avond verloopt zalig, met een wandeling in het donker langs de branding als afsluiter. (voor nog geen halve euro kon ik daarnet plastieken slippers kopen: mijn smile kan nu niet op)

ZONDAG 06.05

Gewoon zoals je het droomt: een stranddag waar ik alleen inspanning doe om van de ene bil te draaien op de andere. En af en toe wat te lezen. En ‘ja’ te zeggen als mooie, knappe meisjes vragen of ze met mij op de foto mogen (ik mag niet nadenken!). En geroosterde gamba’s met een soort geroosterde blubber (blijkt een zetmeelhoudend iets te zijn uit aardappelen) te eten. En af en toe een steentje in het water proberen gooien zoals sommige dat goed kunnen: zo dat het opspringt over het wateroppervlak: ik kan het niet maar het doet me op een of andere manier aan de bijbel denken. En te zonnen: iets wat de Chinese vrouwen alleen doen als hun lichaam bedekt is en met een paraplu boven hun hoofd: zij willen absoluut wit blijven (alle cosmetica heeft hier ‘whitening’ als opschrift: als het niet wit trekt verkoopt het niet). Ik ben de enige in bikini.
Nu wordt gretig gebruik gemaakt van de tafels aan het strand: door families en door grote vriendenkringen. Maar meer nog houdt men ervan om aan het strand zelf te zitten met een kleine barbecue en de hele dag vlees te roosteren, spelletjes te spelen, te zonnen, mét de kleren aan, wat de vrouwen betreft.
Gelukkig ook staat de muziek niet keihard en zit de wind goed!
Op het eind van de dag is het strand een stort. Het wordt keurig gekuist.
We genieten van onze laatste avond.

MAANDAG 07.06

Afscheid met een strandwandeling en zo’n ontbijtje: het kon slechter! Ik haal nog enkele malen heel diep adem en hoop dat nu eindelijk mijn verkoudheid en slijmvorming zal verdwijnen.
Nu bussen we vier en een half uur naar Shenyang. Ik ben blij naar ‘huis’ te mogen, vreemd!
Shenyang verwelkomt ons met wind en daardoor een zandlucht: van ver zien we de lucht al roze gekleurd: ja, de woestijn ligt hier dichtbij! En toch is het leuk weerzien. Bijna naar gewoonte, shame on us, gaan we naar de pizzahut! Het smaakt me mateloos, ik kan het u verzekeren!
Ik heb nog energie om boodschappen te doen want de bus stopte vlakbij de Carrefour, we hebben niets in huis: dit is te verleidelijk. Chinese boodschappen doen duurt nog steeds langer: ik moet op elk product vier keer staan kijken, en drie keer de ronde van de winkel doen voor ik het vind. Zo loopt men twee maal omheen de winkel om kakigroen garen te vinden: ik zal het gaatje in mijn trui wel stoppen met zwart. Gelukkig besloot ik dat: buiten vond ik de meest ongelukkige man ter wereld. Alsof er geen Shanghai,, noch strand was…
Thuis word ik verwelkomd door enkele mailtjes van werkelijk mensen die heel dicht in mijn hart liggen: als dit niet leuk is! Er ligt zelfs een echte brief uit Nederland: Yvonne, die gedichten schreef geïnspireerd op mijn schilderijen schrijft alleen brieven, daar kan ik me iets bij voorstellen. Bedankt, jullie zijn schatten. Maar ik mag ze niet gaan beantwoorden en alleen lezen: ik wil even prioriteit geven aan dit bloggen: ik blog al anderhalve dag (dit is natuurlijk ook een deeltje antwoorden… de rest komt later) : het is inmiddels woensdagmiddag: ik verliet ons appartement nog niet sinds aankomst, maandagavond! Maar het deed me goed om alles op een rij te zetten: zoveel gezien en beleefd. Zo kan ik het afronden en straks aan een nieuw schilderij beginnen. Ik ben er een beetje bang van: zou ik eerst even naar het badhuis gaan?

2007-04-27T11:15:00.000+02:00

Enkele foto's
Door de traagheid van de lijn is het posten van fotos nog altijd heel moeizaam. Wie ons aan een snellere truc kan helpen wordt beloond met veel meer interessante beelden...

Zicht vanuit het atelier van Lieve. Op de achtergrond het 'Witte Huis', een business school opgezet samen met een Texaanse universiteit.

Zicht op een dorpje vlak bij ons... intussen al adfgebroken.

De grote baan aan de ingang van de unief.

In het gebouw rechts werken we... gebouwd in 2003.

Een zeldzame idyllische straat met bomen... intussen al afgesloten voor uitbreiding van de unief

De Belgische patisserie- cafetaria... ook alweer failliet.

Lieve's hospitaal

2007-04-25T16:19:00.000+02:00

ZATERDAG 21 APRIL
LIEVE KNARSETANDT

Het was te denken: na al dat koud hebben en die emoties van de ingreep zonder verdoving werk ik ziek natuurlijk. Vooral tijdens het vorige weekend gaf ik er volop aan toe: slapen, lezen, slapen… Ik had het erg nodig.
Met slappe benen liet ik me geregeld naar het ziekenhuis brengen om de wonde verder te behandelen. Maar toen ik me begon beter voelen leken die uitstapjes me steeds leuker. Zo leuk zelfs dat ik bij het horen van het nieuws dat de wonde dicht is (ik moet hopen dat het inwendig niet terug gaat ontsteken voor ik het vetbolletje in Belgie laat uithalen) ik oprecht kon zeggen: ‘dokter,ik zal u missen!’ waarmee ik de uitstapjes naar de stad en ook hem bedoelde: het was interessant om te kunnen praten met hem. Hij snapte mijn manier om hem te danken en zei dat hij me ook zal missen: ik ben zijn eerste patiënt uit Belgie.
Intussen praatte ik met mijn zus-verpleegster uit IJsland en zij bevestigde dat men bij hen nét dezelfde behandeling geeft voor dit euvel als ik had. Toch een geruststelling al moet ik eerlijk toegeven dat ik het nog spannend gevonden had waren er compresjes van slangentongen of vleugeltjes van meikevers aan te pas gekomen… Het enige bijzondere was dat er bij elke behandeling vier vrouwen kwamen vasthouden: één die mijn twee benen tegenhield, één aan elke arm en één mijn hoofd: alsof ik op een slachtbank lag: ZO erg was het nu ook weer niet. Ik ben wel dankbaar dat ik deze man vond want om eerlijk te zijn: de verdiepingen lager voor de Chinezen zien er echt druk uit en vrij rudimentair. Ah, je laten behandelen in een vreemd land is geen pretje.
Ik vroeg de dokter uitleg over de luchtkwaliteit. Je ziet hier veel mensen met een mondmasker en veel vrouwen en kinderen dragen een licht sjaaltje over hun hele hoofd gebonden (dan zien ze eruit als wandelende ballonnen!): of dit nut heeft? Hij vindt van niet: het houdt het grote stof tegen maar dat houdt je neushaar ook tegen maar de kleine gevaarlijke stofdeeltjes houdt het niet tegen. Of het kleine stof gevaarlijk is? Uiteraard, klein stof is zowiezo gevaarlijk maar hier in Shenyang, zoals in zoveel Chinese steden, worden zoveel wijken, huizen en flats afgebroken zonder maatregelen om het stof tegen te houden, daarenboven bevat dat afbraakmateriaal vaak ongezonde producten. Daarenboven neemt de regering te weinig maatregelen voor de vervuiling. Waarom? Omdat China nog steeds een ontwikkelingsland is dat natuurlijk erg trots mag zijn op zijn evolutie en het veel beter aanpakt dan vele andere ontwikkelingslanden maar er is geld te kort: er zijn nu nog andere prioriteiten. En maatregelen nemen is één iets, ze laten opvolgen is een andere zorg. De man in de straat is, nog steeds volgens mijn dokter, niet milieu bewust. Wat je ziet op kleinschalig gebied is tekenend: als mijn huisje en erfje maar netjes is: eender hoe de straat eruit ziet. Tja, het gaat hier ook zo snel! Maar hier met al dat volk is alles zo uitvergroot. Je wordt niet goed van al die plastiek zakjes die overal rondslingeren! Op de buiten is het bijna een poëtisch zicht: lichtrode en lichtblauwe zakjes fladderend in de bomen, zwevend door de lucht, ze geven de afvalhopen langs de straat kleur: je zou ze bijna missen indien ze er niet zijn…
Als ik meer uitleg over het drinkwater vraag vertelt de dokter me dat de betrouwbaarheid ervan erg afhankelijk is van waar je woont. Hijzelf kookt het water steeds én doet een geutje chloor in het water om groenten te wassen die moeten dienen als rauwkostje. Dit zie ik mij niet meteen doen.
Nu ik me een stuk beter voel ga ik wandelen door deze o-zo Chinese buurt (alsof er andere zijn in Shenyang) en winkelstraat. Ik word algauw uitgenodigd door een man om met hem een ritje te maken op zijn moto. Had ik hier niet verwacht! Hij en zijn vrienden lachen hartelijk als ik weiger.
Aan ingangen van winkels hangen van die brede plastiek banden om tocht tegen te houden. Dit verhoogt mijn drempelvrees om ergens binnen te gaan wel een beetje want je ziet dus vaak niet wààr je binnengaat maar al snel vind ik het net spannend om net die deuropeningen te zoeken! Mensen bekijken me eens, ik zeg dat ik wil ‘kanikan’ en ze laten me ‘kanikannen’.
Bijna laat ik me verleiden iets te gaan drinken in een Mc Donalds: het tafeltje aan het raam lonkt naar me! Ik blijf kreunen: waarom zijn hier zo zelden etablissementen waar je doodeenvoudig een pintje, koffietje en jawel, een theetje zou ook goed zijn, kunt gaan drinken? En dat Chinezen er niet van houden ondervond een Belgische bakker: hij runde hier een patisserie-koffieshop: ik vind alleen zijn uithangbord terug dat er straks ook niet meer zal hangen: zaak overgenomen. Hoe bijzonder spijtig!
Ik ga winkelen in Legou: ‘ons’ vrij tof Chinees grootwarenhuis. Je gelooft het nooit: China is klein aan het worden! Daarnet bij de dokter ontmoette ik een vrouw die de vriendin is van Joy (een kennis van ons) en nu in Legou loop ik mijn ateliergenote tegen het lijf!
Ik wil hier toch chloor kopen. Met zessen staan ze rond me ernstig hun best te doen om te begrijpen wat ik wil. Ik leg het met veel gesticuleren uit: talrijke flessen passeren mijn reukorgaan. ‘Dettol’ dat ruikt ontsmettend. Op dat moment vraagt een andere Engelssprekende Chinese vrouw die inkopen doet en me ziet sukkelen of ze me kan helpen. Mijn opluchting is van korte duur: ik besef tot mijn frustratie dat ik het Engels woord voor javel niet ken. Maar ze bevestigt dat de Dettol beestjes doodt.
Voor de zoveelste keer ben ik weer verward bij hun geldwaarden: ik vergis me nu eens voor de verandering met een komma in plaats van met een nul! Een portefeuille leek me een koopje van 1,5euro, blijkt ze eigenlijk 15 euro te kosten. Nochtans is de Chinese waarde simpel want dit is 150 yuan. Nog te nerveus als ik alleen moet kopen hier? Nog teveel omrekenen naar Franken?
Het is lekker om in een auto te zitten en gereden te worden ook al is de chauffeur een beetje roekeloos aangelegd en verkort elke rit de levensduur van mijn kiezen. Ook wanneer hij ons laat sandwichen tussen een vrachtwagen en een bus, wat hem zijn spiegel kost, bijt ik gewoon even door, terwijl hij gewoon de spiegel wat recht zet. Even later zijn we weer gesandwicht: van hardleers gesproken. Maar als ik in ons restaurant kom, krijg ik applaus van de collega’s als ik vertel dat de chauffeur me begreep zonder briefje toen ik onze universiteit vroeg. Ik voel me trots!
Ik werk elke dag maar enkele uren, wordt rotverwend met mailtjes die me o-zo goed doen, ga steeds vroeg slapen en zo komt het dat ik me vandaag, zaterdag, weer ‘dejonghe’ op haar best voel. We poetsen naar gewoonte, maar dan wel met Dettol In de namiddag gaan we fietsend ongekende paden verkennen. De zon is als bijna altijd van de partij maar er staat, zo kondigde men ons dit ook aan, een stevige lentewind. Het waait nu elke dag vrij hard. De temperatuur haalde deze week 18 graden, vandaag iets minder. Ik fiets met zonnebril op om het stof uit mijn ogen te houden. Ik geniet van deze dorpen die ik nog niet kende. Hetzelfde patroon: al dan niet verharde wegen met opzij: bergen vuil, afval soms eens een mesthoop, muren die de erven van de straat scheiden maar poorten en hekkens die je toelaten de nette erven te zien. De huizen zijn alleenstaand, hebben een benedenverdieping, zijn in de breedte gebouwd, hebben vrij grote ramen, en hier –in tegenstelling met het dorp vlakbij de universiteit- hebben ze meestal een zadeldak. Rudimentair, arm of vernieuwd: proper op het erf… vuil op de straat…
’s Avonds gaan we malatang eten in de technische universiteit aan de overkant van de straat: daar werkt Frank zijn Chinese vriend en de man heeft hulp nodig bij het vertalen van technische teksten. Een poepsjieke universiteit maar wat ben ik blij dat onze refter zo niet opgevat is: groot met veel televisieschermen aan het plafond, waarvan de klank erg luid staat. Om het helemaal bont te maken: de verschillende schermen staan afgesteld op een ander kanaal! Ik laat Frank meegaan met Yang en ben zelf blij in de stilte van ons naar Dettol ruikend flatje te kunnen bloggen.

ZONDAG 22 APRIL
‘BELGISCHE’ KOFFIE IN CAFE VIENNA

Om 18 uur hebben we een afspraak in de stad: we gaan uit eten met een man uit Belgie , zijn Chinese vrouw en zijn schoonouders. Ik kijk ernaar uit want dan kunnen we éindelijk eens Chinees eten zoals het hoort: we zijn met velen dus we kunnen veel schotels bestellen, zo moet het eigenlijk… Chinees gaan eten met twee is eigenlijk niet ideaal.
Met dit einddoel in ons hoofd vertrekken we reeds om 11 uur: kwestie van overal te kunnen stoppen waar we willen. De dag vliegt voorbij. Op de grote markt wordt er massaal gevliegerd. Knap spetakel! Frank toont me ‘het Vienna café’: zicht op de markt: jawel, en je kan er koffie drinken of een ijsje eten, of een wafel… Klinkt goed maar het is nog niet hélémaal wat ik zoek: het is een typisch supersjiek groot etablissement waar je in een fauteuil zit en in een straal van enkele meter geen buur hebt… Maar ik ben toch enthousiast en bestel met mijn ogen dicht ‘een Belgische koffie’, wat het ook mag zijn. In een flits zie ik 88 yuan staan, denk aan 0.8 euro en heb dus weer volop ‘prijs’: deze lekkere (gelukkig) koffie kost me 8,8 euro! De manier waarop ze gemaakt wordt lijkt me wel erg Turks.
In parken genieten we van ‘skating mama’s en papa’s’ die er erg trendy uitzien, van reuze waterdichte plastiek bollen die op een vijver drijven en waar iemand in zit die zich zo kan rollen en tuimelen over het water, en natuurlijk van musicerende mannen: vrouwen komen spontaan op hun muziek dansen: daar kan ik lang naar kijken! Na de rit van gisteren door de toch wel erg grauwe en stofferige buurten buiten Shengyang doet deze dag in de stad me echt goed! Vooral de bomen die alom in roze bloei staan maken het nu wel echt schilderachtig.
Toch nog vlug even binnenspringen in de antiekzaken in de buurt, ik kan niet weerstaan. Ik koop er een oud ijzeren doosje ‘De Jong’s cacao uit Volendam’. Welke een leven heeft dit doosje niet afgelegd?
We zijn op tijd op onze afspraak We geven de Chinese schoonvader de vrije hand: Wij nodigen uit, hij kiest. Nu weten we echt hoe je Chinees moet eten. Rijst of noedels komen er niet aan te pas, dit is regel nummer één. Je bestelt allerlei overheerlijke specialiteiten, soep en schotels door elkaar, als die goed geminderd zijn bestel je massa’s dumplings om ‘de gaatjes’ te vullen (gaatjes? Welke gaatjes?). En uiteraard veel bier: glazen worden constant bijgevuld, en evenveel wordt er getoost… Het is moeilijk om nog over de buis van mijn mountainbike te geraken om de twaalf kilometer terug te fietsen al doet dit nu wel heel erg goed…

DINSDAG 24 APRIL
‘I LOVE YOU’

Ik mag eindelijk weer zwemmen en dit moet gevierd: ik trakteer me op een massage! Ik stop om vier uur met werken en fiets blij naar mijn badhuis. Het is trouwens een schitterende dag: we halen 21 graden. In het badhuis kennen ze me nog, zoveel is duidelijk. Het zwembad is geheel voor mij: zalig. Mijn kilometer tweehonderd lijken wat lang, ik voel dat ik training mis. De sauna valt eerst niet helemaal mee: er staan twee vrouwen te kletsen: de kruidenmengeling die normaalgezien de sauna heerlijk laat ruiken gaat ervan koken…Dat Chinees kan klinken, hoor! Maar in de tweede ronde-sauna vind ik een weldadige rust. Ik kom doodmoe in de kleedkamer, kleed me aan met hun pakje: witte bermuda en hemdje en ga me boven in de zetels vleien. Maar eerst vraag ik de weg naar het toilet: ik vraag het in het Chinees, in het Engels: niemand begrijpt me. Ze staan met zes man rond me te lachen. Even later komt men me vragen wat ik wil drinken: ik vraag thee: hetzelfde senario: niet begrijpen en veel gelach. Even voel ik alle energie uit me weg vloeien en overweeg op te stappen. Gelukkig begrijpen ze me wel als ik aangeef dat ze me mogen alleen laten en ik eigenlijk niets meer hoef… Even later komt een lieve jongen die ik daarnet wandelen stuurde als hij met limonade afkwam, met een zakje: ja dat lijkt op thee: gered. En zo gaat het vaak: ze gaan door tot je geholpen bent, dat wel.
Nadat ik bekomen ben geef ik aan dat ik graag een massage wil. Dit gaat vlotter: ze brengen me direct naar een aparte kamer, het kan hier ook maar ik hou niet van pottenkijkers, en er komt een jonge man met erg sterke handen. Nadat ik enkele malen mijn voeten introk begrijpt hij dat het wat zachter mag en het vervolg is zalig. Jammer genoeg wil de man steeds praten. Ik antwoord alles wat ik maar kan bedenken, lukraak in een keer want ik begrijp zijn vragen niet: dat ik belg ben, waar ik hier verblijf, dat ik schilder ben en dat ik geen Chinees praat. Daarmee is alles gezegd, denk ik. Tot hij halverwege de massage van mijn tweede voet zegt: ‘I love you’. Waarlijk, ik besterf het bijna van het lachen. Hij blijft het maar herhalen en ik geef aan dat ik hem een schop ga geven.
Hij komt, nadat hij de kamer even verliet terug met twee hete doeken dat hij omheen mijn knieën wikkelt met de woorden : I love You… Hij laat me verder genieten van zijn zalige handen en kijkt zelfs op geen minuutje. Ja, je hoort hier nogal iets! Gisteren in dat sjieke etablissement, zei de dienster voor we weggingen dat ze ons wou vertellen dat ze ons zo bewondert, dat we er zo lief uitzien… ik zeg dan alleen maar: jij ook, want ik kan je verzekeren: ze zien er, zeker als ze jong zijn heel erg lief uit. Feit is ook dat ze er lang jong uitzien: hier in de universiteit praat je met kindjes op hoge hakken van 21 jaar! Maar goed, ik verlaat het badhuis met de glimlach…

WOENSDAG 25 april ’07
Ik werd vanavond gefilmd en geïnterviewd door drie meisjes van een andere school: ze hadden het aangevraagd om met een buitenlandse artiest te praten, ze komen van een Designerschool. Je kan je mijn verwondering wel voorstellen als ik een negatief antwoord krijg op de vraag of we willen beginnen met het bekijken van m’n schilderijen. Mijn verwondering neemt buitenaardse proporties aan bij hun eerste vraag: of ik het ermee eens ben dat Latijn dé belangrijkste taal is, daarna Engels, daarna Chinees… Latijn? Ik was het bestaan ervan haast vergeten, laat staan dat je je voorstelt dat een Chinees Latijn praat! Verder vroegen ze me wat de beste manier is om een taal te leren, en of het feit dat Engels de wereldtaal geworden is een politieke of economische oorzaak heeft… En wat er me meest opviel bij kennismaking met China. Ze zijn me zeer dankbaar voor de antwoorden, de man van ‘mijn’ afdeling waar ik schilder en die tolkte was het met al mijn antwoorden heel erg eens. Vooral toen ik vertelde dat economie en politiek niet meer te scheiden zijn. Enthousiast begon hij over Irak.
Net nadat die meisjes mijn atelier verlieten begint er een heel erg grote groep studenten, op de gang voor mijn deur prachtig te zingen. Werkelijk prachtig. Chinese liederen en ook ‘Ode an die Freude’ van Beethoven: mijn ogen lopen over! Ze zingen in koor, in canon: iemand dirigeert. Ik ga uitleg vragen: vrijdag treden ze op: er is een zangwedstrijd op de universiteit. Ik hoop dat we erbij kunnen zijn!
We hebben voor het avondmaal een meisje uitgenodigd die Engels wil oefenen, ze wil ons trouwens helpen met uitpluizen hoe onze betaling van de GSM werkt: niet duidelijk voor ons. Het ‘kindje’ van 21 jaar, geeft twee dagen per weekend les in een school om geld te verdienen: ze wil een interim bureau voor studenten opstarten. Maar eerst gaat ze nog een paar jaar in Japan studeren: kwestie van ervaring opdoen… ja, je kan je vergissen in die kindjes…

2007-04-21T02:57:00.000+02:00

19/4
Het boek van mijn hoogbejaarde vriendin Isabel Crook uitgelezen: ‘Ten mile inn’, fascinerend! Ze was met haar man in China in 1947, om een verslag te maken over de Chinese revolutie, en besloot uiteindelijk hier te blijven. Begin 1948 kregen ze toelating om van dichtbij een politieke massabeweging in een Chinees dorp ‘Ten mile inn’ te volgen. Ten mile inn was al in 1941 onder communistische controle gekomen. Die hadden in het dorpje van 1500 inwoners de landhervorming doorgevoerd: grootgrondbezitters en rijke boeren waren onteigend, en alles verdeeld onder arme boeren en boeren zonder land. Maar in 1948 was de situatie er nog altijd niet bevredigend. De arme boeren waren ondanks de herverdeling nog straatarm, en dus was er ondertussen een poging geweest om ook de middelrijke boeren (zoiets als onze kleine middenstanders) gedeeltelijk te onteigenen; dat was faliekant afgelopen – ze verkochten, aten en dronken alles op wat ze konden en lieten hun velden braak liggen- en de communistische partij had erkend dat de maatregel fout was. De nieuwe (communistische) dorpsleiders werden bovendien beschuldigd van persoonlijke verrijking (ze hadden een en ander voor zichzelf gekocht aan spotprijzen) en dictatoriaal optreden. De arme boeren hadden nog altijd niets te zeggen, de meesten wachtten passief op orders,vroeger van de landheer, nu van de communisten. Er was rivaliteit tussen de verschillende wijken en families (door inteelt waren er hier zoals op veel plaatsen in China, maar enkele families). Drugs, prostitutie en gokken waren nog altijd niet volledig uitgeroeid. Intussen breidde de communistische beweging zich succesvol uit in heel China, de eindoverwinning was in zicht (in 1949) en de partij besloot in de gebieden die al langere tijd onder controle waren grote kuis te houden om een voorbeeld te geven hoe het echt moest.
In die omstandigheden arriveren in februari 1948 een dozijn kaderleden van de partij om Ten mile inn te hervormen. Bedoeling is de macht in het dorp in handen te geven van de op te richten ‘Vereniging van arme boeren’, de vrouwen te emanciperen, fouten bij de klassering van de bevolking in arme en middelrijke boeren te corrigeren, in onderling overleg en zonder dwang een nieuwe gedeeltelijke en vrijwillige herverdeling van gronden, werktuigen en huizen door te voeren zodat er geen ‘gaten’ – families zonder voldoende productiemiddelen- meer overblijven, de leden van de partij hun fouten te doen verbeteren en indien ze misdaden begaan hebben hen voor het gerecht te brengen, en het gezag en prestige van de partij bij de bevolking te herstellen. Dat alles door discussie en advies aan de bevolking; en geen geval mogen de kaderleden van buitenaf zelf het gezag in handen nemen!
Het boek geeft bijna letterlijk het relaas van dag tot dag van de vooruitgang die ze boeken en de moeilijkheden waarop ze stoten. De klus vraagt twee maanden van intensief vergaderen, meestal ’s avonds nadat de boeren met hun werk op het veld gedaan hebben.
Nog eens twee maanden later is er een evaluatie bezoek van een driekoppig team en worden de genomen maatregelen bijgeschaafd. Er is door de bevolking een nieuw gemeentebestuur verkozen met overwegend arme boeren en ook enkele vrouwen, niemand in het dorp is nog zo arm dat hij/zij niet genoeg heeft om te leven. Nu de positie van iedereen eindelijk duidelijk is, kan er serieus gewerkt worden. De 18 leden van de communistische partij hebben hun fouten erkend en beloven hun leven te beteren; ze hebben alles teruggegeven wat ze ten onrechte verwierven, en verschillende zijn verkozen in leidinggevende posities in het dorp.
Het boek toont het succes maar ook de moeilijkheden en hoe gemakkelijk er van alles kan mislopen de uitvoering van zo een programma, en dat nog maar in één klein dorpje, en hoever de communistische organizatie nog maar staat, zeven jaar na de bevrijding van de streek. Doe dat alles maal 500.000 en je begint een idee te krijgen welk titanenwerk het ‘uitvinden’ van het nieuwe China wel was. Isabel zelf heeft het allemaal als ooggetuige meegemaakt, nu al zestig jaar lang. Fantastisch om er met zo een monument te kunnen praten. We gaan haar zeker terug opzoeken wanneer we nog eens in Beijing geraken.

En ja, nog iets: heb toelating gekregen om de lessen van 30 april te verplaatsen zodat een hele week verlof vrijkomt. Volgens mijn bazin een gunst, de andere buitenlanders die al langer in China waren hadden volgens haar kunnen weten dat het verlof pas op het allerlaatste moment beslist wordt en gingen dus in de fout door al biljetten te bestellen. Een Amerikaanse collega publiceert een open brief waarin hij het gebrek aan respect voor buitenlandse leerkrachten aan de kaak stelt. Nogal erg onbeleefd vind ik, ook al heeft hij gelijk dat er ruimte is om leraars (ook Chinese) correctere informatie te bezorgen en de school efficienter te laten draaien.

2007-04-18T08:22:00.000+02:00

18/4/07
Nog wat universitair nieuws.
Ik ben niet de enige die de data van het verlof verkeerd begrepen had. De meeste van mijn collega’s hebben al verkeerde vliegtuigbiljetten gekocht om op verlof te gaan. Wat nu? Ik vraag heel beleefd aan mijn bazin Veronica om de twee klassen van maandag 30 april te verplaatsen. Dat is een groooot probleem; de inspectie is heel streng op dergelijke dagen, zonder goede reden gaat dat niet; en verschillende buitenlandse leraars hebben dezelfde vraag gesteld; alleen de rector kan beslissen of dit kan opgelost worden. Afwachten dus… Mijn collega’s vinden dat we het zelf moeten oplossen: gewoon zwijgen en in stilte wegblijven; als er vragen komen dan kunnen we de verloren lessen altijd nog inhalen. Ook nu weer zijn er de wildste speculaties waarom de universiteit vooraf geen correcte kalender kan geven…inderdaad wel een heel bizar systeem. Ik heb er lang over nagedacht: tot voor kort was er helemaal geen één mei verlofperiode; er was één dag vrij, de feestdag, voor iedereen; de regering is nu bezig geleidelijk het aantal jaarlijkse verlofdagen te verhogen, maar dat gebeurt niet voor iedereen tegelijk; de universiteiten hebben nu wel 7 dagen vrij, maar dat is nog niet in alle andere organisaties; één en ander brengt mee dat - voorlopig dan toch- elk jaar opnieuw moet beslist worden wie hoeveel verlof krijgt en wanneer, en het zou geen goede burokratie zijn wannneer dat niet op het laatste moment gebeurde…, tot dan toe blijft alles gewoon aangestipt als gewone lesperiode! Hoe dan ook, de meeste Chinezen kan het niet schelen wanneer precies het verlof valt, want die hebben toch nog niet genoeg geld om de hele tijd op verlof te trekken!
Nog inefficienter is het tweede deel van het verhaal; ik verneem nu pas dat mijn eindejaarsstudenten hun laatste les hebben op 30 april, en niet zoals altijd gezegd op 18 mei! Ook hier weer hetzelfde verhaal? Officieel les tot 18 mei, maar studenten en leraars hebben in die periode zoveel andere dingen te doen dat ze de facto drie weken vroeger mogen stoppen; op voorwaarde natuurlijk dat je tot het allerlaatste moment blijft volhouden dat het schooljaar drie weken langer duurt! Alleen onnozele buitenlandse leraars lopen in de val. Mijn Amerikaanse collega Nolan en ikzelf zijn de enige buitenlanders die eindejaars les geven, we zitten allebei behoorlijk in de knoei! Je maakt een lesprogramma voor 10 lessen, inclusief een schema om de studenten op dagelijks werk te beoordelen, en na zeven lessen blijkt ineens dat er nog maar één over is. Eén les om alles af te ronden en een systeem te vinden om alle studenten punten te geven. Ik begin te begrijpen waarom de studenten niet erg onder de indruk waren telkens ik hen er aan herinnerde dat ze half mei een toets zouden krijgen!

Genoeg geklaagd over het inefficiente China. Vandaag heeft China in één keer zomaar zes nieuwe TGV-lijnen ingehuldigd. Ook wij zijn bij de gelukkigen. We kunnen nu naar Beijing per trein in iets minder dan 4 uur, en in vijf uur naar Harbin. In echte design witte TGV’s. Er is wel protest wegens de dure biljetten, dubbel van de gewone treinen; het ministerie heeft beloofd de zaak opnieuw te bekijken.

2007-04-16T15:18:00.000+02:00

16 april 2007: het slechtste en het beste op één dag?

Mijn langverwachte interview met het gemeentebestuur gaat niet door! Waarom weet Yanna, mijn contactpersoon bij de Communistische Partij ook niet; misschien vertrouwen ze het niet dat zo een leraar zonder journalistenaccreditatie hen vragen komt stellen voor een onbekend blaadje? Hoe zou het gemeentebestuur van een grote stad bij ons op zo een vraag reageren? Het is wel jammer en ik probeer via contacten in België toch nog eens of er vanuit Beijing niet een soort aanbeveling kan komen…

Zondag voor het eerst sinds lang alleen gaan fietsen. Lieve ligt uitgeteld door de meest voorkomende kwaal ter wereld ‘gan mao’, waarvan ik nog altijd niet kan uitmaken of het griep dan wel verkoudheid is. Ook de studenten zijn weer bij bosjes afwezig.
Ik laat me verleiden tot een ontdekkingstocht langs de noordoostelijke buitenwijken, helemaal naar de oostkant van de stad, vijf uur non stop fietsen. Zelden zo een contrasten gezien, het slechtste en het beste. De noordoostelijke wijken bestaan naast nieuwe industriezones en dungezaaide verkavelingen met appartementen vooral uit oude boerendorpen die langzaam door de stad opgeslorpt worden.Naar wat ik lees wonen hier nu vooral gastarbeiders van het platteland. De zo al primitieve boerenhuizen en rommelige modderwegen zijn volkomen verwaarloosd, en op het eerste zicht is de belangrijkste activiteit in deze wijken het sorteren van huisvuil. Ik zie een camion het huisvuil langs de kant van de weg afkippen, elders zijn bewoners aan het sorteren, en de koertjes voor en achter de huisjes steken vol met ‘herbruikbaar’ afval. Wat overblijft ligt gewoon links en rechts van de baan weg te rotten. Vies en stinkend. Ik passeer ook een wat beter dorpje waar een verzorgde kerk staat.Voorbij de oostelijke vierde ringweg begint officieel de recreatieve zone van de stad. Mooie nieuwe appartementen, al snel gevolgd door eengezinswoningen in open bebouwing. Een beetje zoals in Nederland, alle huizen zijn identiek. Langs de Hun rivier rijd ik voorbij verschillende ‘villaparken’ met klinkende namen, de villa’s zijn niet direct mega, maar de omgeving groen en met zicht op de stroom. Er is buiten de 17de eeuwse graftombe van een Ming keizer ook een groot ontspanningspark op het vogeleiland, en verderop nog enkele andere recreatieparken en een golfcourse. Op het einde kom ik aan de terreinen waar in 2006 de wereld tuinbouwtentoonstelling gehouden werd. Waar toen het protserige Italiaans paviljoen boven op een heuvel stond is nu een hele wijk in Spaanse stijl gebouwd. Wij geld heeft kan hier in een hacienda komen wonen. Nog verder rijd ik hopeloos verloren, in het heuvelachtige landschap zijn ze de wegen die op mijn kaart staan nog maar aan het aanleggen. Enfin, een spoorlijn in de verte kan als baken dienen en na een paar kilometer modder ploeteren en een weinig orthodokse oversteek van het spoor beland ik toch terug op een asfaltbaan, waar vroeger het dorpje op de kaart begon is alleen nog maar steengruis aan beide kanten te zien. De lucht is intussen zwart geworden, de eerste druppels vallen al en de ‘straten’ in het dorp kloppen precies ook niet met wat ik meende op de kaart te lezen. Gelukkig ken ik intussen genoeg Chinees om de weg terug naar Shenyang te vragen en het droge klimaat krijgt ook nu weer de bovenhand op de dreigende wolken. Ik rijdt vooral langs grotere banen terug, de namiddag is al aardig gevorderd en me nu nog veroorloven om onverharde en slecht aangeduide baantjes te nemen zit er niet in. Die hoofdbanen zijn aan het begin van de lente echt niet de doen; droog weder, nogal wat wind, de lucht is troebel van het stof. De lichte vrachtwagens die hier overal rondrijden zijn allicht ook niet gekeurd op hun uitlaatgassen. Ik voel me vuil en smerig bij thuiskomst en een wasbeurt zal dat ten overvloede bewijzen.
Vandaag maandag bericht gekregen van de faculteit: het halfsemestrieel verlof is vastgelegd van 1 tot 7 mei. Mooi zo, ware het niet dat op de leerlingenvergadering de indruk gegeven was dat we de hele week van één mei vrijaf hadden! Mijn ticket voor zaterdag naar Shanghai is al betaald en afgeleverd, ik voel er echt niet voor dat met verlies terug te gaan geven, bovendien is ook ons logement al vastgelegd en kan die datum niet veranderen zonder meerkost. Dan maar beleefd gevraagd of mijn vier uren les van maandag 30 april niet kunnen verplaatst worden naar een andere datum

2007-04-11T17:04:00.000+02:00

DINSDAG 10 APRIL
LIEVE VERTELT VERDER:
Dankzij het stadsplan dat ik gelukkig bij had én goed bestudeerd had, kon ik de taxichauffeur uitleggen hoe hij aan mijn ziekenhuis moest komen: hij kende de weg niet!
Het bezoek aan dokter Li duurde tien minuten, de rit twee maal 45 minuten…
Dokter Li ging kordaat, maar zonder mondmasker, te werk: “pain?” “yes” “I’m sorry more pain…” en maar verder snijden en duwen…
Hij vroeg me wat ik van mijn Chinees zwembad vind. ( die ik nu voor wéken niet meer mag bezoeken, wat héél erg jammer is: mijn benen zullen me dat ook wel vertellen!) .‘Wat is de kwaliteit van het zwembadwater in China’, vraag ik hem. (zo heb ik nog enkele vragen voor hem in petto…) Hij lacht en zegt dat je dat nooit kunt te weten komen. Hijzelf gaat niet meer zwemmen: hij zag ooit een man spuwen in het water… zag ik vorige keer ook! Maar hij zegt dat ik het daarvoor niet hoef te laten. Alleen als ik na een zwempartij ooit diarree krijg of zo…
Bij één van mijn vorige zwemfeestjes ‘strooide’ men chloor in het water terwijl ik aan het zwemmen was. Een maat chloor in een teil gieten, aanvullen met water, rondom het bad lopen en met de hand uitgooien. Ik vroeg me uiteraard af of dit hun enige reiniging is… Ik troost me met het idee dat dit zwembad wel erg sjiek is en er veel volk komt, weliswaar niet om te zwemmen maar voor de verwennerijen, en ze zich dus niet echt risico’s kunnen permitteren…
Wat mij bij de dokter opvalt is het gebed in de wachtkamer. Ik heb sterk de indruk dat het Christendom hier geweldig opkomt. Trouwens ik hoorde dat er in onze unief Amerikaanse leraars Engels zijn die de bijbel gebruiken als leerboek, en als ze het niet echt in de klas gebruiken dat ze het in de bijlessen gebruiken… Het zou zo zijn dat vele van die mensen hier zijn als vorm van missionering. Zou kunnen: ik praatte onlangs met een toffe Amerikaanse die toch wel in één conversatie van drie minuten evenveel keer ‘god bless you’ zei.
Terug in de unief wandelde ik via een beekje omzoomd door bomen naar mijn atelier. Er lopen veel watertjes door de campus. Knap.Ik ging me zowaar zelfs een tijdje op een bankje zitten om te mijmeren. Ik zal dit baantje meer nemen, in het vervolg. Meestal neem ik de drukkere weg , tussen de gebouwen omdat ik er dan van geniet daar al die jonge mensen te zien lopen. De bomen zijn nog kaal, de grassprietjes komen erdoor maar ook heel veel knolletjes zijn aan het groeien, benieuwd wat het wordt. Een grapjas had onlangs in een kale struik één gele kunstbloem gehangen: iedereen keek ernaar! De bloem fleurde de hele campus op!
Ik heb al vaak gedacht dat ik dé gelukkigste tijd van mijn leven beleef en ook nu heb ik vaak die gedachte… Tenslotte is dit een droom van me: werkend de wereld kunnen ontdekken! Vind ik leuker dan zomaar reizen.
Vandaag kwam een studente van mijn man binnen in mijn atelier en vroeg naar Frank. Ik zal er nooit aan wennen dat ze hem Frank noemen. Dit is hier geïntroduceerd door de Amerikanen want de Chinese leraars spreken ze wel aan met ‘leraar’. Het meisje kwam haar huiswerk afgeven dat ze eigenlijk al vorige week moest indienen, maar ze was toen ziek zei ze, het was erg duidelijk dat ze loog. Ik stofte snel mijn lerarenblikje af en zette het op: ik kan het nog: ze werd rood. ’s Avonds, in het restaurant, leren we een typisch handigheidje van onze Chinese vriend: met thee wast hij zijn glas, kom en bordje af en gooit het water onder zijn stoel! Moeten wij ook doen, vind hij, hij vertrouwt de vaat niet. Feit is wel dat men bewust is van hygiene, tegenwoordig. Laten we zeggen dat dit alleszins positief is!
Waar ik moeite mee heb is met het doodkloppen van de vis, vlak naast ons. Men weegt de vis die je vraagt, je betaalt per gewicht, en men slaat hem dood. Meestal gebeurt dat in de keuken maar hier gebeurt het in het restaurant zelf. Ik heb al spijt van mijn keuze. Daarenboven wil men hier geen ontvangstbewijs geven… men doet iets van de prijs… Het eten was wel bijzonder lekker en het gezelschap evenzeer…
Aan een stalletje voor de campus, kopen we veel fruit. Rond de campus staat het vol stalletjes, zowel met fruit als met allerlei brochetten want de studenten mogen niet koken op hun kamer (vandaar ook de talrijke kleine restaurantjes in de buurt). De man is erg tevreden en legt met handen en voeten uit dat we moeten terugkomen …

WOENSDAG 11 APRIL
Ik vertrek om 6u45 per fiets. Op de campus is men overal in groepen bezig met badmintonnen , lopen, en andere oefeningen. Ik zie ook groepen in rijen staan: ze krijgen instructies of zo.
Ik verleng mijn tochtje met een nieuw baantje, omringd door bomen… knap. Verder fiets ik weer voorbij de jonge man die zoals elke morgen luidop en razend snel teksten staat te lezen als oefening voor zichzelf: wil die nieuwslezer worden? Ook het oudere paar dat achteruit loopt en de straatvegers met hun erg lange stelen kom ik tegen: ze zijn vast waarden. Maar zeer uitzonderlijk: er wandelt een vrouw die haar hondje uitlaat aan een leiband! Hoe gewoon! Zoiets zag ik nog nooit in China!
Zoals steeds ben ik na zo’n tocht energieker dan dat ik lang in bed lig. Na ontbijt en lezen van enkele leuke mails heb ik een prettige werkdag, ook al is het erg moeilijk wat ik schilder. Ik denk even dat het fout loopt. Op het eind van de dag krijg ik een telefoontje van mijn vriendin: we wennen er niet aan dat we mekaar zomaar horen en genieten daar erg van!
Het is 17 graden vandaag! Maar toch heb ik het niet warm: mijn atelier ligt aan de noordkant, dat wou ik uiteraard omwille van het licht… maar nu voel ik de gevolgen. De meeste jonge mensen lopen hier rond alsof het zomer is! Ik zweer nog bij rolkraag, dikke kousen, laarzen en mijn jasje in omgekeerde schapenvacht…én heb nog koud! Maar de zon maakt me wel blij, dat is het belangrijkste. Jef Vanuytsel zingt ‘tussen Antwerpen en Rotterdam…’ en later hoor ik ‘waar kan ik heen, ik wil niet naar China, China is me te ver…’ en ‘de zwemmer zwemt…’ van Boudewijn de Groot , zes CD’s met kleinkunst: ik word er weemoedig van. Klinkt bijzonder, 30 jaar later én ver van huis… Zelfs het ‘Slaapzacht meneer de president…’ lijkt geschreven voor vandaag…

2007-04-09T17:20:00.000+02:00

Flauwvallen, me laten bestelen, en nu ook laten opereren: wat je moet doen om een blog te vullen...
WEEK VAN 3 TOT 9 APRIL

Betreffende het vorig weekend vergat ik iets heel erg leuks te vertellen: we bezochten op zondag het Hollands dorp! Zondagvoormiddag was Frank wat aan het studeren en ik herlas, of om eerlijk te zijn las, zijn blog van toen hij hier alleen aankwam en ontdekte. Zelf had ik toen in België, erg weinig tijd om zijn blog steeds te lezen, shame on me maar nu is dat des te leuker om te lezen hoe hij alles ervaarde wat ik nu ook ervaar! Zo schreef hij destijds over ‘het Hollands dorp’ en ik wilde er meteen naartoe. Via een echte arme wijk, huisjes zonder vloer of meubelen maar met alleen een stenen bed, en dit vlakbij onze unief, en via kleurrijke levendige buurten vol straatverkoop fietsten we er heen. Met zicht op het paasweekend kon ik me zelfs een bloempotje met paasbloemen kopen. Je zou nu denken: paasbloemen zien er overal hetzelfde uit maar nee: de mijne ogen erg Chinees! Vier schrale stengels staan dankzij een stokje rechtop in een veel te grote eenvoudige bloempot. Charmant…
Als we langs kilometers serres fietsen snap ik dat dit alleen de serres voor de tulpen van het Hollands dorp kunnen zijn. Dit wordt bevestigd wanneer ik een heus zicht op Den Haag krijg: het station, het marktplein, stadspoorten, kanalen met woonboten, de statige Hollandse gevels, de ophaalbruggetjes, kleine geveltjes, nieuwe eensgezinswijken… alleen: alles staat leeg als een spookstad! Het zit zo: een Chinees die gigantisch rijk werd in Nederland eerst via de bloemen en later via loense geldzaken bouwde hier een Hollands dorp en toen dit zo goed als af was werd hij ontmaskerd en zit nu in de gevangenis. Doordat er wellicht veel discussie is over eigendomrechten staan hier dus honderden, spiksplinternieuwe woningen te verkommeren. Je kunt je ogen niet geloven: zo spijtig dat ik mijn camera niet meer heb om dit te tonen!

Deze week beleef ik veel plezier in de refter waar we elke middag gaan eten en kunnen kletsen met zowel buitenlandse als Chinese leerkrachten. Eigenlijk hebben we meer en meer de neiging om de Chinese collega’s te zoeken als gezelschap. Het is een prima moment om hun kijk op dingen en leven te leren kennen en hun humor te ontdekken. Humor hebben ze! Een knappe jonge leraar, hij noemt me altijd ‘our REALISTIC artist’ heeft de reputatie alles van vrouwen, binnenlandse en buitenlandse zo zegt hij zelf, te weten: seeing is believing, zegt hij dan,hij kan echt fantastisch uit de hoek komen. Op een middag ga ik aan hun grote, ronde tafel zitten. Een Chinese leerkrachte zegt me: ‘ich liebe dich’. Ik moet drie keer nadenken, want Duits is nu wel het allerlaatste waar ik aan denk. Mijn grappige jongen zegt: “she says: I love you”. Ik wend me naar de vrouw en vraag haar tegen wie ze dat zegt en wijs naar hem: ‘to him?’ Algemeen gelach maar nog groter gelach als ik hem vraag ‘by the way: how do you know what that means?’ waarop hij natuurlijk weer trots kan pronken met zijn algehele kennis van vrouwen… en besluit met ‘seeing is believing…’
Toen ik eens klaagde over het moeilijke van mijn schilderwerk kreeg ik van een andere man prompt een antwoord: ‘failure is the mother of succes’…
Ook hun repliek over onze opmerking dat Chinezen veel te veel eten weggooien is ‘top’. Ze vertellen een verhaal van een boer die zijn etensresten aan de varkens geeft. Op een dag krijgt hij inspectie die vraagt wat hij zijn varkens te eten geeft. De man zegt trots: ‘keukenafval’ waarop hij prompt berispt wordt: zoveel mensen in China leiden nog honger en jij gooit eten weg! Vanaf die dag koopt de man veevoeder voor zijn varkens dat vertelt hij aan de eerstvolgende inspecteur. Opnieuw krijgt hij een boete: hoe durft hij zijn varkens zo minnetjes te behandelen! Bij de derde inspecteur die hem vraagt wat hij zijn varkens te eten geeft: antwoordt hij: ik geef hen geld, zodat ze kunnen kopen wat ze willen…
Dat ‘springtime a good season for love is’ moeten we ook van een Chinees horen. En dat wij ons hier goed voelen hebben ze ook al opgemerkt: wij houden onze eetstokjes dichtbij de punt vast: wijst erop dat we niet homesick zijn… Feit is dat wij steeds als laatste aankomen in de refter omdat Frank steeds tot het laatste uur lesgeeft maar dat we zeker steeds als laatste vertrekken, niettegenstaande het eten niet echt zo lekker en gevarieerd is, de ijzeren schotels waaruit we moeten eten alles behalve uitnodigend zijn en de refter nu niet bepaald gezellig is: vooral als het personeel op het eind luidruchtig alle stoelen beginnen verschuiven. Gelukkig hangen er aan het plafond rode lampionnen en massa’s gekleurde parapluutjes: toen wij lachend zeiden dat die wel kunnen dienen om de waterlekken in het glazen plafond op te vangen, die zijn er, snapten ze die grap niet. Raar…
Een totaal andere sfeer hadden we deze week in een restaurant net buiten de universiteit. Alle restaurants, groot of klein hebben één iets gemeenschappelijk: je ziet erg goed wat er in je bord ligt (alhoewel: kan dat wel met Chinees eten?): ze hebben allen neonverlichting: Gezellig! In dit restaurant hing echter een vreemde sfeer: iedereen, rond elke tafel, was heel erg dronken. De twee groepjes studenten, een tête à tête tussen een jong koppeltje , ouderlingen: allen zat. Echt uitzonderlijk. Even uitzonderlijk daar was het feit dat we van alles gratis kregen: een schaaltje nootjes, een kommetje opgelegd fruit, twee eieren… Als je in de stad uit eten gaat is het duidelijk dat bij grote familietafels veel gedronken wordt maar hier is deze sfeer uitzonderlijk. En wat toch niet af te leren is: fluimen spuwen doen ze: ja, zelfs binnen in het restaurant, zelf de jonge generatie!
Enfin, gelukkig was ik zelf ook een beetje dronken maar dan eerder van het nagenieten in de plaats van de drank: eerder op de dag was ik verwend geweest door twee buitenlandse telefoontjes: eindelijk eens alleen en op het gemak kunnen kletsen met mijn vriendin!- bedankt Skype. En… ik was weerom gaan zwemmen in het badhuis, had genoten van douches en sauna’s én, jawel… van een zalige massage van een man, IN een private room dan nog wel! Hij sprak geen Engels maar halverwege de massage ging hij even de kamer uit, en zei bij terugkomst, ‘hen piaoliang’ (ik weet intussen wat dat betekent maar ben nog steeds zo verwonderd als ik dat hoor dat ik dan raar kijk: en dan komt het: ‘you are very not beautiful!’: dit hadden ze hem wellicht daarnet geleerd!

VRIJDAGmorgen beslis ik naar een dokter te gaan. Ik heb een probleempje, nog wel onrechtstreeks aan het badhuis te danken… In België had ik voor mijn vertrek al last van een vetbolletje, dacht ik en wellicht is het ook zo, op mijn borstbeen. Hoe dom kan een mens zijn: ik ging er niet mee naar de dokter, wetende dat ik voor zes maanden vertrok! Vorige week, in het badhuis, voelde ik dat de mevrouw die mijn lichaam scrubde het kapot wreef. En inderdaad, enkele dagen later werd de hele plek errond roodgloeiend. Tijd voor een doktersbezoek, daarvoor moet je naar een ziekenhuis, er zijn hier geen thuisdokters. Ik had me wat geïnformeerd. Er is hier een dokterspraktijk van Amerikanen maar die zijn onbetaalbaar: om je in te schrijven vragen ze al 60 euro! Een standaard onderzoek kost je er minstens 90 euro. Dat is echt overdreven, gelukkig, zo zegt men, wordt het geld gepompt in een kliniek voor arme Chinezen die er gratis verzorgd worden.
Ik fiets tot aan het appartement van Joy, de Chinese vrouw van de Canadese collega van Frank: zij hebben goede ervaring met een goed Engels sprekend Koreaanse dokter, die in China studeerde en blijft. Hij startte hier in een Chinees ziekenhuis een ‘internationale afdeling’. Joy en ik nemen de taxi tot aan dat ziekenhuis. De eerste vier verdiepingen zijn rudimentair ingericht en druk: een hele groep Chinezen staan aan te schuiven voor een injectie: aangeboden door hun staatsfabriek, zo vermoed Joy. Onze verdieping oogt totaal anders: rustig en superclean… alles is een kwestie van centen… De dokter valt erg mee: ik word huiswaarts gestuurd met 15 zakjes met telkens drie pillen antibiotica in en een vermaning dat ik te lang gewacht heb. Hij kan niet zien of het een vetbolletje is of een tumor: eerst moet de ontsteking weg.

ZATERDAG
Na poets en was vertrekken we per fiets én logeerspullen naar de stad! Eindelijk mijn weekendje hotel! Daarenboven hebben we een zalig lenteweertje, het kan niet stuk.
Als we voorbij café Heidi fietsen kan ik het niet laten, dan hebben we al een uur gefietst dus echt hét moment voor een koffietje, en nu ik weet dat je er een Zwitsers chocolaatje bijkrijgt én een happy hour hebt, kan ik het zeker niet laten! En vanaf nu mag ik me de pionnier van hét terrasje noemen: ik vraag de eigenaar, een Zwitser die me maar al te goed begrijpt, of we buiten mogen zitten. Prompt brengen ze tafel en stoelen buiten en ik verzeker je: IK GENIET! Dit was eigenlijk zowat het enige wat ik hier mis in Shenyang, als ik er nu nog mijn vriendin zou bijhebben… maar goed mijn Frank kan ook dienen, hoor want zelfs hij vindt het zalig! Bij weggaan komt er een man toe: blijkt een inspecteur te zijn, vraagt de eigenaar wat dat betekende… wij verdwijnen stilletjes op onze fiets…
Het wordt een dagje antiekwinkeltjes aflopen. Wat hier allemaal te zien is? Tijd en ogen en centen tekort!
Tot mijn vreugde en tot mijn spijt krijgen we een telefoontje van Michaël en Joy: of we samen met een groep Fransen uit eten gaan. Te mooi om te weigeren maar… hun restaurant ligt vlakbij ons appartement… het vervolg kun je al raden! We koersen nog even naar de Metro, nu we toch in de stad zijn, vullen de rugzak met 9 broden en veel kaas, koersen richting Noorden van de stad en het wordt een zeer gezellige avond: Thais eten in China met Fransen, Canadezen, Belgen en Chinezen en… thuis gaan slapen, natuurlijk!

ZONDAG
Willes nietes: ons stadsbezoek wordt verder gezet: terug de fiets op voor 15 kilometer! We belanden nu toch wel weer in de antiek zeker: een openluchtmarkt voor antiek en brokante. Je kan je voorstellen dat ik in mijn nopjes ben! Als ik begin af te bieden krijgt Frank te horen dat ik zo goed Chinees praat! Ik wist het zelf niet!
Voor we huiswaarts rijden lopen we nog even door een mega shoppingcentra dat we niet kennen. Niet dat het shoppen me interesseert, integendeel, ik heb er eerder een afkeer van maar het interesseert me wat hier allemaal te krijgen is in China: ik heb er nog niet echt een zicht op gezien wij of naar winkels voor buitenlanders gaan, of naar de echte praktische Chinese winkels en Chinese voedingswinkels. Maar zo’n echt centra deden we nog niet. Véél kledingszaken maar toch nog te weinig tijd en zin om echt rond te kijken: onze tijd gaat naar het kopen van een nieuwe digitale camera: hip hip, wat ben ik blij! We kopen makkelijkshalve dezelfde als die die ons gestolen is, blijkbaar tijdens die twee maanden verouderd want hij staat al 100 euro goedkoper!
Mijn borst doet pijn en Frank moet nog werken, dus huiswaarts rijden. Ons tempo ligt schandalig hoog, we genieten er allebei van maar toch moeten we voorzichtiger zijn, vind ik… Eigenlijk heb ik tijdens het fietsen nooit tijd om rond te kijken of te mijmeren: alle aandacht gaat in op je hoede zijn: voor putten, voor deksels, voor wandelaars, tegenliggers, een verkoopsstalletje midden op het fietspad, een auto die recht op je afkomt of je de pas afsnijdt… niet te doen! En tegelijk leuk, zolang het niet regent, bijvoorbeeld.

MAANDAG
Jawel, ik moet terug naar het ziekenhuis, de ontsteking werd rijper en kwam open maar ik ben er niet gerust in. Ik heb wel wat ontsmettingsmiddel mee van thuis maar slechts één steriel gaasje en er kopen op de campus zit er niet in. In de apotheek , hier, verkopen ze wel ‘asepiline’, maar geen steriele gaasjes… Ik bel eerst de dokter, hij verwacht me. Ik waag me alleen in de taxi: goed controlerend of ik mijn thuisadres mee heb! In het ziekenhuis aangekomen blijkt dat men de operatietafel al in gereedheid bracht! Je kan je voorstellen dat mijn bloeddruk de laagte inschoot! ‘Geen andere keuze’ legt de dokter uit: de ontsteking reageerde niet zoals hij hoopte: ze had niet mogen openkomen. Nu is het gaatje te klein om er alles te laten uitkomen en groot genoeg voor meer infectie. Hij kan niet verdoven vanwege de ontsteking: het wordt snijden zonder verdoving: twee centimeter. Mijn bleek worden en mijn uitleg dat ik echt heel erg moeilijk wonden genees, ik toon hem al mijn eerdere lidtekens van operaties die nooit normaal heelden, brengen hem op een alternatief: een halve centimeter openen, er een darmpje insteken en vier dagen elke dag terug komen om via dat darmpje het vuil uit te halen….De operatieruimte ziet er steriel uit, de dokter draagt een mondbescherming, de vier assistentes niet. Hij probeert te verdoven: tevergeefs: de huid is te hard door de ontsteking. De vier vrouwen houden me vast: de dokter snijdt.
Even later zit ik in de taxi huiswaarts. Ik had gezworen me niet te laten aanraken door een dokter in een vreemd land! Duimen maar dat het goed afloopt, tenslotte zal het lidteken midden mijn décolleté zitten, ook niet leuk. Het goede nieuws is in elk geval dat hij zag dat het een inderdaad een vetbolletje is: moet er in augustus uitgehaald worden, in Belgie.
Om mijn gedachten af te leiden ga ik toch schilderen.

2007-04-09T10:10:00.000+02:00

8/4/2007 Pasen zonder chokolade eieren!

Jammer voor mij, zo te zien is er niemand in mijn aprilvis(je) van vorige keer gelopen, tenzij een vriendin die Lieve toch bijna warm kreeg voor een gratis verblijf hier. Vrijwilligerswerk voor de Olympische Spelen gaat natuurlijk niet gepaard met gratis reizen en gratis bezoeken aan de sportactiviteiten! Het is echt ‘vrijwilligers’ werk, onbezoldigd en je moet alles zelf betalen. Dat gezegd zijnde heb ik me toch maar ingeschreven, dus misschien zit ik volgend jaar wel echt op de Spelen in Beijing!
Pasen wordt hier helemaal niet gevierd buiten de kring van christenen. De Chinezen kennen ook nog geen paaseieren (ze lusten trouwens geen chokolade). Op paaszaterdag gingen we op de namiddagkoffie in Chalet Heidi, de Chinese staf daar had wel een inspanning gedaan, ze hadden echte eieren geschilderd, maar zonder ze eerst uit te blazen! Daar gaan we niet lang plezier aan beleven…
Wat de Chinezen wel vieren is hun eigen versie van Allerzielen, en dat op witte donderdag: Het Feest van het Poetsen der Grafstenen. Vooral symbolisch natuurlijk, want veel grafstenen werden er na 1949 niet meer geplaatst, bij gebrek aan grond wordt in principe iedereen verast. Recentelijk laten meer bemiddelde boeren zich wel terug begraven. Het feest markeert hier ook het begin van het beter weer, de echte lente, tijd voor de boeren om het land op te trekken.
Enige tijd geleden dat ik nog commentaar gaf op de lessen Chinees. Wanner je min of meer blijft overzitten gaat het natuurlijk iets gemakkelijker, mijn niveau is merkbaar maar vooral langzaam aan het verbeteren. Zorgenkind blijven de lessen ‘begrijpend luisteren’; voor iemand met een niet te scherp gehoor en een door de leeftijd al wat vertraagd brein zijn de snel afgeratelde teksten echt ‘chinees’; daarbij kan ik maar één keer per week gaan; spijtig want de teksten zijn interessant: over afbieden bij straatverkopers, wantoestanden bij de taxichauffeurs, over de toename van het aantal privé-voertuigen in Beijing enz; daarbij geeft de jonge lerares vlot achtergrondcommentaar, helaas ratelt ook zij de conversatie af; boeiend en frustrerend tegelijk. Vrijdag vertelde ze nog dat in haar buurt eergisteren twintig privé-autos door vandalen ernstig beschadigt werden. Ja, de kloof tussen rijk en arm die je ook in Shenyang terugvindt achter de glimmende façades van nieuwe shoppingcentra en kantoortorens. Ja, er smeult ook hier heel wat sociaal buskruit. China is vandaag een paradijs voor de zeldzame rijken én een heel toffe leefomgeving voor de zowat 150 miljoen middenklassers, daar rekenen we de meeste van mijn collega’s-leraren bij. Mijn Canadese collega bijvoorbeeld heeft elke dag een nanny voor zijn twee jaar oude zoontje; een meisje van de buiten laten inwonen als kinderoppas, ouderlingenoppas of gewoon als meid is hier normale practijk voor de ietwat hoger inkomens. Voor de grote meerderheid van de anderen blijft het scharrelen en krabben om rond te komen; met de komst van de lente vind je opnieuw op elke stoep van de stad wel iemand die iets verkoopt, zelfs de meest waardeloze rommel, of iemand die als dagloner een job zoekt (bordje met specialiteit op de borst, of visueler nog, het adekwate werktuig in de hand), of iemand die één of andere soort afval recupereert. Het is allicht alleen dank zij de herhaalde beloften van de nieuwe president en eersteminister om het levensnivau van de armen te verhogen, dat het niet méér tot sociale uitbarstingen komt.
Lieve heeft een nieuwe Chinese vriendin gemaakt, de vrouw van mijn Libanees-Canadese collega; die wist te zeggen dat er een schandaal rondgebarsten is rond de hygienische toestanden in één van de beroemdste restaurants van de stad – ik bracht haar er notabene al naartoe; een undercover reporter is er een tijdje gaan werken en filmde klandestien! We vragen ons af of we onze twee restaurantbezoeken per dag niet wat moeten verminderen en meer zelf gaan koken…
Sinds Lieve hier is gaan we ook wat meer shoppen, de plicht van het huwelijk noemt dat, maar het doet me wel nog maar eens ogen opentrekken; shopping malls zoals in de belangrijkste winkelstraten hier vind je nergens in Europa; mega groot en ongelofelijk veel artikelen, inclusief de grootste luxe – juwelen, pelsmantels,…; we werden op Pasen ongevraagd getracteerd op een grootse modeshow. We flaneren ook urenlang langs de stalletjes met straatverkopers; volgens experts kan je daar minstens de helft, soms twee derden afbieden; we moeten wel even slikken wanneer zo een verkoopster ons 20 euro vraagt voor een snuisterij, we bieden twee euro en mogen er prompt mee opstappen! Nog te veel betaald? Een eindje verder zien we hetzelfde artikel in een officiele winkel liggen voor 2 euro!
In de parken van de stad is nog niets te zien van de lente, geen bloemen, geen bladeren, alleen de sociale activiteiten bloeien al; er is geen hoek waar niet gekaart, gemahjongd, geschaakt, gezongen, muziek gespeeld, gedanst, geturnd of gewoon gediscussieerd wordt.Waag je daartussen als vreemdeling en je bent meteen het middelpunt van de belangstelling; een unieke kans om wat practijk Chinees te hebben; Lieve met haar artistieke outfit en fietsvelo is een onuitputtelijke bron voor commentaar; zijzelf doet goed mee en antwoordt vlot op de Chinese commentaren in het Westvlaams, kortom een vrolijke boel waar ik maar occasioneel moet voor tolk spelen.
Onze fietstochten worden intussen langer, frekwenter en alsmaar sportiever; we jagen elkaar wat op en zelfs de occasionele bedenking dat we ons in het verkeer toch niet meer cowboy dan de gemiddelde Cinees mogen gedragen kan ons nauwelijks afremmen. De keerzijde is dat we meer en meer de pollutie beginnen gewaar worden. De meeste kachels en chauffages zijn sinds één april gedoofd, dat stinkt niet meer, gelukkig. Maar de stad rijdt vol met vrachtwagens voor de alomtegenwoordige bouwwerven, en wat die afgeven aan uitlaatdampen en stof! Vooral in het schaarse licht ’s avonds valt het op hoe overal een nevel van stof hangt; de buurt van wijken die afgebroken worden is het slechts; én op vijfhonder meter van onze unief is een enorme betoncentrale, waar dag en nacht zand en cement aangevoerd wordt; het straatje is bijna onberijdbaar, droog van het stof, nat van de modder.
Paasavond werd een ‘westerse’ bedoening. Via onze franstalige contacten - ook in die kringen wordt Lieve voor echter dan ik aanzien dank zij haar prachtige rollende parijse rrrr - zijn we uitgenodigd op een etentje in een echt Thailands restaurant. Een stuk geraffineerder dan de Chinese keuken! Het is een bont gezelschap – Canadezen, Fransen, Chinezen en Belgen, een maxi ronde tafel is juist genoeg voor het gezelschap van 15. Buiten ons en mijn collega hebben ze allemaal iets te maken met de privé-school van de Michelin vestiging hier. Shenyang heeft privé-scholen met buitenlands programma en vreemde talen, maar die zijn zo duur (10.000 dollar per jaar) dat het voor een firma met veel buitenlands personeel zoals Michelin interessant is een eigen school te starten. We verwonderen ons er opnieuw over welk bont gezelschap van buitenlanders hier rondhangt; mensen die ooit min of meer toevallig hun land verlieten om in het buitenland te gaan werken, de microbe te pakken kregen en nu geen zin meer hebben om terug braafjes in de rangen te treden. Vanavond zijn het wel overwegend gasten die toevallig naar China kwamen omdat buitenlandse firma’s expatriés goed betalen; de mensen die we op de unief ontmoeten verdienen daarentegen minder en komen meestal speciaal voor de China-ervaring.
Ik ben intussen ook nog altijd bezig met het voorbereiden van ons groot verlof: de lang gedroomde reis naar Tibet. Dat is minder simpel dan gedacht. Reisagentschappen hebben vaste parcours die bijna iedereen doet; de Lonely planet heeft echter mijn hoofd op hol gebracht met avontuurlijke trajecten zonder reisgroep, waaronder een doorsteek langs de weg, helemaal van Lhasa naar Kashgar in Xinjiang, het Chinese centraal Azië, schitterende panoramas van de Himalaya en daarna de Taklimatan woestijn, trajecten met één ‘dorpje’ per dag,.… maar! De zaak is niet wettelijk, je bent nog altijd verplicht in Tibet met een groep te reizen; wie gesnapt wordt kan minstens een deel van zijn plan opbergen, maar volgens de Lonely planet kan je dat risico wel nemen want de controle is laks; en er is een andere ‘maar’: de ‘wegen’ in Tibet zijn verschrikkelijk slecht en op de meeste plaatsen is geen openbaar vervoer; op je eentje kan je autostoppen of proberen lokaal een jeep te huren of naar het schijnt zelfs mountainbiken, dit alles in de veronderstelling dat je een zee van tijd hebt want voor zulke verplaatsingen over drieduizend kilometer en meer quasi onbewoonde streken kan je niet plannen op een week meer of minder na. Alles bijeen te veel onzekerheden, want ons vliegtuig naar Europa wacht op 29 juli! Er zal niet veel anders opzitten dan braafjes met een reisagentschap werken vrees ik. Erg veel keuze is er niet; je hebt een vergunning nodig om Tibet binnen te komen, en buiten het staatsreisagentschap zijn er niet veel reisbureaus die zich daar mee bezig houden , zeker niet wanneer je het op afstand vanuit Shenyang wil regelen. En zoals verwacht, in die omstandigheden wordt alles peperduur.

2007-04-03T16:59:00.000+02:00

MAANDAG 03.04.07
UITLEGGEN MET HANDEN EN TEKENINGETJES...
Vorige maandag werd ik op het politiebureau verwacht. Ik was er een beetje nerveus voor en vroeg me af wat er aan de hand was. (Komt ervan als je met een studentenvisum rondloopt…) Maar ik werd alleen verwacht om de papieren betreffende de diefstal van mijn handtas, die inmiddels officieel opgemaakt werden , te ondertekenen: mét handtekening én een rode vingerafdruk op mijn handtekening, NIET ernaast, zoals ik deed. Mijn Chinese tolk moest hetzelfde doen en vond dit ook grappig: ook voor haar was dit een eerste keer dat ze dat meemaakt.
De politie vertelde dat ze teruggingen naar het restaurant en meer informatie kregen over de dief maar dat ze ook denken dat de uitbaters erbij betrokken waren.
Verder heb ik deze week vooral veel gewerkt én gezwommen: mijn benen zijn voor het eerst ontzwollen: oef! En gelukkig liet men in het badhuis de muziek achterwege. De zwemruimte is met zijn bomen; struiken en rostuinen rondom best mooi! En er is zelden veel volk. Gezien ik mijn bikini te mooi vind om door chloor te laten opeten en er daarenboven niet confortabel in zwem (vooral bij rugslag leidde het bovenstuk een eigen leven) wil ik mij in dit badhuis een badpak kopen. Het probleem is voorspelbaar: bij het bekijken van de badpakken,besef ik net op tijd dat dit géén kinderbadpakken zijn… Gezellig hoor, zo badpakken passen met minstens vijf paar ogen op je gericht! ‘Of ze geen grotere hebben?’ Ik begrijp dat ze er morgen zullen hebben.
En jawel, twee dagen later kan ik grotere passen: zowat dicht tot aan mijn halsputje en… met billetjes! Ze weten niet waarom ik de slappe lach krijg. De jonge badmeester vraagt waar mij blote buik is, als hij me ziet afkomen: ik besluit dit door zijn gewrijf op zijn buik en zijn vragende oogjes. Maar hij zegt ook dat dit goed is. Feit is dat ik mijn kilometer tweehonderd meter nu zwem in 40 minuten in plaats van 45 minuten. Ik voel me flink! Blijkbaar is men erg geinteresseerd in mijn rugzwemmen. Soms staan ze met vier tegelijk op me te kijken, ik krijg er complimenten voor. Om het niet meer te zien zwem ik zelfs met mijn ogen dicht: natuurlijk verlies ik totaal mijn richting: dat is pas leuk.
Net zo onhandig, beter onmondig, gaat het eraan toe als ik vrijdagnamiddag een kapper bezoek. Gebarentaal voor knippen leerden we al in het kleuterklasje, dus dat lukt maar hoe leg je haarkleuren uit? Uiteindelijk begrijpen ze het maar welke kleur ik wil: blond? Ook hier denken ze dat ik Russin ben… dit is duidelijk. Ik hoor het woord ‘kaffé’ vallen en bevestig dit enthousiast. Alles gebeurt omgekeerd als bij ons: eerst wassen, dan knippen en dan kleuren mààr voor ze daaraan beginnen, wordt nog maar eens gediscussieerd. De prijs van kleuren varieert tussen de 20 en 210 yuan. Wat het verschil is? De man schrijft het keurig op een briefje: in Chinese karakters. Ik schrijf keurig mijn antwoord: ‘manneke, van jouw krabbels versta ik niets: kun jij die van mij lezen?’ Algemeen gelach: nu staat het halve kapsalon rond me. Ze bellen een man op die het me telefonisch moet uitleggen: zijn Engels is echter zo slecht als mijn Chinees: we komen geen stap verder. Uiteindelijk blijkt het ene Korean style te zijn, het andere Franse stijl, Chinese stijl, Duitse stijl: maar wat dàt betekent is me nog steeds niet duidelijk. Ik ga voor Frans, het duurste, en hoop dat het over de kwaliteit van het product gaat. ‘Kaffé’ blijkt uiteindelijk behoorlijk zwart te zijn (mijn Brigitte vond deze week al, toen ze me op skype zag dat ik al wat Chinees ‘oogde’…) en na één nacht is mijn witte hoofdkussen zwart… ben benieuwd hoe het water van het zwembad er straks zal uitzien!
Eigenlijk is dit echt het vermoeiendste van mijn verblijf hier: niets en niemand begrijpen… MAAR als de nood het hoogst is, is de redding nabij: vanavond gaan we naar een feestje: een bijeenkomst van de Franstalige gemeenschap in Shenyang. De organisatoren zijn twee Franse ‘cowboys’: twee mannen die al twintig jaar in China rondhangen, en met van alles bezig zijn. Hier in China, ontmoet je bij die buitenlanders toch wat, hoor! Vuur, vlam en leven: burn-out is een gevoel dat de Westerling in China vreemd is. In elk geval: de man zijn vier kussen, bij binnenkomen doén me zo goed! Ik was vergeten hoe geestig dit is! ‘une bière et encore un vin?’ laat maar komen. Ik vermijd enkele Chinese studenten die aanwezig zijn. Ze zijn assertief op zoek naar gesprekspartners om hun Frans te oefenen. Maar de vragen ‘comment tu ’t appelles’ en ‘est-ce-que vous avez des enfants’ heb ik nu even te vaak gehoord de laatste maanden. Ik ontmoet een erg leuke jonge vrouw: een Parisienne, studeert hier, en is getrouwd met een Chinees die in Parijs studeert: ik zei je toch dat niets hier te gek is. De mannen van Michelin, talrijk aanwezig ontmoet ik niet: ik blijf bij de organisator hangen én een aangename Japanner van de ambassade: hij nodigt mij uit naar de schilderijen op de ambassade te gaan kijken. Zal ik doen!
Samen met Michael, de Canadees van onze unief, verlaten wij als laatste ‘Chalet Heidi’.
Ik had in de stad willen blijven slapen maar Frank zag dat nu niet zitten: hij is gedesorienteerd als hij op zaterdag niet kan poetsen en wassen. Nog voor één keer heb ik begrip maar volgend weekend wil ik echt eens in de stad komen slapen, ontbijten, ronddolen, koffietje drinken, shoppen,… Mijn arme man krijgt een week om er zich mentaal op voor te bereiden. Ik HEB hem nu eenmaal nog écht nodig voor de meeste dingen…
Frank ontdekt iets fantastisch! Via skype kunnen mensen mij voor slechts 1euro per uur opbellen op mijn mobiele telefoon met Chinees nummer. Dat is erg leuk, gezien het niet in orde komt met mijn internetverbinding op mijn atelier. Het idee alleen al maakt me blij.
Ik praat maandag trouwens met mijn Yslandse zus en haar kinderen die momenteel bij mijn ouders in Spanje op vakantie zijn. Wat prettig hen daar te horen en erg leuk ook om eens met mijn vader te praten, gezien hij het bellen makkelijkshalve aan mama overlaat krijg ik hem niet vaak te horen. Eigenlijk deed het me goed te horen hoe trots hij op ons is, dat wij dit hier doen en hoe hij met ons meeleeft. Als men me vraagt of ik de kinderen mis, moet ik steeds aan mijn ouders denken en aan een liedje van Axel Red waarin ze zingt hoe ze haar dochtertje bemint maar wil laten vliegen hoog in de lucht: zo ben ik eigenlijk ook opgevoed. Ik ben blij dat ik ouders heb die beminnen én loslaten en zo sta ik ook tegenover onze kinderen.
Deze week kon ik ook mijn belofte mee te werken aan het kunstproject van het Gentse meisje uitvoeren: het stukje klomp vliegt momenteel Belgiewaarts. Tof.
Wat véél minder leuk is, is dat men hier vanaf 1 april -spijtig: dit is geen grap, ik wou zeer oprecht dat het er wel ééntje was - de verwarming afgezet heeft! Ik vroor zowat dood in mijn atelier vandaag. Sinds ik trouwens pochte met de zon in Shenyang liet die zich niet zo vaak meer zien, en als ze zich laat zien wordt ze een beetje weggeblazen door een frisse wind. De thermometer haalde vorige week al 14 graden, deze week hapert hij aan 5 graden. Van die temperatuur genoot ik vanmorgen om 6U30 tijdens mijn fietstochtje , maar verder niet meer. Het is ronduit kou, buiten én binnen. Frank stelt voor dat ik het elektrisch vuurtje meeneem naar mijn werk: ik zal niet anders kunnen, al weet ik niet of dit een gezonde warmte is voor mijn benen. Vannacht leg ik het elektrisch matrasje op ons bed…
En het schijnt dat we van geluk mogen spreken: in Peking wordt de verwarming reeds op 1maart uitgeschakeld. Ik denk dat ik na de zomer in Belgie blijf tot de verwarming hier opgezet wordt...

2007-04-01T14:21:00.000+02:00

1 april 2007

Ja, de Chinezen hebben ook één april ontdekt, ze zijn nooit vies van een bijkomende feestdag op hun kalender en dus wordt hier nu ook op ‘gekkendag’ gefopt. Uitkijken…
Op de universiteit is het meest opvallend de opstoot van job-zoeken-koorts bij de laatstejaars. Studenten blijven bij trosjes weg uit de klas, voor ‘interviews’, ‘voor een maand terug naar hun thuisstad om een job te zoeken’, voorbereiding van één of ander bijkomend examen, …Mijn privé-lerares Chinees Liu Dan haalt dit jaar haar licentiaatsdiploma in de klassieke Chinese litteratuur; er is zo goed als geen vraag naar deze specialiteit; ze ging naar Beijing om deel te nemen aan het ingangsexamen voor een doctoraat: slaagkans ongeveer 10%. Ze zit in zak en as. Hoe kwam ze dan in deze specialiteit terecht? Wel, het Chinese systeem van officieel hoger onderwijs is gebaseerd op zware ingangsexamens; afhankelijk van hun beste vakken kunnen de student dan in een bepaalde faculteit beginnen; klinkt mooi, maar alleen de beste studenten halen resultaten die goed genoeg zijn om een brede keuze te laten, de anderen komen in minder competitieve vakken terecht, willen of niet. Ik ken zo ook nog twee studenten lichamelijke opvoeding die helemaal geen zin hebben om turnleraar of sportcoach te worden; allebei zoeken ze een uitweg in de zelfstudie van Engels om in een meer commerciële richting te geraken.
Volgens iedereen, ook de media, is de situatie voor afgestudeerden snel aan het verslechteren; elk jaar komen er nieuwe universiteiten bij; tien jaar geleden hing China op wereldvlak achteraan volgens het aantal studenten in het hoger onderwijs, doortastende regeringsmaatregelen maken dat het binnenkort wel aan de spits zou kunnen staan! Gediplomeerden maken hier voor het eerst kennis met de bij ons zo gekende fenomenen: onderbetaalde of onbetaalde eindeloos durende stages, maanden werk zoeken, (tijdelijke) jobs onder het niveau van hun diploma,…In m’n laatstejaars klassen- pech voor mij, dat zijn juist de groepen van zestig- is zowat één derde van de studenten gemotiveerd om er iets uit te halen, de overigen troepen samen op de achterste banken met hun gedachten overduidelijk elders.
Deze week was er ook voor het eerst dit jaar een vergadering met de buitenlandse leerkrachten en het leidinggevend kader van de faculteit. Nu, de helft van de leraren en het kader had blijkbaar wat anders te doen, dus zo dringend zal het wel niet ervaren zijn. Er is een stoelendans aan de leiding gebeurd, we hebben allemaal een nadere rechstreekse baas en dit is dus de kans om kennis te maken – mijn bazin liet helaas verstek gaan. Verder worden we eraan herinnerd dat de faculteit vorig jaar een slecht rapport haalde, en we strikter moeten zijn met de papieren en de regels: enkele minuten vóór tijd in de klas zijn, geen afwezigheden van studenten aanvaarden zonder schriftelijk attest en de les niet afsluiten voor de bel terug rinkelt; rond half april mogen we echte inspectie verwachten, naar het schijnt komen die niet binnen bij de buitenlandse leerkrachten, er wordt alleen naar de aanwezigheid gekeken. De discussie rond het puntensysteem is hilarisch; de vakken die buitenlanders geven zijn bijna uitsluitend ‘zonder eindexamen’; dus punten geven op één of andere vorm van ‘dagelijks werk’; hoe dat moet gebeuren staat zo te zien niet op papier, elke verantwoordelijke en elke leraar heeft zo zijn eigen ideeën met resultaten die nogal kunnen uiteenlopen. Mijn Britse collega vindt dat het echt op papier moet staan, anders is het niet fair tegenover de studenten ; ze wordt vriendelijk bedankt voor haar voorstel dat zal in overweging genomen worden, maar nog niet voor deze keer; iets veranderen in een onderwijssysteem is immers niet zo simpel.
De lessen eindigen op 15 juni, daarna zijn de Chinese leraars nog drie weken bezig met te assisteren bij allerlei officiële examens, de buitenlanders worden verondersteld gedurende een mini-cyclus van drie weken nog wat speciale educatieve activiteiten te organiseren, conferenties en dergelijke. Ik dring aan op wat meer uitleg, om tot het besluit te komen dat van mij na 15 juni niet echt nog iets verwacht wordt.

Terwijl in de lotusvijver de laatste ijsbrokken drijven – na een maand dooi!- werden we gisteren getracteerd op de uitlopers van de eerste zandstorm van de lente; de lucht had een bruinachtige kleur zoals ik nog nooit gezien had; tegen de middag was het over, onze fietsen die buiten stonden zaten onder een laag stof, maar binnen (juist poetsdag!) viel het goed mee. Elders was het wel écht zandstorm: in Beijing melden de media een toestroom van patiënten met ademhalingsproblemen in de klinieken. Lieve heeft hier nu al last vast constante druipneus. Het belooft deze lente (en zomer) nog erg te worden met de zandstormen, zegt de weerdienst; de winter was immers veel te warm en te droog. Volgens mijn Chinese vrienden hier heeft de lente naast zandstormen ook nogal wat gewone stormen in petto maar valt de regen mee.

Vrijdagavond: we zijn uitgenodigd op de soirée francophone in het chalet suisse, chez Heidi. Het is een gelegenheid om Lieve voor te stellen aan de bonte fauna franstalige buitenlanders, het duurt niet lang voor ze de ster van de avond is: een echte artiste in ons midden, en wat voor één. Organisatrice Ni Yan, een echte Chinese maar nooit verlegen voor een kwinkslag vind dat ik echt een ‘coup de chance’ gerealiseerd heb door aan zo een vrouw te geraken. De directeur van Michelin in Shenyang is er ook, ze zijn van plan hun fabriek hier uit te breiden, het wordt de grootste bandenfabriek ter wereld. Exotisch is de handelsvertegenwoordiger bij het Japanse consulaat; een Japanner die tien jaar in Parijs studeerde en verbleef; een heel bijzondere combinatie; hij nodigt Lieve uit om eens te komen kijken naar de kunstwerken in zijn consulaat. De plaatselijke directeur van het Comité France-Chine is dan weer een Parijzenaar die al twintig jaar in China rondhangt, het is onduidelijk of hij zijn spleetogen al bij het vertrek had; we hebben het over onze plannen voor een Tibet reis, hij kent de regio als zijn broekzak en bezorgt ons het adres van een goed gespecializeerd reisbureau in Chengdu. Om tien uur is het feestje afgehandeld, wij blijven als laatsten tot elf uur nog wat eten samen met mijn Libanees-Canadese collega Michael. Buiten ons groepje Franstaligen is er de hele avond welgeteld één koppel binnengekomen om te eten; wordt dit het het zoveelste buitenlandse etablissement dat zijn deuren moet sluiten bij gebrek aan publiek? De eigenaar van het chalet is overigens ook een wat eigenaardig figuur: immobiliënagent in Lausanne; één keer per maand komt hij een dag of tien naar hier om te zien hoe de zaken draaien, de rest laat hij over aan zijn Chinese assistente Ellen.
En ja, er is nog een resultaat van het franstalig feestje. Franky gaat naar de Olympische Spelen! Op de valreep verneem ik dat Beijing buitenlandse vrijwilligers ronselt om bezoekers en athleten te begeleiden tijdens de Olympische spelen in de zomer van 2008. Een weekje gratis verblijf in Beijing met gratis toegang tot de Olympische activiteiten; ik heb me meteen ingeschreven, volgens onze Franse experten maken wij Vlamingen met parate kennis van drie vier talen een zeer grote kans…Wie nog mocht geïnteresseerd zijn om mee te gaan….ONMIDDELLIJK LATEN WETEN, in theorie sluiten de inschrijvingen vandaag maar daar kan ik voor wie nog snel reageert met wat guangxi wel een mouw aan passen.

Gisteravond waren we voor het eerst uitgenodigd op het appartement van mijn Chinese vriend-leraar Yang. Hij zou ons laten proeven van zijn ‘cooking technology’.
Zo een appartement voor de Chinese ongehuwde leraren aan de universiteit heeft twee slaapkamers, een eetruimte en een keukentje, en ze wonen er normaal met zijn vieren. Yang heeft zo te zien zijn kamer wat opgeruimd voor het hoge bezoek, de rest van het appartement valt in de kategorie ‘vrijgezellenflat’. Het gesloten balkon moet een soort recuperatieruimte van oud plastiek, glas en papier zijn: een contrasterend beeld met het knappe, splinternieuwe appartement. We hebben we in zijn kamer juist plaats genoeg om te eten met vieren. Eerst wilde hij met zessen eten, gelukkig voor hem en ons had zijn vriend en collega Bill wat anders te doen, en was mijn zwarte Amerikaanse collega Jim onbereikbaar…We hadden al enkele telefonische consultaties gehouden over wat er op het menu moest staan, hij vroeg ons hoeveel vlees hij nodig heeft voor zes personen, of hij dat klaar kan krijgen op één enkel electrisch kookvuurtje, enz.. Gisteren namiddag kreeg ik dan nog maar een telefoontje, hij had mijn hulp nodig om inkopen te gaan doen! Dat was wat moeilijk, ik zat met Lieve in de stad. Precies om halfzeven melden we ons aan de poort van zijn campus, we weten immers niet precies waar hij woont; geen Yang te zien, hij komt er tien minuten te laat aangehold. Onderweg naar zijn flat moeten we ook nog iets gaan kopen om te drinken bij het eten (we prijzen ons gelukkig omdat we een ananas als dessert meegebracht hebben).Nauwelijks in het appartement installeert Yang ons in zijn kamer en holt er terug van door; een kwartier later komt hij af met vier plastieken eetkommen, geleend van het universitaire restaurant. De aap komt pas uit de mouw wanner het eten opgediend wordt: Yang was maar rond vijf uur aan de voorbereidingen begonnen, had op de nabije groente- en vleesmarkt een gemeenschappelijke vriendin Bo ontmoet, en haar uitgenodigd om mee te eten; ze waren maar om na zes uur op zijn flat toegekomen; het vervolg kan een goeie sexist wel raden….het meisje stond achter de kookpot: ze kon er niet om lachten want de meisjes zelf zijn hier nochtans erg vrijgevochten! Maar wij hadden wellicht geluk, ik geloof nooit dat Yang’s ‘cooking technology’ in staat zou geweest zijn de lekkere vleesschotel en groenteschotel in zo een korte tijd klaar te krijgen. Het wordt nog een toffe avond, rond negen uur – voor de Chinezen, ook de jongeren, al héél laat- trekken Lieve en Bo die het goed samen kunnen vinden naar huis, ik mag nog wat achter blijven om Yang te helpen met het ontraadselen van teksten technisch Engels die hij deze week moet doceren. Lieve gebruikt Bo’s kennis van Engels om met haar naar het badhuis te gaan en te onderhandelen over een zwemabonnement. In principe een goed idee ware het niet dat ze 90 euro voor 50 zwembeurten betaalt, een half jaar geldig maar dat ze vergeet dat we straks drie maanden niet aanwezig zijn! Dit zal haar meer kosten dan de normale prijs van 2à3 euro per zwembeurt… tenzij ze dagelijks komt zwemmen!

2007-03-25T16:53:00.000+02:00

ZONDAG 25.03.07
LIEVE: GE-WERKT, GE-BAALD, VERWERKT
Het is inmiddels anderhalve week geleden dat ik nog geblogd heb. Tijd dus voor mijn verhaal, want als je denkt dat we hier nu lekker kunnen genieten van een rustgevende routine: niets is minder waar…
(Inmiddels las ik een recentie over een boek van Rudi Vranckx: men hoonde hem omdat hij teveel uitroeptekens gebruikt!!! Ik werd bloedrood en neem me voor er vanaf nu minder te gebruiken!)
Ik ben er wel in geslaagd om heel veel te schilderen en daar erg van te genieten al krijg ik weerstand uit onverwachte hoek: mijn benen. Ze staan ’s avonds pijnlijk hard en dik. Het is een feit dat het Noorden erg kwistig omgaat met het zoutvat, heb ik daardoor last? Mis ik mijn goede stoel en ezel? Zit ik nog te gespannen achter de ezel door al dat nieuw? Moet ik eindelijk maar eens de stap durven zetten en gaan zwemmen? Elke dag vertrek ik met mijn splinternieuw zwempak, mijn laatste aankoop in Belgie, in mijn handtas naar mijn werk met het voornemen ’s avonds naar het badhuis te gaan. Het ligt op 10 minuten stappen van mijn atelier. Maar ik, sommige mensen zullen me niet geloven, zie ertegen op om in mijn blootje tussen anderen te lopen: ze staren me nu al zo aan! Nochtans zijn vrouwen en mannen hier voor de meeste activiteiten gescheiden. Daarenboven ben ik bang van dat eentalig Chinees: Frank kan niet bij me zijn om te tolken. Maar… ik moét erheen…ik hoor er de heerlijkste verhalen over.
Intussen probeer ik vooral geregeld te fietsen. De wegen liggen bijna overal vrij en zoals de sneeuw geluidloos verdween, zo verdwenen de rode lantaarns: jammer, ik mis ze erg. In het weekend verkenden we de woonbuurt dichtst bij onze universiteit. Levendig en echt Chinees. Dit is een groot voordeel van in een streek te zitten waar geen buitenlanders leven: niets is in functie van een buitenlander gedaan, wat er is is voor de lokale bevolking: geen twijfel. Charmant is het hier niet, nu zeker niet met al die smeltende sneeuw, en toch oogt het niet troosteloos. Daarvoor schijnt de zon hier te vaak, daarvoor is er teveel activiteit op de straat, daarvoor lachen de mensen te makkelijk, is het aanbod op de markt te exotisch. Gelukkig want sommige, niet zo veel buurten zijn echt grauw en écht vuil. We eten zelfs in een stalletje op de openluchtmarkt en dit was dan wel proper, niet echt de plaats waar je netheid verwacht.
De woonblokken met al die verschillende kleuren ramen zijn toch ook wel humoristisch: elk verbouwd op zijn manier, wit, groen en veel blauw glas, volle ruiten, kleine ruiten, maakt niet uit.
In een bakkerij, Holiland, een Chinese keten, kunnen we zowaar een koffietje drinken en een lekker taartje eten. Dat doet mij ontzettend veel plezier, vooral omdat we zicht op de straat hebben: het lijkt wel ‘echt’. Al is het duidelijk dat Chinezen hier geen nood aan hebben. Restaurants zitten steeds tjokvol maar in de zeldzame cafetaria’s of theehuizen zie je geen mens.
Niet eens zo ver van bij ons heb je één van de twee attracties van Shenyang: een prachtig park met een begraafplaats van een Qing keizer uit de vroege zeventiende eeuw. Doorheen dat park fietsen we naar huis, het is inderdaad heel erg mooi. Deze zomer moeten we hier eens komen picknicken en dan ook maar het grafmonument bezoeken.
Zo glijden we een nieuwe week in. De dinsdag ga ik ’s morgens lekker fietsen maar de donderdag valt het dik tegen. Ik voel plots een ontzettende buikpijn die ik niet kan duiden, begin te transpireren en krijg tegelijk erg koud. Trager fietsen en kalm blijven in de hoop thuis te geraken, helpt niet. Ik ga zitten op de eerste drempel die ik tegen kom. Mensen staren me erg aan, maar niemand durft deze lijkbleke vreemdeling helpen. Heel erg benauwd kreeg ik het daarvan, vooral omdat ik voelde dat ik ijskoud kreeg. Ik moest iets doen, terwijl ik nog kon. Ik liet een taxi stoppen: neen, de fiets kon er niet in. Ik liet hem achter, haalde mijn briefje boven met ons adres, gelukkig had ik dat bij! Terwijl hij reed keek hij constant opzij: ik zag er niet echt goed uit. Frank zag me aankomen met de taxi en deed gewoon verder met zijn xin yi, toen ik hem vroeg de taxi te betalen antwoordde hij dat hij geen geld bij zich had en deed nog rustig verder. Zieker kon ik me toch niet meer voelen, in die zin maakte het niet uit… mister Bean op zijn best. Mijn bed verwarmde mij niet, een hete douche evenmin. Dan maar mijn wonderdrankje proberen: een hete chocolademelk en dàt deed me erg goed. Ik ging toch maar werken, nog wat flauw en overstuur door de reacties van de mensen. Het middagmaal sloeg ik over maar ’s avonds ging ik mee naar het restaurant met Frank en onze buur: wat afleiding zou goed doen, dàcht ik.
We eten in een vrij sjiek, groot restaurant: we zitten er alleen. Frank en onze buur zijn druk aan het praten, ik word afgeleid door een man die aan de tafel achter ons plaatsnam: het lijkt alsof hij aan onze jassen prutst. Ik pols vraag Frank waar zijn portefeuille zit: bij hem. Goed, in mijn jas zit er ook niets dus, geen zorgen maken. Het gepruts van de man houdt aan, nu wriemelt hij danig met een rood plastiek zakje. Ik vraag me afwezig af hoe hij dat doet: eten, praten en wriemelen aan een zakje. Nu pas merk ik dat hij alleen aan de tafel zit en praat met de zaakvoerders (ik denk dat ze iets met de zaak te maken hebben) en niet eet. Ik begin door te hebben dat er iets niet klopt: te laat: hij rent het restaurant uit en ik begrijp dat hij ‘een vangst deed’ maar welke? Natuurlijk: mijn handtas! Die hing onder mijn jas, hij haalde die eronderuit, stak die in dat plastiek zakje en verdween, zomaar! Die handtas mocht duidelijk de mijne niet blijven: het is dezelfde die ik in Londen in de luchthaven vergat bij de douanecontrole. Maar daar riepen ze me terug, hier echter roepen wij en tevergeefs natuurlijk. Ik ben ervan overtuigd dat ‘de eigenaars van het restaurant’ meespeelden. Ze lachen ons uit als we roepen dat er een dief is, versperren zelfs een beetje de weg en blijven maar vragen of er een gsm inzit en hoevéél geld erin zit: dit is echt het enige wat hen interesseert. En dat we zo’n kabaal maken voor 70 euro vinden ze helemaal om te gieren. Verslagen gaan we, Frank althans, verder eten. Beetje per beetje dringt het me door: ai: mijn gevoerde, zachte rode lederen handschoentjes waar ik zo trots en blij mee was zitten erin, oef: geen kredietkaart of paspoort, ai: wel mijn bloedgroepkaart (waarom ONTHOU ik dat soort dingen niet eenvoudig? ), oef: mijn mooie kleine adressenboekje die ik zowel om zijn inhoud als zijn look koester haalde ik er net uit, ai: mijn badpak!!! (Daar gaat mijn bezoek aan het badhuis?) En o, ai: mijn splinternieuwe digitale camera, dit is echt pijnlijk! Na inslikken van mijn tranen voel ik me al zo blij dat we al de foto’s van onze reis door het zuiden en die van hier net brandden op cd: stel je voor dat we dat niet gedaan hadden, Shenyang zou te klein zijn, zelfs China!
We doen aangifte in het politiebureau. Om dit mee te maken zou je je handtas laten stelen! Van 22 uur tot 23u30 word ik ondervraagd. Mijn verhaal wordt vertaald, de man schrijft Chinese karakters, zelfs ons adres in Belgie wordt vertaald, ook mijn naam! Wat kunnen ze daar mee aanvangen? Ze vissen naar een beschrijving van de man. Ik ben al opgelucht als ze mijn humor verstaan als ik zeg dat het enige wat ik kan zeggen is dat hij zwart haar heeft. Ik krijg bijna de slappe lach als de discussie over de breedte van mijn handtas niet ophoudt: ik zeg dat ze 35 cm breed is. De agent vraagt, met zijn vingers wijd open: twee handbreedten? Ik zeg: ja, zo’n 35 cm. Dus. Hij schrijft neer 40 cm want zijn twee handen overspannen 40 cm. maar stelt de vraag opnieuw: ik moet kost wat kost bevestigen of ze nu twee handen breed is of 35 cm en telkens ik iets antwoord om ervan af te zijn begint hij opnieuw over de handen en de centimeters. Ze zullen zoeken en me verwittigen als ze iets vinden. Heel erg lief van hen! De spreekwoordelijke naald in de hooiberg doet het hier, maar iedereen doet alsof ze nog nooit van een naald of een hooiberg hoorden.
Wie blogde er dat China zo veilig is? Ik voel me een illusie armer: toen ik hier twintig jaar geleden was had ik totaal tegenovergestelde ervaringen. Men had ons nu verwittigd uit te kijken op bussen enzo maar ik besteedde er niet veel aandacht aan. Enkele maanden geleden stond Shenyang in rep en roer omdat hier enkele taxichauffeurs vermoord zijn. Ze zetten grote ogen op als ik vertel dat dat in de States bijvoorbeeld al lang geen nieuws meer haalt.
Enfin, de dag sluit voor mij dus zoals hij begon: in brute pech. Ik lees tot 01 uur en ‘het meisje met de parel’ om mijn gedachten af te leiden.

Na een slapeloze nacht wordt ik strijdvaardig wakker: met alle Chinezen maar niet met… .Ik heb nog een bikini en vanavond GA ik naar het badhuis en ik laat me daar verwennen zoveel als ze willen: ik zal op alles ‘shi’, ‘dui’, ‘hao’ antwoordden. Ik heb al door dat dat bevestigende woorden zijn, elk wel in een andere context te gebruiken maar dat zal me niet uitmaken: ik zal ze alledrie uitroepen tot er één op zijn juiste plaats valt.
Ah, hét badhuis! Poepsjieke bedoening. Als je er binnen komt roepen vier mensen tegelijk met hoge luide stem ‘huanying nin’ (dat doet men ook in bepaalde winkels, erg grappig, het betekent ‘welkom’ maar nu ik hier zo alleen sta is het voor mij bijna een reden rechtsomkeer te maken van het verschieten). Terwijl ze me gesticulerend uitleggen dat ik mijn schoenen moet uitdoen en moet afgeven staan er zes anderen te giechelen. Bemoedigend! Enfin, ik ben vandaag na gisteren, door niets tegen te houden. Een vrouw toont me mijn kastje, staat naast me en blijft staan als ik me uitkleed, jawel ze doet zelfs mijn bikini dicht! Maar ik moét me, uiteraard eerst gaan douchen. Eerste blunder: daar sta ik in bikini tussen blote madammen. Maar sommigen hebben medelijden met me en komen vragen of ze me kunnen helpen: dit is voor je haar, dit is zeep, dit is conditionner. Voor ik in het zwembad ga vragen ze me of dit een badpak is. ‘ja’ zeg ik ‘een bikini’: grappig hoe dat woord door de gang van de ene mond naar de andere doorechoot, maar voor ze me kunnen tegenhouden ben ik al aan het zwemmen en door niets te stoppen, een half uur lang. Dat doet goed. Al moet ik natuurlijk zeggen dat dit verwende nest de wolken boven het zwembad van haar vrienden mist waar ze wekelijks kon gaan zwemmen, zich een beetje stoort aan de chloorgeur en meer en meer onder water gaat zwemmen om de keiharde muziek niet te horen. Daarenboven zwem ik zoals ik Engels praat: ik heb het nergens geleerd maar ik doé het: niet echt verzorgd dus. De badmeester volgt me baantje na baantje maar als hij na tien baantjes doorheeft dat ik absoluut geen aanstalten maak om op te houden kapt hij.
Na het douchen ga ik op ontdekking en vind de droge en de natte sauna. Heerlijk! Totnogtoe is mijn badhuis ervaring beperkt tot eentje in Boedapest, dit vond ik toen eveneens zalig, maar nu ben ik definitief verkocht , denk ik. Ik ga op zoek naar een handdoek en zie zo’n tien vrouwen liggen die door dames in bikini, notabene, afgewreven worden: ‘of ik dat ook wil?’ Mijn hele Chinese vocabulaire wordt boven gehaald: shi, dui, yao, hao.: ’30 kuai’ ‘maakt niet uit: doe maar meisjes!’ (ik ben net voor zo’n 650 euro, alles samen, bestolen, en vandaag ga ik die hele som uitgeven aan de zotste dingen, zou ik willen zeggen!) Met een harde washand word ik aan alle kanten afgewreven. Dat is ongelooflijk leuk! Ze vragen me of ik ‘dat’ van 128 yuan ook wil. Aan de wand hangen zeven borden met allerlei uitleg: dat van 128 yuan is het voorlaatste dure. Ze begrijpen er niets van als ik zeg ‘shi, yao, dui, hao’ en denken dat ik niet begrijp dat ik zal moeten betalen. Ik moet van de tafel, ze neemt mijn hand, iedereen kijkt geamuseerd toe, en gaat voor het plakkaat staan. Nog grotere verwarring als ze begrijpt dat ik niet alleen geen Chinees praat maar het ook niet lees en toch ‘ja’ zeg. De manager wordt opgebeld. Die blijkt ook geen Engels te kunnen maar snapt dat ik ‘het’ –wat het ook is- wil. Ik krijg een zalige van kop tot teen massage. Mijn haren worden zelfs meegemasseerd, ze trekken eraan, wrijven eraan, zalig: en zo gaat het overal verder, dit terwijl er op mijn gezicht een maskertje ligt en aan de geur te bepalen: op mijn ogen komkommer.
Ik krijg een witte bermuda en jas om en mag naar boven. Op deze etage zijn mannen en vrouwen. Ik vind er de rustzaal: heel erg sjiek. Er staan grote witte zetel-bedden, vooraan wordt discreet een film gedraaid voor wie wil. Een jonge man, een manager, komt me welkom heten: hij praat begot, Engels! Hij zal me rondleiden. De fitnesszaal, de karaokebar met restaurant, de leeszaal: alles gigantisch groot, duister en mooi. Hij toont me de mogelijkheden van verwennerij: ook hier kun je je laten masseren. Ik vraag wat het verschil met beneden is. Hij beweert dat het hier beter is… Je kan kiezen tussen hoofd-, nek-, buik-, benen-, voeten- of totale massage. En die heb je ook in veel soorten. Hij lacht ongemakkelijk als ik de verschillen vraag. Hij zal het me volgende keer uitleggen. De massages gaan door in de grote relaxzaal met zetels, of in kamers waar slechts vier, verwarmde bedden staan (als je je na middernacht laat masseren mag je de hele nacht blijven liggen), of in een privekamer.
Ik laat in de relaxkamer mijn voeten verzorgen. Naast me wordt een man gemasseerd door een meisje. Ik heb begrepen dat ik kan kiezen tussen een vrouw of een man, als ik hier een massage wil. Maar hier blijf je dus gekleed, beneden –in de gescheiden ruimte-was het naakt en voor wat ik zie: een andere soort massage.
Veel mensen blijven hier de hele nacht liggen en dit kan ik nu best begrijpen. Alleen en alleen uit echtelijke verplichting stap ik om 22u30 op. Ik betaalde 280 yuan (zo’n 25 euro) , de aankoop van een badmuts en een sjaaltje inbegrepen. Ze zullen me nog vaak terugzien!
De dag erop, zaterdag, beleven we terug een leuke dag. We ontvingen een bericht dat er een pakje toegekomen is en dat moeten we afhalen in een postkantoor. Een postkantoor aan de andere kant van de stad gelegen. Mooi uitgangspunt voor een uitstap! We fietsen, natuurlijk: het is erg warm vandaag: de eerste dag zonder jas.
Onderweg koop ik me langs de straat een handtas, niet lelijker dan die die me gestolen is (5euro!). Dat is al opgelost.
In het park worden we gelokt door muziek. Waarempel: een groep mannen speelt er Chinese muziek: prachtig, opwindend ook, meeslepend… Knap! Hun mimiek is zalig. Ah, was ik maar Breugel, ik zou hier stof voor ontelbare schilderijen hebben (ja, heb ik nu ook, maar het is niet dit. Sorry, maatjes, ik zeg niet wat het wél is). Er wordt ook door een groep mannen en vrouwen gedanst. Geen vrije dans, iets wat wij wellicht volksdans zouden noemen. Gelijke pasjes, sjaaltje laten draaien op zo’n danige manier dat het wel een plat vlak lijkt… Dit is China!
We moeten de post voor sluitingstijd halen. Ik was dit helemaal vergeten: een tijd geleden ontving ik een mail van een studente aan de academie van Gent die kunstenaars in het buitenland zocht om mee te werken aan haar eindwerk: we zouden iets toegestuurd krijgen en daar mogen we iets, om het even wat, mee doen en terugsturen. Ik zei natuurlijk: ja. En hier krijg ik mijn stuk: blijkt de top van een houten klomp te zijn. Het meisje vraagt in een brief te schrijven wat ik dacht toen ik dat opendeed. Dat zal niets lyrisch zijn: ‘ai, had ze het maar gevuld met Belgische chocolade!’. Neen, dat ging door mijn hoofd maar nog veel andere wél lyrische bedenkingen: ik zag meteen wat ik er ga mee aanvangen.
We zijn in de buurt van de Carrefour en de Pizzahut. Ik ben in het stadium dat ik nog niet voorbij de Carrefour kan zonder er binnen te springen om een stokbroodje te kopen (en bij deze:een paar… jawel… lederen handschoenen! Yep!!! Laat de uitroeptekens maar komen) , maar ik ben reeds in het stadium dat we de pizzahut laten voor wat het is: we gaan Chinees eten in een zéér bijzonder etablissement. Een gigantische overdekte tuin, vol exotische bomen en planten en overal of privé-kamers om met een groep in intimiteit te eten (niet ongewoon in China) en ruimten als een restaurant. Men brouwt hier zelf bier. We moeten ons eten gaan uitkiezen: de schotels staan uitgestald. Net als in een ander restaurant zie je op de schotel de ingredienten mooi geschikt maar tegen dat ze bij jou gepresenteerd worden is het één mengeling waarvan je niet meer het verband begrijpt met de schotel die je koos. Maar het is superlekker. En attractief! Sommige obers , zij die je ontvangen, zijn gekleed als elfjes, de obers die opdienen doen dat op rolschaatsen. We amuseren ons tot mijn ogen vallen op een jonge vrouw die er erg moe uitziet. Ik denk dat de mensen die hier in de horeca werken of in privé zaken érg veel uren moeten kloppen. Daarenboven laat ze een mooie schotel vallen, door de onhandigheid van een client, dat zàg ik, die daar maar blijft over zaniken. Even later loopt ze huilend weg: zou ze echt haar ontslag gekregen hebben? Jammer dat ik geen Chinees praat!
Frank dacht dat de enige hoeveelheid waarin je bier kon bestellen een kan van anderhalve liter was. Met dit in onze kuiten beginnen we om 22 uur aan onze fietstocht terug, voor een uur. Na tien minuten moet ik stoppen omdat ik een flauwte krijg: je zou van minder. Een stukje chocolade (jawel, ik moest m’n hunkering naar de Belgische chocolade toch compenseren in mijn Carrefour) helpt me er bovenop. Het is een leuke tocht.

Zondag wordt het bloggen voor mij, lessen voorbereiden voor Frank. Als onderbreking fietsen we anderhalf uur de andere kant van de unief uit. Ook hier worden hele dorpswijken gesloopt en rijzen de nieuwe als paddestoelen uit de grond. Je went gewoon niet aan dit beeld: dit moet je maar doen, als land.
Eergisteren praatte ik met een jonge man die Engels praat en die ik al eerder eens ontmoette. Hij legde me uit dat er wel degelijk veel gediscussieerd wordt over het dichten van de welvaartskloof. Hij zei dat China uit gaat van volgende gedachte: laat sommige mensen maar rijk worden: zij zullen dan helpen de armen rijker maken. Maar de man maakte ook de bedenking dat een rijke éénmaal rijk niet meer aan die arme denkt, dat dat een probleem is. Maar, zo zei hij, China is zich dat nu bewust en denkt na. Zo lost men wel degelijk het probleem van de leegstand van de nieuwbouw op door zelf die appartementen op te kopen en voor een heel erg lage prijs aan de armen te verhuren. Hij verschoot zich blauw als ik zei dat er in de States heel erg arme mensen wonen. Dat wist hij niet. Het werd een erg interessant gesprek. Ik hoop dat we mekaar nog eens ontmoeten: we wisselden adressen.
De avond verliep thuis met een echte Vlaams Lieve-soepje als avondmaal en een kommetje Frank-rijstpap, overgoten met een fles Belgisch Pax-bier, en… bloggen.

2007-03-21T08:12:00.000+01:00

Woensdag 21 maart: Lente!
Terwijl de sneeuwbergen dag na dag wegsmelten hangt hier onmiskenbaar de lente in de lucht. Het dorre gras op de stukken gazon die vrijkomen is al afgebrand en ik speur elke dag naar de eerste groene sprietjes. De studentinnen hebben de rokken uit de mottenballen gehaald, Lieve is niet meer de enige om hier fancy rond te lopen. En mijn 32-jarige ongetrouwde vriend Yang weet me in zijn woordenboek-Engels te vertellen dat ‘springtime is a good season for love’.
Ervaren collega’s proberen mijn enthousiasme wel wat te dempen; het is nog maar een graad of zeven overdag en het kan terug kouder; volgens hen is de winter pas begin mei definitief voorbij; ik voel het alleszins nu al kriebelen.
Vorige week was er even sensatie toen we plots verzocht werden in een andere kamer van ons ‘hotel’ te gaan verblijven, we mochten geen water meer gebruiken in de keuken of badkamer wegens overstrooming van het onderliggende appartement. Maar dit zou China niet zijn indien ze niet binnen de 24 uur, en dan nog op een zaterdag, de loodgieter zouden optrommelen om met een mechanische veer het rioleringsstelsel te komen ontstoppen. Onze onderburen, een Chinees koppel dat onlangs naar elders vertrok, had de riolering verstopt met frituurolie! Na één nachtje op verplaatsing konden we al terug naar ons appartement.
Met Lieve verken ik nu terug verder de stad per fiets; wat haar, en ook mij bij een tweede onderzoek, vooral opvalt is de enorme leegstand van appartementen in nieuwe blokken; en dan daartussen nog die overblijvende oude krottenwijken, zonder het minste comfort; schokkend gevolg van de hervormingen en de markteconomie; er wordt veel meer gebouwd dan vroeger, maar de promotoren die nu vrij zijn om te doen wat ze willen denken dat luxe-appartementen meer zullen opbrengen dan kleine woningen voor minder begoeden, dus…De oudere flatgebouwen zijn ook wel bizar: de mensen woonden vroeger in appartementen van hun bedrijf en hebben die voor een appel en een ei kunnen kopen, zodat het bedrijf de onderhoudskosten niet meer moest ophoesten. Iedereen is dan maar op eigen houtje zijn appartement beginnen moderniseren, met plastic ramen, met staalramen, met alu ramen, met brons, blauw en groen glas….de tussenliggende bakstenen gevels die gemeenschappelijk zijn brokkelen intussen af, je kan je wel inbeelden hoe zo een ‘lappengevel’ er uitziet! Enfin, er is op het gebied van urbanizatie nog wel wat werk aan de winkel, … zoals trouwens op bijna alle andere gebieden! Je kan de TV niet opzetten of één of andere politicus of verantwoordelijke komt uitleggen wat hier moet veranderen, wat daar moet verbeteren, enz. , enz. dit alles om wat zij ‘een harmonieuze maatschappij’ te verwezenlijken. En het verschil tussen Chinese en Belgische politici is dat de eersten gewoonlijk wél doen wat ze zeggen…,al laten ze wel eens een steek vallen. Deze week las ik nog dat de meeste universiteiten zo goed als failliet zijn. De regering besliste enkele jaren terug dat er veel meer studenten moesten komen, maar gaf niet genoeg subsidies voor de nieuwe gebouwen; gevolg: de universiteiten zitten tot over hun oren in de schuld bij de banken….in afwachting van een nieuwe regeringsbeslissing om de subsidies te verhogen.
De universiteit hier draait intussen alweer op volle toeren, met een semester van maar dertien weken effectief les moet dat wel….Les geven in franse conversatie valt nogal mee, mijn Chinese collega kwam één keer kijken of ik me wel verstaanbaar kon maken, en dat was het. De studenten –gastjes van 19-20 jaar- werken beter mee dan ik dacht. De beste gesprekken zijn natuurlijk tijdens de pauzes, dan schrapen ze alle kennis bijeen om persoonlijke vragen te kunnen stellen. Het is overduidelijk de eerste keer dat ze zelf iets serieus moeten/mogen vertellen in het Frans. Ook de les management valt goed mee; dat zijn studenten die ik vorig semester moest bezig houden met marketing, we kennen mekaar al en management is toch ook wel interessanter; ik laat ze een schaduw stadsbestuur van Shenyang of een bestuur van de universiteit vormen en dat vinden ze wel plezant en motiverend. Mijn eigen lievelingsvak, Europese aardrijkskunde en geschiedenis, is daarentegen een ramp: telkens twee klassen samen, zestig leerlingen , een verduisterde ruimte om kaarten te kunnen projecteren , een ultrakort programma van maar negen lessen – daar kan je niet veel in sappige dingen in vertellen- , en studenten die volop aan eindwerk en werkzoeken bezig zijn; op de achterste rijen lijkt het soms een luidruchtig café ; dat ze niet opletten als het hun niet interesseert, tot daar toe, maar ze mochten toch wel stil genoeg zijn zodat de eerste rijen iets kunnen verstaan zonder dat ik hoef te schreeuwen! Misschien zet ik volgende keer gewoon de helft aan de deur…
In de Chinese les zie ik echt af; mijn klasgenoten zijn Koreanen, één Japanse en twee Russen. Die zijn allemaal zó weg met het Chinees. Ik ben de enige ‘dubbelaar’ en de helft van de lessen mis ik wegens zelf van dienst. Elke dag knokken en aanklampen zolang het duurt.
We beginnen hier ook wat familiair te worden met de nieuwe gezichten:
een nieuwe Russische lerares, ze heeft nog geen woord gesproken; een nieuwe Amerikaan, Dan, die er des te meer spreekt, Lieve noemt hem mr. Populair; hij was in Amerika accountant, kandidaat in de Chinese geschiedenis, sprak voor de kost tektsen in op radio en tv-spots, en had ook nog een eigen wushu school. Nog maar een die het beu is ginderachter en hier zijn toekomst komt zoeken. Op de businessschool zijn ook wat nieuwelingen, onder andere een nog tamelijk jonge Amerikaanse juridische adviseur met exotisch bloed; benieuwd wat die zijn motivatie is om hier te komen. Bij de nieuwe studenten zit in de laagste klas een 70-jarige Japanner, je moet het maar doen! Hij spreekt goed Engels en volgt nu samen met mij en de Amerikaan Dan om halfzeven ’s morgens de trainingen xin yi liu he quan van onze nachtwaker; het wordt hier stilaan een echte sportclub zo ’s morgens in de lobby. Dan, zelf wu shu leraar, beweert dat het heel moeilijk is xin yi te leren, er zijn bijna geen leraars en geen clubs. Voor wie niet weet wat xin yi is: het is naar het schijnt de enige Chinese gevechtstechniek met de blote hand die ooit echt in oorlogsomstandigheden gebruikt is; het komt er op neer dat je snel op de tegenstander afloopt, en hem lijf aan lijf bewerkt met alles wat je hebt: voeten, knieën, heupen, handen, ellebogen, schouders, hoofd; de bewegingen zijn geïnspireerd op verschillende dieren, stel je maar voor: de kippenpas, de kat die haar gezicht wast, de apenstijl enz.; er hangt natuurlijk een hele theorie aan vast, die van de zes harmonieën, drie inwendige (gevoel, verstand, kracht) en drie uitwendige (voet-hand; schouder-heup, knie-elleboog; anders zou het niet oosters ziin…).
Bij de nieuwelingen zit ook een 27-jarige Koreaanse specialist Engelse litteratuur, die hoopt alsnog geneeskunde te studeren en aangetrokken is doordat de Chinese universiteiten veel goedkoper zijn dan de Koreaanse; en verder een Amerikaans meisje, vooraan in de dertig, die met een Chinese vriendin een café wil beginnen dat op de buitenlanders gericht is… ik heb haar nog niet verteld dat er hier zo al twee in de onmiddelijke omgeving van de unief hun deuren hebben moeten sluiten.
Rare vogels, ….maar niet echt typisch; de meerderheid van de studenten hier komen uit buitenlandse sinologiefaculteiten en willen zich hier gewoon vervolmaken.Ik heb op mijn zestigste ook ontdekt wat een ‘lijmstok’ betekent. Lieve had wat brieven verstuurd, die allemaal terugkwamen wegens te weinig gefrankeerd. De brieven die ze zelf kreeg , deden er dan weer oneindig lang over, de adressen waren allemaal in potlood vertaald op de omslag. Geen nood, Lieve heeft voor alles een oplossing: je laat etiketten in het Chinees schrijven, drukt die een aantal keren af, en stuurt ze op naar alle mensen die zouden willen schrijven; ondergetekende kreeg het vriendelijke verzoek om in het postkantoor – op de campus!- te gaan uitvissen hoeveel er nu op die brieven moest. Enkel vriendelijke dames sloegen prompt aan het wegen en berekenen en leverden me uiteindelijk de stapel noodzakelijke zegels af… zonder lijm op de achterzijde. Ze schoven me een blik lijm toe en een eetstokje en na een snelkursus in het gebruik van de ‘lijmstok’ kon ik aan het werk… China in de eenentwintigste eeuw…en toch zullen ze er komen

2007-03-14T16:07:00.001+01:00

WOENSDAG 14.03.07
EINDELIJK: LIEVE ‘HELEMAAL’ ALLEEN OP STAP!
Van fietsen kwam nog niets in huis, dit weekend: nog teveel ijs. Zaterdag verkenden we eindelijk eens de campus in volle glorie: ik was erg onder de indruk van de bibliotheek waar Frank reeds over schreef in zijn blog, en van het bezoek aan de kunstafdeling van de school waar ik een kunstenaar ontmoette die net een prachtig schilderij aan het maken was. Jammer dat we mekaar niet konden begrijpen. Het was leuk dat ik hem mijn website kon tonen. Het is misschien jammer dat ik mijn atelier niet in dit gebouw heb maar ik ben er toch niet treurig om: hier spreekt niemand Engels, waar ik zit wel want daar huist de afdeling buitenlandse talen en daarenboven hou ik daar wel van mijn privacy.
Zondag ontdekten we weerom antiek- en brocantemarkten: één in openlucht: erg tof, en één overdekt: allemaal piepkleine winkeltjes samen in één pand. Minstens 130! Dit werd snuisteren en genieten en wel100 keer antwoorden dat we van Belgie zijn: neen, veel vreemdelingen lopen hier niet rond in Shenyang!
Verder kookte Frank vrijdagavond superheerlijke mosseltjes (één schoonheidsfoutje: hij serveerde er rijst bij…) en de andere avonden keken we DVD filmen die we konden uitlenen in de bilbliotheek: zaterdagavond genoten we van Camille Claudel (wat een treurig leven: te passioneel, te jong…), zondagavond van ‘the Syrian bride’ (wat een realiteit! En wat een zus…). De volgende DVD waar mijn ogen opvielen wordt ‘het meisje met de parel’ maar eerst het boek lezen dat ik net voor ik naar China kwam kocht…Luxe dat je kunt kiezen in welke taal je de ondertitels wil! Zondagavond heb ik eens gekookt: dit voor de eerste maal sinds ik in China ben! Ik zal het hier echt afleren!

Het aanbod in alle shops van de universiteit is echt amusant: je ziet duidelijk dat dit een school is voor toekomstige leerkrachten, en de studenten dus vooral meisjes zijn! Al denk ik eerder aan pubertjes tussen de 8 en 12 jaar dan aan hogeschool studentes, als ik de spullen zie! Zo komt het dat er nu in ons appartement een zitkussen in de vorm van een berenkop ligt, ik rondloop op mijn werk met mouwbeschermers waar varkentjes opstaan, er in de keuken en badkamer een knalblauw vuilnisbakje staat… ik voel me waarlijk weer erg jong!
Daarenboven vermoed ik sterk dat ik hier ingeschreven ben als student! Gisterenmiddag moest ik naar het politiebureau voor een pasfoto: een formaliteit die elke nieuweling meemaakt. Maar de andere volwassenen werden naar het bureau gebracht per taxi terwijl ik in een bus vol buitenlandse studenten gedropt werd. Na veel denken vermoeden we dat men niet goed kon uitleggen wat ik hier kwam doen en me dus wellicht inschreef als student.
Het werd een interessant uitstapje! Zo kon ik eens rondvragen wat de motivatie is van al die Russen, Koreanen, Amerikanen, Indiers, enz… om hier te komen studeren. Voor het Amerikaanse meisje is het de bedoeling om hier een koffiehuis te beginnen, en voor alle anderen die ik aansprak gaat het erom dé belangrijkste wereldtaal te kunnen… Tja, eigenlijk wel raar om te beseffen dat je de wereld vanuit een heel andere windrichting kunt bekijken!
In het politiebureau –gelegen aan de andere kant van de stad- verliep alles vlot en éénmaal buiten had ik geen zin om direct terug te gaan. Als ik nu eens op mijn eentje ging shoppen in de Metro, waar ze dat lekkere brood hebben… (ons diepvriesvak is vrij groot). Dom van me dat ik het stadsplan niet meenam! Ik informeer bij de studenten of ze weten waar de Metro ligt. Foute gok want de Metro is vooral gekend voor zijn echt westerse producten als goudakaas, mozarellakaas, belgisch bier enz… en daar hebben de oosterse studenten weinig boodschap aan. Maar ze willen me persé helpen! Minstens vijf studenten beginnen druk te gsmmen. En ja hoor: in chinese karakters schrijven ze iets neer wat Metro zou moeten betekenen. (interessant om weten is dat chinezen geen enkel westers woord overnemen. Zo zie je hier ontzettend veel Mc Donalds, met dé gekende M gigantisch groot bovenop het gebouw maar vraag je aan een taxichauffeur je naar een Mc D te brengen: dat kent hij niet. Je moet het chinese woord kennen: mai de lon)
Het adres van de universiteit heb ik ook op papier, in het chinees: zo moet het lukken! Ze roepen zelfs een taxi voor me, steken me erin en daar ga ik, uitgewuifd door zo’n twintig jongeren die weten dat dit mijn eerste uitstapje is!!! Zowaar: de man zet me af aan de Metro, nota bene in het chinees: mai de long: jawel: als je het niet goed uitspreekt droppen ze je in de Mac Donalds!!!
Enfin, ik geniet mateloos van het snuisteren én kopen zonder ‘controleurke’ in mijn kielzog! Zes broden en zes flessen wijn, zijn mijn grootste uitspattingen! Alhoewel: ik koop zelfs boter: thuis gebruik ik nooit boter op mijn brood!
Als een echte betaal ik, valt ook al mee, stap ik de taxi in, toon mijn briefje en word ik braaf voor de deur gedropt. Zo eenvoudig is dat!
In mijn overmoed ging ik deze morgen om 6uur30 (er is dan al volop daglicht) voor de eerste maal fietsen, op mijn eentje, voor mijn werkdag begint (thuis had ik deze prachtige gewoonte). Maar dit verliep iets minder florissant! Om te beginnen reed ik buiten via de verkeerde poort waardoor ik meteen al mijn weg kwijt was. Ik wou op de buiten fietsen, en moest daarvoor de noordpoort nemen. Ik nam de westpoort en kwam dus op de drukke baan terecht. Geen nood, dacht Lieve, even rechtsaf: liep telkens dood. Derde keer meer geluk: en maar fietsen tot ik besefte dat ik noch geld, pas, of adres bijhad! Gelukkig had ik die ochtend bij het wakker worden ons adres eens een paar keer luid opgezegd als oefening: shi fan daxue: normal university (shiefan betekent ‘eten’… Ik hoor geen verschil, laat staan dat ik het anders uitspreek).
Enfin, na de ontdekking van een Designschool, het zien van een oud paartje die samen hun ochtendoefening deed (achterstevoren lopen met piepkleine pasjes), genieten van de zuivere vrieslucht (wat een letterlijke verademing in deze stofferige stad), het gevolgd worden door een auto met een viezerikje in, arriveerde ik 45 minuten later weer thuis. Ik vond het lastig, meer dan een week immobiliteit voel je al en die fiets is toch maar zozo, maar toch was het zalig: vanaf nu probeer ik dat om de twee dagen te doen: dat is het moment waarop Frank zijn soort taiqi doet, beneden met de huisbewaarder. Leuke organisatie! Na een zalige douche en een ontbijtje zijn we klaar voor een mooie werkdag. Wat is het toch leuk dat de zon hier zoveel schijnt!
’s Middags in het restaurant en ’s avonds als we door de campus wandelen worden we aangeproken over het feit dat ik heelhuids thuiskwam, gisterenavond: zo’n uitstapje samen breekt duidelijk het ijs (wat kunnen uitspraken plots letterlijk klinken! Al is er intussen veel ijs verdwenen, het moet gezegd).

2007-03-13T07:10:00.000+01:00

Vrijdag 9 maart
De eerste schoolweek zit erop, voor mij weinig aktief want twee derden viel weg door de sneeuw. De lessen Chinees zijn ook herbegonnen, ik zit nu in de één hogere klas, mijn klasmaten zijn ofwel terug naar huis of studeren twee en zelfs drie klassen hoger. Geen nood, er zijn massa’s nieuwe studenten aangekomen: Russen, Koreanen, Indiers, het kan niet op, iedereen wil komen Chinees studeren. Onze directeur kwam juist terug van Libanon, deze zomer mogen we de Libanezen verwachten voor zomercursussen …
Lieve is beginnen schilderen, de faculteit legt haar echt in de watten, mooi atelier en alle bijbehorende service…blijkbaar stellen ze mijn gratis prestaties hier toch wel op prijs.
Het Chinese parlement begon aan zijn jaarlijkse voltallige vergadering en onze provincie – Liaoning- heeft een nieuwe gouverneur. Provinciegouverneur, het klinkt in België als een sinecure, zeker sinds Stevaert, maar in China is het een heel serieuze job, zo ongeveer als eersteminister zijn van een land met 40 tot 50 miljoen mensen. De man heeft al aangekondigd dat de krottenwijken van de provincie versneld zullen afgebroken worden; de bewoners krijgen gratis een nieuw appartement met hetzelfde oppervlak, bijkomende oppervlakte zullen ze 60 euro per meter moeten betalen. Die krottenwijken zijn oude buurten vooral in de rand van grootsteden, met waterleiding en sanitair op de hoek van de straat in plaats van in de huizen, en soms nog met aarden wegen. Gezinnen met meer dan één werkloze krijgen voorrang voor tewerkstelling door overheid: binnen de 20 dagen worden ze een job toegewezen. En er is natuurlijk ook een plan om de de verouderde industrieën van de provincie nog sneller te moderniseren.
Verder gaat de provincie al haar normaaluniversiteiten in navolging van de nationale normaaluniversiteiten gratis maken; volgend jaar dus nog wat duizenden studenten meer op onze campus; geen wonder dat ze hier in alle hoeken en kanten nog aan het bijbouwen zijn!

Maandag 12 maart
Lieve is hier intussen al bijna twee maanden; verbijsterend hoe snel ze zich hier aanpast, het is bijna alsof we hier altijd al woonden; voor mij is het een déjà-vu of eerder een déjà-vécu gevoel; China is een land dat je vastpakt en niet meer loslaat; de ‘gele koorts’ besmet ongeveer iedereen die hier voet aan de grond zet.
Dit weekend bezochten we samen de universitaire bibliotheek , een slakvormig gebouw met vijf verdiepingen en een mooie overdekte binnentuin met vijver, met leeszalen, computerzalen, studiezalen, honderden (duizenden) studenten in stilte aan het werk; over het niveau van de boekenkeuze kunnenwe natuurlijk niet oordelen, maar je ademt hier letterlijk het intellectueel potentieel van de Chinese massa. Er is ook een afdeling CD’s en DVD; die kan je hier gratis in een apart hokje komen beluisteren/bekijken; leraars mogen ze ook enkele dagen mee naar huis nemen. We snuisteren wat in de catalogi en besluiten ons dit weekend te tracteren op ‘The Syrian Bride’ en ‘Camille Claudel’. Wij bekijken de films met Engelse onderschriften, studenten die dat niet verstaan kunnen Chinese onderschriften kiezen.
Op onze verkenning door de universiteit trekken we zaterdagnamiddag maar meteen naar het departement schone kunsten. De directeur van het departement buitenlandse betrekkingen zou ons daar introduceren, maar heeft zijn collega nog niet kunnen bereiken. Dus ongeduldig als we zijn dan maar zelf proberen…We stappen lukraak een lokaal binnen waar we lawaai horen, leggen uit dat Lieve artiste is en eens komt kijken. Prompt brengt men ons naar het atelier van een beroemde leraar/schilder. Hartelijk onthaal, we krijgen een catalogus van zijn werken –moderne olieverfschilderijen van hoog niveau volgens Lieve-, bekijken het werk van Lieve op internet, en mogen ook meteen inkopen gaan doen in het winkeltje van de faculteit; veel meer dan het hoogstnoodzakelijke om te depanneren is er niet, maar voor de tube verf en enkele borstels die Lieve meeneemt hoeven we zelfs niets te betalen! Benieuwd hoe het verdere contact ‘tussen artiesten’ zal evolueren.
We trekken in het weekend ook opnieuw naar de stad, veiligheidshalve niet per fiets deze keer, maar per taxi – busritten naar de andere kant duren echt te lang, met de taxi is het al 40 minuten – kostprijs 3-4 euro enkel. De rijweg is intussen overal vrijgemaakt van sneeuw en nu begint men de sneeuwbergen op de bermen op te scheppen (kwestie van afvoerputjes en goten vrij te krijgen tegen de dooi). Ze voeren de sneeuw weg met open vrachtwagens; raar zicht, camions sneeuw in de stad. De fietspaden en voetpaden zijn nog ver van overal ijsvrij, dat lijkt niet de eerste prioriteit te zijn…De mannen met bulldozers die de sneeuw wegduwden waren blijkbaar ook niet altijd geknipt voor de taak, nood breekt wet; op sommige plaatsen zijn de borduren uit de grond gerukt; vooral op onze campus is de ravage belangrijk. Aan ons logementsgebouw heeft de bull de schelpvormige granieten platen rond één van de ingangszuilen kapot gereden; vervelend voor één van de meest prestigieuze gebouwen van de campus; de snelheid (of traagheid) waarmee dat zal gerepareerd worden is wordt een test.
Op 45 kilometer van hier is een kolenmijn ondergestroomd, 20 doden en negen vermisten. Ik las dat in de Standaard, het stond ook wel in de Chinese pers maar ik hoorde er nog niet van spreken hier. De mijn is één van de gevaarlijkste van China, ze is meer dan 100 jaar oud. In 1931, tijdens het oude regime, gebeurde hier de grootste Chinese mijnramp ooit, met wel 3000 doden

2007-03-08T16:14:00.000+01:00

DONDERDAG 08.03.2007
INGESNEEUWD OF NIET: IK WERK!
Het noorden maakte de ergste sneeuwstorm sinds 50 jaar mee. En wij ook… Hebben wij even geluk gehad dat we de dag dat het zo bruusk begon thuis waren en net de dag ervoor ruim inkopen gedaan hadden! De voorraad in de winkeltjes van de unief slonk snel, het aanbod in de resto’s werd klein. De verhalen zijn een horror: collega’s en studenten die 9 uren vastzaten in een trein, of geen bus vanaf het station vonden en tevoet moesten komen (vier uur stappen!), of hét geluk hadden een taxi te vinden die dubbele prijs aanrekenden, of eenvoudigweg nergens geraakten en op hotel moesten waar de prijzen verdriedubbeld waren…
Kouder dan dit moet het voor mij echt niet worden: ik kon deze –8° nauwelijks aan!Vooral als de wind zo recht op je inslaat: wat de theorie over droge of vochtige wind ook is, dit is ijskoud voor mij! Ben ik even blij met mijn muts met oorkleppen die ik van de jongste zoon meegekregen heb! De unief lag twee dagen plat.
Maar ik was niet tegen te houden! Ik moést naar mijn atelier. Al werk ik slechts zo’n 800 meter verderop, 10 min.stappen = twee blokken hiervandaan (een blok is groot, de parken, lanen en pleinen ertussen zijn gigantisch.): ik was bevroren als ik toekwam.
Het was wel knap om zien hoé men overal, her en der door die immense sneeuwvlaktes paden –het lijkt nu een plattegrond van een doolhof- vrijgemaakt heeft. ’s Morgens vroeg zijn tientallen vrouwen in de weer met de schop, tijdens de dag worden honderden studenten gemobiliseerd, en ’s avonds, als iedereen binnen is, komen de sneeuwruimers opdagen. Eerst begreep ik niet waarom dat ruimen van die sneeuw ZO grondig moest: tot op de asfalt! Maar dit werd snel duidelijk: daar waar men het niet zo grondig deed ligt nu een spiegelglad oppervlak. Levensgevaarlijk, net zoals op de plaatsen waar men niet ruimde: de losse sneeuw is nu onbegaanbaar. Ik ben erg bang om te vallen: stel dat ik nu op mijn pols terechtkom?! Sommige studenten lopen, net als ik voetje voor voetje, anderen lopen erover alsof er niets aan de hand is. Overdag dooit het al maar als ik ’s morgens vertrek om 8 uur ligt het erg gevaarlijk en tegen dat ik terug naar huis kom, om 19 uur is het smeltwater terug een spiegel.
Ik heb elke dag 11 uur gewerkt! Zalig! Weliswaar met de nodige stress, hoor, want het is vechten met de muze en angst hebben voor de techniek:moeilijk! Na twee dagen ontwerpen uitwerken, ben ik beginnen schilderen en ben onvoorstelbaar in vorm! Ik kreeg er al warm van want deze morgen stapte ik al naar mijn atelier als een echte: bij –3° met de jas open en zonder muts!
Mijn atelier, die eigenlijk een bureau is voor de buitenlandse leerkrachten deel ik met een Japanse vrouw, Sato, die er -gelukkig voor mijn werk- niet veel komt. Het is een toffe madam van 65 jaar die man en land verliet om hier te komen lesgeven, een feministe en pacifiste, zo blijkt: genoeg om haar in mijn hart te sluiten. Jammer dat ze zo slecht Engels praat.
We vierden hier trouwens de internationale vrouwendag: overal stonden versierde borden met uitleg. Sato vertelde me dat er in Japan net een ernstige rel geweest is omdat een minister daar vertelde dat de vrouw een machine is die vooral kinderen moet baren. Hij behoudt zijn job niettegenstaande veel protesten. Ik las vanmorgen in de standaard dat Japan het erg slecht doet wat vrouwenrechten betreft. Jammer dat ik niets over China las.
Nu de vakantie voorbij is lopen we constant leerlingen van Flank tegen het lijf. Ze zijn zo blij ‘to meet me’ en ik ben ‘so welcome in China’ en Flank is zo’n goede teacher en ‘we all love him véry much’ (ik mag dan nog zo’n passionele vrouw zijn, zoals zij het zeggen zo heeft hij het nog nooit van mij gehoord!). Verder ontmoette ik ook enkele collega’s van hem, met een Amerikaanse collega is het goed praten. Gisterenavond speelde ik badminton in de inkomhall met een Indische student: ik liet hem zelfs zweten!
Trouwens, wat ik wel ontdekte is dat Frank hier de enige buitenlandse leerkracht is die zijn partner bij zich heeft! Wat een verwende man!
Kun je je even voorstellen hoe dit is voor een onafhankelijke madam als ik om nu constant afhankelijk te zijn van mijn echtgenoot! Niets kunnen zelf vragen, niets kunnen zelf uitleggen, niets kunnen lezen: geen menu, zelfs geen straatnaam! Ik kan nog steeds mijn adres niet uitspreken, maar ik liet het in het Chinees op een briefje schrijven. Dat is een begin. Ik voel me nog steeds als een katje die heel dicht bij huis blijft en stapje per stapje de omgeving verkend, bang, niet veel durven. Wat zal dat geven als dat katje toch eens zal buiten komen…
Gesproken van menu: iemand mailde me de vraag of ik wel eens westers of gecombineerd Chinees-westers kan eten. Het antwoord is:neen. Hier in de omgeving van de campus bestaat niets westers. En nu we beiden werken eten we twee maal per dag buitenhuis. Voor 60 cent heb ik een keuze-middagmaal in het resto van de leraren, Frank voor 15 cent. ’s Avonds gaan we naar één van de vele prive restaurantje op de unief waar we voor anderhalf euro voor ons twee, lekker eten.
Kan het makkelijker en ik ben het voorlopig nog niet beu. Ik heb de Albran en musli in aanslag, als noodrandsoen! Wat ik vreesde, en de vrees is terecht: is de kwaliteit van het brood. Als we niet in de stad geraken en afhankelijk zijn van de bakkers in deze omgeving is dat een ramp: witte blaasuit. Bah! Gelukkig heb ik mijn broodrooster én nog steeds mijn eigen aardbeienjam!
Intussen belde mijn moeder me eens op, vreemd om de telefoon te horen rinkelen. Ze belde vanuit Spanje met een vaste telefoon en zei dat de prijs best meeviel. Intussen hebben Frank en ik allebei een simkaart gekocht. Het sein van mijn GSM horen, toen hij me de eerste keer opbelde: ook dat deed raar én daar genoot ik vreselijk van! Ik was toch een beetje mobiel- en seintjesverslaafd geworden…
Ben benieuwd of we tijdens het weekend eens zullen kunnen fietsen: ik hoop!

2007-03-05T08:20:00.000+01:00

5 maart
Klimaatsverandering?

Shenyang onderging gisteren de ergste sneeuwstorm in meer dan 50 jaar, meer dan 40 cm sneeuw. Vanaf de middag viel alle openbaar vervoer stil, duizenden mensen moesten te voet door desneeuw naar huis ploeteren. Wij waren gelukkig -toevallig- binnen maar een Amerikaanse collega die er midden inzat en vier uur stapte beschreef de scène in de stad als apocalyptisch. Door de hevige wind ligt op sommige plaatsen niets, op andere wel twee meter!Waar deuren niet goed sloten heeft de wind ook sneeuwbergen BINNEN geblazen. Op andere plaatse in de provincie is de electriciteit en de watervoorziening uitgevallen.
Alle scholen zijn dicht, de luchthaven ook, en zonder speciale reden mag je niet per auto rijden. Voor de poort van de universiteit staat midden op de baan een uitgebrand autokarkas.
er wordt met man en macht gewerkt om de stad tegen morgen weer normaal te laten draaien.
Op de campus wil dat vooral zeggen met vrouw en macht, honderden student(inn)en zijn met schoppen bezig wandelpaden vrij te maken tussen de verschillende gebouwen.
Lieve ploeterde vanmorgen als één van de eersten door de sneeuw om te gaan schilderen in haar nieuwe atelier, 500 meter van hier. Ze geraakte er! Buiten de concierge was ze de enige levende ziel in het immense gebouw. Gelukkig kochten we gisteren twee SIM-kaarten , zo kunnen we in contact blijven. Voor mij gaan de lessen in principe vanaf morgen normaal door; zal tevreden zijn wanneer we eindelijk kunnen beginnen met het semester, de plankenkoorts begint serieus te stijgen.

Klimaatsverandering en Kyoto worden hier snel hot topics. De huidige winter is de warmste ooit tot nu toe ongewoon droog geweest, en nu dit! In het voorjaar verwacht men op vele plaatsen ongewone regenval en overstromingen, op plaatsen zoals Beijing en onvermijdelijk ook Shenyang dan weer droogte en zware zandstormen vanuit de Gobi woestijn (er lag trouwens vanmorgen al een fijna laag grijs stof op de verse sneeuwhopen!). In het parlement heeft de president vanmorgen verklaard dat China veel meer inspanningen gaat doen om energie te sparen en minder te vervuilen. China heeft ook al enkele jaren geleden het Kyoto-protocol ondertekend.
Volgens het nieuwe rapport van het internationaal energie agentschap produceert China nog maar de helft van de broeikasgassen van de USA, en een kwart minder dan Europa; de Chinezen kunnen er zich dus nog altijd vanaf maken met te wijzen naar de Amerikanen die niets doen en Europa dat te weinig doet om het probleem op te lossen. Maar dat zijn ze niet van plan, gelukkig maar; zonder actie vanwege China zou het immers kunnen dat ze binnen drie jaar de USA al inhalen qua uitstoot!
Vanmorgen las overigens ik nog dat de grootste glasproducent ter wereld, het Japanse NSG, van plan is in China een nieuwe fabriek te bouwen voor speciaal glas dat in zonnecellen gebruikt wordt; ze verwachten namelijk dat in China binnen enkele jaren zeer grote hoeveelheden goedkope zonnecellen zullen geproduceerd worden. Een opsteker voor de groene jongens?

2007-03-04T05:21:00.000+01:00

ZONDAG 4 MAART 2007
IK HEB EEN ATELIER!!! MAAR BEN MOMENTEEL INGESNEEUWD!

Dit is binnen! (gelukkig niet in ons appartement)

Ingesneeuwd, maar we moeten toch aan eten geraken...

Lieve toen ze het nog leuk vond...

We hebben net zoete dumplings gegeten: dat moét want we zijn de 15de dag van het nieuwe jaar... De dumplings zijn gekookt in zoet water, gevuld met zoete, rode bonenpasta. Een kleverig,zwaar brijtje. Al geeft Frank toe dat hij de bereidingswijze niet echt goed begrepen heeft en dus een beetje 'fantaseerde'...
De dagen vliegen hier voorbij! Frank heeft aan zijn lessen gewerkt (hij davert!) Hij moet studenten leren Frans spréken die nog bijna niets kennen: een groep bestaat uit 25 studenten! De klas waar hij Europese aardrijkskunde zal geven telt 60 studenten. Ik leef met hem mee.
Ikzelf heb veel geblogd, ook eens mijn blog herlezen. Vergeef me als ik soms hetzelfde vertel-wat ik deed, merk ik- maar herlezen lukt me zelden: ik ben al erg blij dat ik het kan bijhouden. Het is toch echt een prachtig middel! Ik vind contact houden met thuis erg belangrijk en ik zou er niet toekomen om iedereen aan te schrijven, dit is mijn schrijven. Vanaf nu zal het bloggen veel verminderen, natuurlijk. Het 'gewone' leven (in zovere dat kan in dit heerlijk, zotte, zo-andere land) begint. Ik zal wekelijks bloggen, denk ik.
Ik ben me nu pas trouwens beginnen realiseren hoe moeilijk het is Europa op te bellen: ik moet telkens wachten tot minstens 15 uur, of ik zou erg slaperige stemmetjes te horen krijgen en ben op dat uur meestal op stap of aan het werk, en als we dan 's avonds kunnen bellen is Europa aan het werk...
Vanaf nu ben in mijn hoofd ook erg opgeslorpt door mijn werk. En er is dus fantastisch nieuws: ik heb een atelier, gelegen op de universiteit, in de blok waar Frank lesgeeft en zelf een bureau heeft (maar hij komt bij mij niet veel binnen, hoor: dat is de afspraak!). Frank had al erg veel gelobbied voor mij en nu ontmoette ik zijn directeur en het was meteen in de 'sjakosje'! Hij bood mij zelfs zijn eigen, volledige appartement aan dat hij niet gebruikt maar daar had ik een beetje pech: dit is aan de zuidkant gelegen: dus waardeloos. Maar waar ik nu zit is het goed: derde verdieping, mooi zicht op de campus, veel studentjes zien voorbijlopen indien ik dat wil, wellicht een beetje koud: dat wel.
Gisteren mijn hartje in mijn atelier gestoken: spullen schikken, penselen in de pot, ezeltje op de juiste hoogte, fotootjes van vernissagen en goede tentoonstellingsherinneringen en geliefden die me de juiste energie geven opgehangen, cd-speler en waterkoker kopen (8km.verderop:erg!) ... en morgen begin ik. ALS ik tenminste uit mijn appartement geraak WANT er is een sneeuwstorm bezig! De eerste keer dat ik hier sneeuw zie! De vlokjes, het is eerder wit stof draaien als kolken rond, hopen zich dan her en der op in dikke pakken. Van een lotusvijver is niets meer te zien! Alles prachtig wit! Het zou nog de hele dag doorgaan, morgen geen sneeuw meer mààr de t° zakt tot -15°! Het is lekker knus in ons appartementje. Ben benieuwd waar al de verliefde koppeltjes nu schuilen: na zo'n lang verlof trilde de lucht van de liefde! Nog nooit zoveel verliefde omarmingen en blikken gezien op één vierkante kilometer.
Een student deelt hier de kamer met vijf anderen. Het is wel zo dat er alom recreatieruimtes zijn.
We hebben nu ook een buurman: een Amerikaan die hier vroeger al lesgaf, terug naar Amerika ging maar nu teruggekomen is omdat het hier leuker werken is. Het is misschien wel zo dat de studenten hier meer gemotiveerd zijn. Het onderwijs is ook vrij duur. Opmerkelijk is wel dat het aantal eerstejaars aan de universiteit op vijf jaar verviervoudigd is. Maar wat het lager onderwijs en de middelbaren school betreft: goed nieuws gehoord op de televisie: tijdens de voorbije jaren had Jiang Zeming, met zijn minder sociale ideeën het onderwijs betalend gemaakt met alle gevolgen vandien. Maar nu is op het platte land waar de mensen het steeds moeilijker krijgen met de vrije markt economie, dit betalen afgeschaft.
Zo hoorden we gisteren nog een eng verhaal uit de mond van een Chinese vrouw. Sinds de openheid naar vrije markt is de geneeskundige zorg fel duurder geworden. Zo bevallen teveel vrouwen met een keizersnede want daar verdient de arts meest aan. En indien een vrouw een keizersnede moet hebben en niet onder tafel kan bijbetalen dan opereert die arts met een minimum aan verdoving om er extra aan te winnen. 't Ja, de tol voor de vrije markteconomie is groot.
Intussen heb ik ook mijn eerste 'uitjes' achter de rug. Uitgenodigd op restaurant door Frank zijn Chinese vriend, een schat van een jongen, die zo graag een vrouw zou vinden... (teveel jongens, remember) en Franks' Amerikaans, zwarte vriendinnetje. Het liep haast verkeerd af: zolang we bleven eten bleef de jongen maar bijbestellen. En als je dan Westerlingen aan tafel heb die geen restjes willen laten staan én een Chinese gastheer die zich ongemakkelijk voelt als de tafel niet halfvol achtergelaten wordt...
En eergisteren, gingen we aan de andere kant van de stad eten bij een Belg die met een Chinese vrouw-die Nederlands spreekt- getrouwd is. Maar dàt deed raar om hier plots Nederlands te kunnen spreken tegen iemand anders als Frank! En zomaar om-het-even-wat-tussendoor- tegen-Frank-brabbelen mocht ik plots ook niet meer doen! We werden er ontzettend goed ontvangen met... Belgisch bier! Wat het fietsen mét tegenwind niet écht tengoede kwam! Een uur en 40min. terug, de laatste ronde van de 50 kilometer, die dag. Daarenboven waren we ontzettend gepakt: we kochten voor 400 euro 'antiek'. (ja, we boden af. Voor nomale aankopen hoeft dit niet in het noorden, wel in de antiekbranche) Ze kennen de antiekprijzen en het vervelende is dat je geen zekerheid hebt of het antiek is. Hun namaak is zo goed!
Ik heb beslist om zo'n mondmasker te kopen waar veel Chinezen mee rondlopen. Er is hier echt veel stof. Nu is er veel stof omdat er verwarmd wordt, steenkool geeft veel stof , in de zomer zal er veel zijn omdat de wind uit de woestijn komt, 100 kilometer noordwestwaarts gelegen. Dankzij de zachte winter is het veel minder dan andere jaren, maar toch! Na een lange rit voel ik irritatie in mijn luchtwegen. Daarenboven ben ik tot de conclusie gekomen dat mijn huid zo droog is van de droge lucht maar zeker ook van al dat stof. Als je je kousen uittrekt na één dagje vliegt het stof in wolken om je heen! Daarenboven poetste ik hier al meer dan in mijn hele leven: elke dag kun je een hartje tekenen op vensterbank of salontafel! De dweil is na gebruik zwart. Ik zal er niet voor laten om te fietsen. Liever met een gezond kopje wat vroeger dood, dan langer leven en depressief of stijf als een plank maar kom... we doen wat we kunnen. Net als de Chinese regering zelf want wat men ook zegt: men is erg bewust met dat probleem bezig en probeert het stap per stap aan te pakken. Het is trouwens duidelijk beter als 20 jaar geleden.
En intussen ligt er al 17 cm sneeuw op de vensterbank! Misschien gaan we straks eens pingpongen of badminton spelen om in vorm te blijven. Ben echt benieuwd of en hoe ik morgen in mijn atelier geraak, trouwens alle studentjes en leraren om me heen stellen zich dezelfde vraag, denk ik!

...Ik heb intussen al een antwoord op mijn vraag én een blauwe bil én hoofdpijn: geen klas voor de leerlingen, de hele universiteit ligt plat, en wij gingen even 50 meter buiten wandelen uit nieuwsgierigheid en goed in de prijzen ge'vallen': vijf treden naar beneden gegleden om met een knal op mijn bil terecht te komen. Het leek alsof ik mijn rug hoorde kraken en mijn herseninhoud zich brutaal verplaatste! Hopelijk merken jullie niets...

2007-03-01T16:49:00.000+01:00

FOTOOTJES...

Varkens onder mekaar. 2007: het jaar van het 'gouden varken'

Een echte Russin voor haar ijspaleis

Wat je allemaal kan met ijs

Groot kan het ook.

Is het wel echt ijs?

Kamiel Kafka en Miss Piggy

De ijspaleizen zijn gesmolten, maar pret maken we nog!

Ruïnes van de kathedraal

Nachtelijke oversteek van de bevroren Songhua rivier.

Harbin: Rusland of China?

Graag twee ticketjes terug naar Shenyang aub.

Het platteland van Heilongjiang vanuit de bus. Van heel China lijkt deze streek het meest op de polders bij ons

De historische stad Shenyang, hoofdstad van de Qing dynastie voordat ze Beijing veroverden.

Fietsen tussen het oud ijzer, nagestaard door een verbouwereerde Chinees.

Enkele van de 12 Qing keizers. Die op het voorplan was een goede vriend van Louis Quatorze.

Suikerkunstenaar op artisanale markt

2007-02-28T16:20:00.000+01:00

VRIJDAG 23.02.2007
LIEVE: DE "IJSSCULPTUUR-RUINES" VAN HARBIN.
Daar het onmogelijk was om nog treinticketten naar Harbin te bemachtigen, stappen we dapper de bus in om 500 kilometer verder noordwaarts de wereldbefaamde ijssculpturen te gaan bewonderen. Om 8u20 vertrekken, om 14u30 aankomen. De rit was prachtig: eindeloze horizonten met zachte heuvels en met af en toe een geul waarin een bevroren rivier kronkelt, tijdens de eerste helft van de rit, zo vlak als maar kan tijdens het vervolg. Dorre akkers met mais- en graanstoppels, af en toe een boerendorp. De dorpen bijlange niet zo charmant als in het zuiden want hier hebben ze die fantasie niet in de bouwstijl: geen bolle dakpannen en punten aan de uiteinden van de nokken, geen beschilderde muren of gesculpteerd houtwerk maar huizen als blokkendozen. En toch: de dorpen hebben een eenvoud die ik graag omarm.
Aan de rand van Shenyang werden we even geconfronteerd met erg arme, grauwe buurten. Ook bij het binnenrijden van Harbin. Dit zijn resten van vroegere woningen die nu vooral verhuurd worden aan interne gastarbeiders.
Tijdens de rit valt het ons op dat er zo weinig sneeuw te zien is! En tijdens de sanitaire stops heb ik het niet eens zo koud. Er zal nog veel moeten veranderen willen we het Harbin zien zoals we verwachtten. Frank bezocht in 1985 Harbin en maakte toen -35° mee!
Bij ons eerste resto bezoek worden we als Russen ingeschat en dat zal de rest van deze trip zo blijven. Dit heeft deels te maken met het feit dat Harbin en Rusland historisch verbonden zijn met elkaar: ooit was Harbin een kolonie van de Russische tsaar die dit gebied graag onder zijn controle hield omdat de transiberische spoorweg door deze stad liep. (Eigenlijk ontstond de stad pas nadat de trein hier liep.) Je merkt die verbondenheid aan alles: architectuur, het aanbod in de winkels, de opschriften en menukaarten zijn vertaald in het Russisch... Een blanke is hier al snel een Rus. Maar met onze dikke jassen lijken we echt wel op Russen! Ik draag een erfstuk van mijn schoonmoeder, die de jas zelf ook erfde: een pelsjas en muts van 80 jaar oud en Frank maakt indruk met zijn mouton retourné van zijn vader. We hebben al snel spijt van deze out-fit! Bij de -2°C lopen de Harbinners erbij alsof de lente volop bezig is!
De hoge temperatuur, de hektische sfeer rond de bushalte en het feit dat we hier staan zonder informatie over de stad, zelf geen stadsplannetje (de reis door het zuiden had Frank zo perfect voorbereid dat ik er nu stomweg vanuit ging dat hij deze trip ook zo uit zijn mouw zou schudden...) maken het aankomen nogal verward. Maar we worden gered door een schatje van een taxichauffeur en een goed idee: we laten ons naar een hotel dicht bij de ijssculpturen brengen. En die blijken gelukkig in een tof deel van de stad gelegen. Oef...
Daarenboven blijkt het idee van Frank om onmiddellijk de ijsculpturen te gaan bezoeken voor ze weggesmolten zijn niets overdreven! Het is al donker voor we er aankomen en dit is een goede zaak: de verlichting comoufleert dat vele sculpturen serieus aangetast zijn door de hoge temperaturen!... Dit hebben ze hier nog nooit meegemaakt: zo luidt het alom. Al zijn wij toch onder de indruk van wat we zien! De sculpturen zijn heel erg knap! Het park is gevuld met beelden door gastlanden gemaakt: iedereen zette zijn beste beentje voor! Je gelooft je ogen niet. Het is een sprookje!
Sommige zijn bijzonder fijn uitgewerkt en staan er nog, andere zijn neuzen, hoofden of armen kwijt... wellicht afhankelijk van de kwaliteit van het ijs, de manier van opbouw -sommige gegoten, de meeste gekapt- en de positie tegenover de zon, natuurlijk. Er staan dus veel beelden, moderne en traditionele, maar ook grote kastelen met al dan niet een gigantische glijbaan uit ijs (wie daarvan glijdt lacht niet echt bij aankomst, dus wagen wij ons niet), een doolhof, historische gebouwen uit ijs gemaakt, pagodes, kerken, paleizen, ... Je zou in en op al die ijsarchitectuur mogen wandelen maar nu niet meer: er is instortingsgevaar. Jammer dat we niet vroeger kwamen, maar goed dat we niet later kwamen...
Intussen vriezen mijn voeten zowat af, en ben ik dankbaar voor mijn erfstuk dat ik daarnet nog verwenste: de temperatuur is gedaald tot -12°C.
We slenteren door de prachtige winkelwandelstraat vol oude, recentelijk gerestaureerde Russische gebouwen. Her en der staan in de stad ook ijssculpturen. Vooral het varken steelt ons hart!
We wandelen nog langs de Song Hua: in december 2005 haalde deze plek bij ons het nieuws omdat er giftige stoffen in de rivier terecht kwamen door een fabriek geloosd. Miljoenen mensen riskeerden zonder drinkwater te vallen. Maar ook de eerstvolgende stad die gelegen is in Rusland, Kabarovk, was in gevaar want de Song Hua loopt in de Amour. Maar dat moet niet zo slecht afgelopen zijn want het vervolg van het verhaal stierf toen in de pers een stille dood.
Harbin zelf zat toen vier dagen zonder leidingwater, de stad werd met tanks bevoorraad.
Frank accentueert zijn rus-imago: hij koopt een lederen pet, met oorkleppen. Mij doet hij me nu eerder aan den Kamiel denken... al staat de pet hem!

ZATERDAG 24.01.07
Na het ontbijt kruip ik weer in mijn bed, tot de middag: zo moe ben ik. Frank gaat op busticket-jacht. Niet makkelijk want het verlof is vandaag gedaan. Hij krijgt er te pakken voor overmorgen.
Ik ga alleen ontbijten in een French café dat ik gisteren zag. Blijkt een EXUBERANTE uitspatting te zijn: een ontbijtje bestaande uit een échte Italiaanse chocolademelk en een donker broodje met krokante korst (!!!) en met kaas kost me 11 euro, dààr komt Frank nooit overheen (en neen, ik heb het niet over het feit dat ik alleen zit te genieten van chocolade) maar ik laat niet van genieten met volle, zuinige teugen! Vooral de ligging en de uitstraling van de zaak verleidden me: groot raam, gelegen in de ambiance van wandelende mensen, een engelstalige krant (de China Daily) om te lezen... ik waan me in mijn favoriete café in de Koninginnegalerij in Brussel. Ik hoop dat ik zo'n uitlaatklep binnen 'handbereik' in Shenyang heb... Als toerist baal ik van dergelijke zaken, ze zijn mijn blik niet waardig maar nu ik hier woon voor een tijdje tussen allemaal mensen waar ik geen woord kan mee spreken, lijk ik dat anders te bekijken. Frank is niet alleen onthutst over de prijs maar ook omdat ik al aan de babbel zit. Nochtans doet het mij zo'n deugd eens te kunnen praten met iemand anders! Met de Chinezen kom ik nog niet ver, en dit is dan ook werkelijk een heerlijk zotte italiaan! Hij strandde drie jaar geleden in Harbin-ook al is hij minstens 65: dat het de hormonen waren die hem hier brachten was overduidelijk- kwam al snel in het ziekenhuis terecht door ademnood van de kou weliswaar, het was MIN 25° ,bleef toch en begon deze zaak! Zalig!
We nemen de bus naar een ander groot park waar ook ijsculpturen staan. Dit park is veel commercieler als gisteren (30 euro entree/2pers), overal knalluide westerse muziek en de sculpturen zijn niet verfijnd maar indrukwekkend door hun formaat. Tempels, kerken, pagodes, paleizen, draken, paarden... op minstens waren grote. Maar hier hebben we absoluut het gevoel tussen ruines te lopen: de helft is ingestort, niets intact. We paaien ons op de atrakties waar het nomaal gezien wellicht aanschuiven is en die ons eigenlijk ook niet interesseren. We glijden in een soort autoband van glijbanen, prettig, ik geef het toe, Frank skiet, we glijden over ijs op een glijstoeltje, wagen ons op de speciale ijsfietsen...
Maar het mooiste van deze dag is de oversteek naar de stad tevoet OVER de bevroren Song Hua! Ik zweet van de schrik, best eng zo in het donker maar knap! Gelukkig hoor ik het ijs maar één keer kraken! Niemand zou ons komen redden: we lopen hier alleen. Het romantisch beeld van het verlichte Harbin wordt versterkt door het vuurwerk (jawel, het geknal gaat maar door). Ik haal toch opgelucht adem als we er zonder natte voeten aankomen...
We laten ons na een te zoute maaltijd verleiden tot een flan maar dat blijkt pas goed fout: die blijkt gemengd met gezouten vis!
In onze hotel-oven, het is 28° op onze kamer, kijken we naar een bekende en toepasselijke film over de gevolgen van klimaatsveranderingen: ijs op Antartica zakt ineen en een tsunami overspoelt New York...

ZONDAG 25.02.07
BEETJE BALEN
Een deel van deze stad werd door Mao ondergraven met geheime gangen, twee verdiepingen, toen hij een inval van Rusland vreesde. Die gangen zijn intussen omgebouwd tot winkelgaanderijen. Zo zijn er ook in Shenyang, vertelt Frank. Daar je dit ook eens moet meemaken wagen we er ons in maar houden het er natuurlijk niet lang uit: massa's mensen, massa's producten dicht op elkaar'gepresenteerd'.
Bovengronds voelen we ons iets beter, alhoewel: daar zou je willen onder de grond kruipen van de keiluide herrie: reclame door megafoons, 'muziek' wordt alom op je afgevuurd. We vluchten naar rustiger buurten maar die zijn zo stofferig en grauw. Dit lijkt me Brussel wel een beetje: een stad met heel veel aparte gezichten, wat ik niet persé pejoratief ervaar, Brussel is mijn grote liefde... al hoor je me dàt nu niet zeggen over Harbin... ik verlang terug naar huis, ja, ik bedoel Shenyang.

MAANDAG 26.02.07
ONGELUKJE MET DE BUS: KAN HET ANDERS?!
Zoals elke chauffeur is ook deze een zotje. Ik probeer daar niet over na te denken maar frons even mijn wenkbrauwen als ik uit het raam kijkend zie dat we rechts, jawel, een ander bus aan het inhalen zijn op volle snelheid, én dat de mensen in die andere bus stééds dichter bij me komen: touché! Hij graait de rechter voorspiegel van de sjieke bus mee. Ik vraag me verdwaasd af of dat hier zomaar kan, niemand reageert, de bus rijdt op volle snelheid verder. Maar een uur later blijkt deze maatschappij toch normaal te zijn: we worden tegengehouden door de politie, de andere bus komt eraan rijden, er volgt een heftige discussie tussen de chauffeurs maar ook tussen onze chauffeur en enkele passagiers van onze bus, proccesverbalen worden uitgeschreven én de chauffeur wordt steeds bleker en grauwer: oef...
Het landschap krijgt terug mijn volle aandacht, en je gelooft het nooit: halverwege de tocht ligt er sneeuw! Wat staat ons te wachten in Shenyang?!
Na een dutje krijg ik een beeld te zien die ik nooit vergeet. Ik open mijn ogen en zie in een eindeloze donkerte twee, verlichte rode lampionnen! Puur poëzie.
Het regent in Shenyang. Uitzonderlijk, ik had hier totnogtoe slechts zonnige dagen.
Rond 21 uur komen we thuis. Ik word erg aangenaam verrast door mailtjes die me vertellen dat de foto's op de blog leuk zijn (ik vind het zowiezo leuk als ik opmerkingen,tips of raad over de blog krijg: doen!), een skype-telefoontje met Brigitte, een prachtige 'ouderwetse' brief van een tante EN... een cadeautje per post aangekomen uit Belgie! Als dat allemaal geen verwennerij is EN op een perfect moment! Bedankt allemaal!

MAANDAG 26.02.07
DE BARENSWEEEN BEGINNEN
Eindelijk dé zaken eens serieus aanpakken -ik ben een krak in het uitstellen- en mijn schildermateriaal uitpakken! Een beetje bang om te ontdekken wat ik niet mee heb, want intussen heb ik toch begrepen dat het niet zo eenvoudig is om aan materiaal te geraken. Zelfs de kleinste dingen die wij kopen in Belgie met 'made in China' vind je hier niet... Maar ik onderschat mezelf: ik heb destijds een goede verhuis op touw gezet, oef.
De minirok aan, ik heb intussen begrepen dat dit de beste outfit voor mij is om met mijn been over die mannenfietsbuis te kunnen zwaaien, mijn knellende broeken belemmeren die zwaai of ben ik misschien niet zo erg lenig?, en daarenboven zouden de broekspijpen in het tandwiel draaien. En de fiets op, op zoek naar pittoreske delen van de stad waar ik antiek, spullen met rimpels, verhalen én mijn verhaal kan vinden. Dat is wat anders dan broodroosters en vergieten zoeken!
Maar het valt ontzettend mee! Frank brengt me 15 kilometer verderop naar een schitterend historisch stadsdeel. Ik wist niet dat we dat hier hadden, en al vertelde hij dat al: ik had het me niet zo tof voorgesteld! Met een prachtig oud paleis, alles erop en eraan: gele dakpannen, veel knappe, voorgebouwen,... een oude site dat onmiddellijk doet denken aan dé Verboden stad. Moet ik zeker eens bezoeken. En het aanbod in de winkeltjes erom heen zorgen ervoor dat ik 's nachts niet kan slapen-niettegenstaande de 30 kilometer in de kuiten- en om vijf uur opsta om te schetsen. Goed zo!

DINSDAG 27.02.07
Zonder dat Frank het beseft legt hij een CD op die ik nog niet durfde spelen omdat ze teveel herinneringen aan mijn tentoonstellingstijd oproept. Dit is een tijd geweest waarin veel gebeurde zowel op professioneel en persoonlijk vlak als met mijn familie, en ik kon niet inschatten of ik er al klaar voor was om daaraan terug te denken. Want daaraan denken is de confrontatie met een heel andere tijd dan dit lanterfanten op ons eentje in China... Te meer omdat ik eigenlijk zou moeten en willen werken wil ik er in december 2008 terug staan met een tentoonstelling én dat is wat ik wil. Maar die muziek die me toen steeds erg blij en energiek maakte, maakt ook nu warm en krachtig.
In en om de universiteit herbegint het leven. Frank stelt me voor aan allerlei mensen en hun reaktie, net als die van de mensen op straat waarmee we praten, verwondert me erg: het eerste dat ze zeggen is dat ze me mooi vinden, erg mooi zelfs! Ik begrijp dat eigenlijk niet goed, laten we eerlijk wezen: mooi? Ik sta daar met al mijn kilo's en rimpels tegenover veel jongers, veel slankers en veel strakkers. Ik vraag Frank of dit een standaardzinnetje is. Hij zegt van niet en begrijpt het ook niet... al herpakt hij zich nét op tijd, nadat hij dat gezegd heeft!
We zijn klaar voor een nieuwe 40 kilometer! Frank gaat me tonen waar ik een schilderswinkel zou kunnen vinden zodat ik weet wat er te krijgen is.
Het anderhalf uur dat we inschatten om naar de winkel te fietsen worden meer dan vier uur: de stad is in lentesfeer en lijkt open te barsten! Wat een sfeer! De vele gesloten ijzeren poorten die me de indruk gaven troosteloze lege woonblokken af te sluiten, gaan open. Inboedels vliegen de straat op, ramen worden gelapt, matten geklopt... achter die poorten blijken restaurantjes en winkeltjes te schuilen. Al waren er wel constant verkooppunten op straat te zien van allerlei spullen: nu zijn ze talrijker en vrolijker. Ik kàn daar eenvoudigweg niet altijd aan weerstaan, zeker niet aan die straat vol oud ijzer!
Dan ontdekken we nog een oude site. Een tempel, en voor die tempel staan 12 prachtige bronzen beelden van de Qing-keizers van China. Ik vind het grappig dat Frank verstomd staat van zichzelf dat hij dat nog niet ontdekte! De bronzen beelden zijn nauwelijks zichtbaar van de ambiance die zich errond afspeelt: een artisanale markt. Zo zie je het niet vaak meer! Er worden figuren gegoten en geblazen uit bruine suiker, er zijn rode papierknipsels, geplooide papierfiguren, gegraveerde holle eieren (van Mao, Che tot blote madammen), veel snoep en veel barbeque-tentjes. Kort nadat we daar eindelijk weg kunnen gaan, vallen we op een park waar allerlei andere activiteiten doorgaan: samen dansen, kaarten, praten... en rechttegenover staat er een... spikslinternieuwe Zwitserse chalet! De naam? Ik durf 'm niet uitspreken! Te gek. Er wordt afternoonkoffie aangeboden: 2 voor de prijs van 1. Ik babbel met de Chinese gerante: Ellen (elk jong ding heeft hier minstens twee namen: een Chinese en een Engelse). Een schatje. Het feit dat ze erg goed Engels praat, me aanbiedt met haar uit te gaan of haar te bellen als ik om het even wat wil weten is erg prettig. Haar Zwitserse baas begon deze tent duidelijk met de bedoeling de vreemdelingen van Michelin en BMW aan te trekken, die hier in de buurt wonen. Ze bieden kaasfondu aan, aan westerse prijzen (inportproduct, wat wil je...) en...nu komt het: organiseren fuiven waar volgens haar zowel Westerlingen als Chinezen op af komen. Ze belooft me, ons, ook uit te nodigen. Lach niet: ik zal komen, denk ik! Kwestie, een sociaal leven op te bouwen waar ik eens wat meer dan 'ni hao' kan zeggen. We verlaten 'Heidi' met een relativerende glimlach... we hadden niet eens door dat in de chalet nauwelijks een echte balk te vinden was: alles trompe l'oeil!
Uiteindelijk vinden we de schilderswinkels. Het blijkt mee te vallen: wat ik nodig heb vind ik, wat ze niet hebben heb ik mee. Oef! En het kriebelt helemaal als ik tussen dat gerief loop!
We rijden verder door 'de computerstraat': niet te doen! Een miljoen computers!
Dan maar terugfietsen. Op het gemak, met veel stops want het rondkijken houdt niet op. Ik denk dat ik nog gek word op deze stad! Alleen die éne zelfde verzuchting: jammer dat we aan de verkeerde kant van de stad wonen! De ambiance ligt duidelijk in het Zuiden van de stad.
Naast de kick van de schilderswinkels, de lentesfeer in de stad, Heidi, moet ik weer erkennen dat mijn adrinaline ook extra vloeit omdat ik me weer als de vis in het water voel op mijn fiets!
Ook al is die véél te klein, en niets in vergelijking met mijn Koga Myata-fiets: dit is fun! Ik schoot me vandaag over een baan bestaande uit 12 vakken, jawel: 12! Ik ben haast beter dan de Chinezen: de chauffeurs stoppen van het verschieten en voor ze dàt doen?... En foeteren dat ik doe, in het westvlaams natuurlijk, tegen al die in tegenovergestelde richting op mijn vak komt aanrijden, en tegen al de voetgangers op het fietspad, en tegen de auto's die op het fietspad parkeren én rijden (ook al staat er een hekken tussen baan en fietspad). De "Yeps" "hoys" "andekants" "kiektekeworjeloptalstubliefts" en "hoilas" vliegen om hun oren. Niemand heeft licht (ik bracht er mee uit Belgie, made in China): fietsen noch bromfietsen, de auto's af en toe. Die bromfietsen zijn geniaal: ze zijn geluidsloos omdat ze op electriciteit rijden: zalig! Het nadeel: je hoort ze niet afkomen. Iedereen rijdt dus waar ie wil maar het voordeel van dit verhaal is dat er weinig stress is om iets verkeerd te doen! Ik hoop dat er ons nooit iets overkomt.
Daarenboven is de temperatuur echt ideaal om te fietsen: nu 5° en droog.
We genieten nog van een straatmarkt, in het donker: kraampjes waar je vindt wat je in de winkels niet vindt (bijvoorbeeld een lamp met klem die ik nog nodig had om te schilderen) en die vertederend overleven tussen de wolkenkrabbers met gekleurde neonverlichting. Binnenspringen in het grootwarenhuis waarvan men zei aan Frank dat ze er 'alles' hebben: een soort Macro. Het is waar: hier vinden we alles, maar die ligt echt ver van ons af. Met de rugzak vol, de fietsmanden vol, ik hoop dat die lichte fietsjes al dat gewicht aankunnen, gaan we ertegenaan voor zo'n 15 km. Pas om 21u30 thuis en op de pc werken tot o1 uur. Terug niet goed slapen: de hele nacht door ontwerpen in mijn hoofd...